72250/01
WyrokETPCz2010-07-13ECLI:CE:ECHR:2010:0713JUD007225001
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy krajowe organy przeprowadziły skuteczne śledztwo w sprawie zarzutów skarżącego dotyczących złego traktowania, zgodnie z proceduralnym aspektem art. 3 Konwencji? 2. Czy wykorzystanie zeznań uzyskanych pod przymusem i bez dostępu do adwokata naruszyło prawo skarżącego do rzetelnego procesu sądowego, zgodnie z art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji? 3. Czy skarżący był zastraszany w związku ze swoją skargą do ETPCz, co stanowi naruszenie art. 34 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że krajowe śledztwo w sprawie zarzutów złego traktowania było nieskuteczne, ponieważ nie było niezależne, nie przesłuchano kluczowych świadków, a opinia medyczna była wątpliwa, co uniemożliwiło ustalenie faktów. W kwestii art. 6, Trybunał stwierdził, że wykorzystanie zeznań obciążających uzyskanych od skarżącego pod przymusem i bez dostępu do adwokata, w połączeniu z brakiem odpowiednich gwarancji procesowych na etapie krajowym, naruszyło jego prawo do rzetelnego procesu. Dodatkowo, Trybunał uznał, że kontakty funkcjonariuszy z osadzonym skarżącym, mające na celu uzyskanie od niego oświadczeń sprzecznych z jego skargą do ETPCz, stanowiły niedopuszczalną ingerencję w prawo do indywidualnej skargi.Stan faktyczny
Skarżący, Aleksandr Lopata, został aresztowany w sierpniu 2000 r., a następnie ponownie we wrześniu 2000 r. W trakcie zatrzymania i przesłuchań w komisariacie policji w Uczalach był rzekomo bity i zmuszony do podpisania zeznań obciążających go w sprawie zabójstwa. Mimo skarg skarżącego i jego adwokata na złe traktowanie i brak dostępu do obrońcy, krajowe śledztwo prokuratorskie i sądowe uznało te zarzuty za bezpodstawne, a jego zeznania zostały wykorzystane jako dowód w procesie. Skarżący został skazany na 9 lat więzienia. Dodatkowo, w 2004 r. skarżący, będąc w więzieniu, był przesłuchiwany przez funkcjonariuszy służby więziennej w związku ze swoją skargą do ETPCz i rzekomo zastraszany.Rozstrzygnięcie
Trybunał: 1. Oddala wstępny zarzut Rządu dotyczący niewyczerpania krajowych środków odwoławczych w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 3 Konwencji. 2. Stwierdza naruszenie proceduralnego aspektu art. 3 Konwencji. 3. Stwierdza brak naruszenia materialnego aspektu art. 3 Konwencji. 4. Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji w związku z art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji. 5. Stwierdza, że Rząd pozwany naruszył swoje zobowiązania wynikające z art. 34 Konwencji. 6. Zasądza na rzecz skarżącego 15 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 5 700 EUR tytułem kosztów i wydatków. 7. Oddala pozostałe roszczenia skarżącego dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
mesame seqcia
saqme lopata ruseTis winaaRmdeg
CASE OF LOPATA v. RUSSIA
(ganacxadino. 72250/01)
gadawyvetileba
strasburgi wlis 13 ivlisi
saboloo versia
13/10/2010
gadawyvetileba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2
punqtiT gaTvaliswinebuli garemoebebis SemTxvevaSi. SesaZloa
is daeqvemdebaros redaqciuli xasiaTis gadasinjvas.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
saqmezeLopata v. Russia,
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos palatam (mesame seqcia),
Semdeg mosamarTleTa SemadgenlobiT:
jozef kasadevali, Tavmjdomare,
korneliu birsani,
bostan m. zupanCiCi,
anatoli kovleri,
alvina gulumiani,
egbert maieri,
luis lopes guera, mosamarTleebi,
da santiago kuesada, seqciis registratori
imsjela ganmartoebiT 2010 wlis 22 ivniss,
da amave dRes gamoitana winamdebare gadawyvetileba:
procedura
1. saqme momdinareobs ruseTis moqalaqe, b-ni aleqsandr konstantines Ze
lopatas (SemdgomSi “ganmcxadebeli”) mier adamianis uflebaTa evropul
sasamarTloSi adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa evropuli
konvenciis (“konvencia”) 34-e muxlis Tanaxmad, 2001 wlis 26 marts ruseTis
federaciis winaaRmdeg Setanili ganacxadidan (#72250/01).
2. ganmcxcadeblis interesebs warmoadgendnen q-ni d. vedernikova da b-ni
filip liCi, adamianis uflebaTa evropuli advokatirebis centris
(EHRAC) advokatebi. ruseTis mTavrobis interesebs warmoadgenda b-ni
pavel laptevi, ruseTis federaciis yofili warmomadgeneli adamianis
uflebaTa evropul sasamarTloSi.
3. kerZod ganmcxadebeli amtkicebda, rom igi daeqvemdebara wamebas da
msjavri daedo iZulebis Sedegad micemuli aRiarebis safuZvelze.
ganmcxadeblis mtkicebiT wamebasTan dakavSirebuli gamoZieba ar iyo
efeqtiani da xelisuflebis organoebi xels uSlidnen mas individualuri
ganacxadiT strasburgis sasamarTlosaTvis mimarTvis uflebis efeqtian
ganxorcielebaSi.
4. 2005 wlis 3 maisis gadawyvetilebiT, sasamarTlom ganacxadi nawilobriv
miiRo arsebiTad gansaxilvelad.
5. ganmcxadebelma da mTavroba warudgines sasamarTlos werilobiTi
komentarebi
(reglamentis
$
Sesabamisad).
palatam
miiRo
gadawyvetileba, rom saWiro ar iyo zepiri mosmenis gamarTva saqmis
arsebiTi ganxilvis etapze (sasamarTlo reglamentis 59$3 bolo nawili),
da
Sesabamisad
mxareebma
werilobiT
gasces
pasuxi
erTmaneTis
komentarebs.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
faqtebi
I. saqmis garemoebebi
6. ganmcxadebeli daibada 1963 wels da dakavebamde cxovrobda
baSkortostanis respublikis sofel axunovoSi.
a. ganmcxadeblis dakaveba da patimrobaSi moTavseba
1. 2000 wlis agvistoSi ganmcxadeblis savaraudo dapatimreba 14 dRis
ganmavlobaSi
7. 2000 wlis 3 agvistos ganmcxadebeli, ramodenime mis TanasoflelTan
erTad, daakaves da moaTavses uCalis policiis ganyofilebis droebiTi
moTavsebis izolatorSi (ИВС Учалинского ГРОВД, “policiis ganyofileba”).
savaraudod igi cemes da aiZules mieca aRiarebiTi Cveneba sofel
axunovoSi vinme b-ni d-s mkvlelobasTan dakavSirebiT. ganmcxadebeli
dapatimrebuli iyo 14 dRis ganmavlobaSi; misi patimrobis samarTlebrivi
safuZveli
bundovania.
ToTxmet
dRiani
patimrobis
Semdgom
igi
gaaTavisufles.
2. ganmcxadeblis dakaveba 2000 wlis seqtemberSi
8. 2000 wlis 5 seqtembers, ganmcxadebeli kidev daakaves da waiyvanes
policiis ganyofilebaSi. imave dRes igi dakiTxa uCalis raionis
prokuraturis
(“raionuli
prokuratura”)
gamomZiebelma
x.a.-m,
baSkorstanis Sss-s ufrosma operatiulma muSakma v.g-m, policiis
ganyofilebis ufrosma ia.m-m, da kriminaluri policiis ufrosma i.m-m.
ganmcxadeblis Tanaxmad dakiTxvis ganmavlobaSi xsenebuli pirebi masze
axorcielebdnen zewolas, raTa mas eRiarebina d-s mkvleloba. kerZod v.g-m
mas ganumarta detalurad Tu ratom mokla man d., da ganucxada
ganmcxadebels, rom man es danaSauli imitom Caidina, rom dainaxa Tu
rogor iyvnen dakavebulni sqesobrivi aqtiT misi qaliSvili da b-ni d,.
ganmcxadebelma uaryo d-s mkvleloba.
9. mTavrobis Tanaxmad, 2000 wlis 5 seqtembers, x.a-m formalurad auxsna
ganmcxadebels braldebulis uflebebi, maT Soris ufaso samarTlebrivi
daxmarebis miRebis ufleba, da miamgra konkretuli piri b-ni u.r.,
warmomadgenlad.
mTavrobis
mier
warmodgenili
Sesabamisi
oqmi
xelmowerilia x.a-s mier da masze ar aris arc ganmcxadeblis da arc u.r.-
s xelmowerebi.
10. 2000 wlis 6 seqtembers, ganmcxadebelma aiyvana piradi advokati, a.a.,
raTa mas warmoedgina misi interesebi. rogorc Cans xsenebul dRes da
momdevno
dRes
advokatma
moinaxula
ganmcxadebeli
policiis
ganyofilebaSi.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
11. 2000 wlis
seqtembers x.a-m, romelic xelmZRvanelobda d-s
mkvlelobasTan dakavSirebul gamoZiebas, nebarTva gasca ganmcxadeblis
winaswar patimrobaSi moTavsebaze. ganmcxadebels bralad daedo 2000
wlis 29-30 ivlisis Rames misi qaliSvilis megobari d-s mkvleloba.
b. ganmcxadeblis mimarT ganxorcielebuli savaraudo arasaTanado
mopyroba
1. ganmcxadeblis mier movlenebis aRwera
12. 2001 wlis aprilSi, ganmcxadeblis mier ruseTis federaciis uzenaesi
sasamarTlosaTvis wardgenil
erTvoda dauTariRebeli danarTebi,
moiTxovda misi saqmis zedamxedvelobis wesiT gadasinjvas, ganmcxadebeli
Semdegnairad aRwerda im mopyrobas, romelsac igi savaraudod
gverdian saCivarSi, romelsac Tan
da romliTac ganmcxadebeli
daeqvemdebara 2000 wlis 8-9 seqtembers. misi monaTxrobi Semdegnairad
SeiZleba iqnes mokled aRwerili.
13. 2000 wlis 8 seqtembris daaxloebiT dRis 3 saaTze, ganmcxadebeli
miiyvanes uCalis policiis ganyofilebaSi, sadac v.g. da ia.m daxvdnen. x.a.
ar imyofeboda iq. v.g-m da ia.m.-m zewola ganaxorcieles ganmcxadebelze,
raTa mas Tavisi nebiT daewera “aRiarebiTi Cveneba” (явка с повинной) da
dapirdnen
ganmcxadebels,
rom
xsenebulis
sancvlod
sTxovdnen
gamomZiebels, rom mas gadaekvalificirebina ganmcxadeblis danaSauli
afeqtSi Cadenil gaufrTxilebel mkvlelobad. ganmcxadebelma ar aRiara
brali da uari ganacxada moTxovnili aRiarebiTi Cvenebis micemaze.
14. ia.m-m da v.g.-m daiwyes ganmcxadeblis cema. isini kedelze
artymevinebdnen ganmcxadebels Tavs, xelebs utrialebdnen, urtyamdnen mas
kisersa da mucelSi. xelisuflebis warmomadgenlebi cemas dro da dro
wyvednen da sTavazobdnen ganmcxadebels eRiarebina danaSauli. samjer
ganmcxadebeli aiZules kedelze mieyrdno xelebi, fexebi farTed gaeSala.
amis Semdgom v.g. mas imgvarad urtyamda, rom ganmcxadebels muxlebi
ekeceboda da ganmcxadebeli vardeboda. ganmcxadebelma uari ganacxada
aRiarebiTi Cvenebis micemaze da policiis oficrebs ganucxada, rom
arafers etyoda maT misi advokatis dauswreblad. xsnebulma uaryofam
cemisa da dartymebis axali talRa gamoiwvia. amis Semdgom ganmcxadebeli
ukan waiyvanes sakanSi sulis mosaTqmelad.
15. daaxloebiT saRamos 9 saaTisaTvis, kriminaluri policiis ufrosis
moadgilem gamoiyvana ganmcxadebeli saknidan da aiyvana i.m-s oTaxSi,
romelic me-2 sarTulze mdebareobda. oficrebi ia.m da v.g. oTaxSi iyvnen,
xolo r.x gareT idga. ganmcxadebels aCvenes sxvis mier dawerili
aRiarebiTi Cveneba da ubrZanes, rom Tavadac eRiarebina danaSauli. mas
Semdgom rac man aRiarebiTi Cvenebis micemaze uari ganacxada, policiis
oficrebma CarTes televizori da daiwyes ganmcxadeblisaTvis dartymebis
miyeneba saxisa da muxlebis areSi. xsenebuli grZeldeboda daaxloebiT 20
wuTi, amis Semdgom v.g-m pultis gamoyenebiT, televizori daayena imgvar
reJimze, rom igi avtomaturad CarTuliyo
saaTSi, xsenebulma
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
gabnmncxadebels mianiSna, rom mis cemasTan dakavSirebiT cxaddeboda 1
saaTiani Sesveneba. r.x-m, romelic oTaxis gareT icdida, ganmcxadebels
xelborkilebi daado da ukan sakanSi Caiyvana.
16. 1 saaTis Semdgom ganmcxadebeli kvlav aiyvanes ukan oTaxSi. amjerad
i.m SeuerTda v.g-s da i.m-s, xolo r.x ki gareT darCa. ganmcxadebelma uari
ganacxada aRiarebiTi Cvenebis micemaze. amis Semdgom oficrebma
ganmcxadebeli miabrunes kedlisaken, karadidan gamoiRes xelketi, Caxades
ganmcxadebels Sarvali da daemuqrnen mas, rom gaaupatiurebdnen
xelketiT. rogorc ki ganmcxadebelma dabla dauSva xelebi, raTa aewia
Sarvali, man miiRo xelketis mravlobiTi dartyma TavSi, zurgsa da
muxlebSi. igi daeca da tuCi gaixeTqa karadis kideze Camortymisas.
mravlobiTi dartymisa da panRuris Semdgom, oficrebma taimeri kvlav 1
saaTze daayenes da i.m-m ganmcxadebeli moaTavsa sakanSi da moTavsebisas
Tavi miartymevina saknis karebze.
17. rodesac ganmcxadebeli kvlav miiyvanes ukan oTaxSi, oficrebi svavdnen
luds da ganmcxadebelsac SesTavazes. ganmcxadebelma dalia ludi da
Semdeg igi ukan gagzavnes sakanSi “raTa mas moefiqrebina aRiarebiTi
Cvenebis micema”.
18. mogvianebiT ganmcxadebeli ramodenimejer gamoiyvanes saknidan da
sxvadasxva oTaxebSi Seiyvanes sadac ia.m-m, i.m-m, v.g-m da r.x-m jer jeriT
awames igi sxvadasxva meTodebiT. ganmcxadeblis xelebi imgvarad iyo
Seborkili, rom SeuZlebeli iyo maTi moZraoba da amave dros man miiRo
ramodenime Zlieri dartyma yurSi. kerZod, v.g-m mokida mas marjvena yurSi
xeli da dauwyo mas marcxena yurSi Zlieri gartymebi. mesame gartymis
Semdgom ganmcxadebelma igrZno Tu rogor Camodioda siTxe misi marcxena
yuridan.
19. 2000 wlis 9 seqtembers, daaxloebiT dilis 5 saaTze, policiis
oficrebma ganmcxadebeli miaciles izolatorSi mdebare gamomZieblis
oTaxamde da ubrZanes mas daewera Tu ras akeTebda 2000 wlis 29 ivliss.
rogorc Cans ganmcxadebelma raRac SecdomiT gaakeTa da oficrebma
“gafuWebuli” qaRaldis nagleji CasCares mas pirSi da kidurebi yoveli
mxriv dautriales.
20. bolos ganmcxadebeli danebda da dawera aRiarebiTi Cveneba imgvarad,
rogorc es mas mianiSna v.g-m 2000 wlis 5 seqtembris pirveli dakiTxvisas.
oficrebma waikiTxes Cveneba da gaagrZeles misi cema, raTa mas kidev ufro
dawvrilebiTi Cveneba mieca. ganmcxadebelma dawera, rom 2000 wlis 30
ivliss daaxloebiT dilis 1.30 sT-ze igi wavida Tavisi qaliSvilis
saZebnelad da aRmoaCina, rom igi dakavebuli iyo sqesobrivi aqtiT viRac
kacTan, ra drosac misi qaliSvili iwva miwaze kacis qveS. ganmcxadebelma
aiRo xis naWeri, Caartya kacs TavSi, xolo qaliSvili ki ukan saxlSi
gagzavna. ganmcxadebelma ver SeZlo dauyovnebliv gadaemala gvami,
radganac misi skuteri gafuWebuli iyo.
21. 2000 wlis 9 seqtembers, daaxloebiT dilis 6:30 wT-ze, ganmcxadebeli
daabrunes sakanSi. imave dRes dilis 11 saaTze ia.m-m da v.g-m aayenes
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
ganmcxadebeli da uTxres mas, rom moxdeboda misi transportireba ufaSi
mdebare sapatimro dawesebulebaSi. ganmcxadebelma protesti gamoTqva, mas
marjvena yuri dagubebuli hqonda, marcxena yuridan ki sisxli da sxva
siTxe
sdioda.
daaxloebiT
SuadRis
saaTze,
x.a-m
gamoiZaxa
ganmcxadebeli da kiTxa mas mzad iyo Tu ara igi, raTa mieca Cveneba.
ganmcxadebelma uari ganacxada advokat a.a-s gareSe Cvenebis micemaze.
gamomZiebelma uTxra ganmcxadebels, rom misi advokatis povna rTuli iyo,
radgan SabaTi dRe iyo. ganmcxadebeli ukan sakanSi daabrunes.
22. 2000 wlis 10 seqtembers ganmcxadebeli sakanSi iyo.
23. 2000 wlis 11 seqtembers i.m-m da droebiTi moTavsebis izolatoris
direqtorma, ganmcxadebeli kerZo manqaniT, Ria feris JiguliT, waiyvanes
beloretskSi mdebare winaswari patimrobis izolatorSi # SI-1/2.
ganmcxadebeli ar gausinjavs eqims da igi pirdapir moaTavses me-13
sakanSi, romlidanac igi gadaiyvanes 43-e sakanSi. iqi igi rCeboda 3 dRis
ganmavlobaSi. 3 dRis Semdgom igi moaTavses 30-e sakanSi. ganmcxadeblis
Tanaxmad, kerZo manqaniT igi imitom waiyvanes winaswari patimrobis
izolatorSi, rom daefaraT dazianebebi.
24. ganmcxadebelma aRwera aseve Tu rogor iyo ganlagebuli oTaxebi,
karebebi, aveji da sxva nivTebi policiis im ganyofilebaSi, sadac mis
mimarT savaraudod ganxorcielda arasaTanado mopyroba.
25. sasamarTlosaTvis wardgenil 2001 wlis 8 ivnisiT daTariRebul
ganacxadSi, ganmcxadebelma analogiurad, Tumca ufro detalurad da
zustad aRwera is mopyroba, romelic ganxorcielda mis mimarT policiis
ganyofilebaSi.
2. Sesabamisi samedicino dokumentacia
a) ganmcxadeblis samedicino istoria
26. mTavrobis mier warmodgenili ganmcxadeblis samedicino istoriaSi,
Semdegi saxis Canawerebi moipoveboda:
“... 11 seqtemberi[2000] Civilebi sasmen milSi arsebul tkivilTan dakavSirebiT
kanis safaris dazianeba ar SeiniSneba gaiara dezinfeqcia, janmrTelobis mdgomareoba
damakmayofilebelia. diagnozi: mwvave otitisi marcxena mxares [обострение хронического
отита слева] ... 25 oqtomberi 2001 ... marcxena yurSi ar esmis Tundac 5 metridan naTqvami.
diagnozi siyruve”.
b) 2000 wlis 18 seqtembris sasamarTlo samedicino daskvna #1060
27. 2000 wlis 18 seqtembris #1060 sasamarTlo samedicino daskvnis
Tanaxmad, romelic gamoica gamomZiebel x.a-s moTxovnis Sedegad romelic
iTvaliswinebda
ganmcxadeblis
mimarT
samedicino
Semowmebis
ganxorcielebas (ix. qvemoT), 2000 wlis 14 seqtembers eqspertma g-m gasinja
ganmcxadebeli a.m-s TandaswrebiT, raTa daedgina aReniSneboda Tu ara
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
ganmcxadebels raime saxis dazianeba. daskvnis Sesabamisi nawili
Semdegnairad ikiTxeba:
“... Semowmebas eswreba badragi [oficeri] a.m... Semowmeba daiwyo 2000 wlis 14 seqtembers.
Semowmeba dasrulda 2000 wlis 18 seqtembers. saqmis garemoebebi: ... Semowmebis daskvnidan
gamomdinarebs, rom [ganmcxadebelma] ganacxada, rom policiis oficrebma mimarTes
fizikur Zaladobas masTan mimarTebaSi. Civilebi: tkivili marcxena yurSi. obieqturad:
Semowmebis dros ar aReniSneboda xilvadi dazianebebi.... daskvna: Semowmebis dros ar
aReniSneboda tanze xilvadi dazianebebi, amgvarad SeuZlebelia raime komentaris
gakeTeba janmrTelobisaTvis miyenebul zianTan dakavSirebiT...”
g) dokumentebi, romlebic exeba ganmcxadeblis mkurnalobas qalaq uCalis
saavadmyofoSi
28. 2000 wlis 21 seqtembers, ganmcxadeblis advokatma saCivriT mimarTa
raionul prokuraturas imasTan dakavSirebiT, rom ganmcxadebels ar
mkurnalobdnen marcxena yurSi arsebul tkivilebTan dakavSirebiT. meore
dResve, raionulma prokurorma brZana, rom ganmcxadebeli gadayvaniliyo
qalaq uCalis saavadmyofoSi, raTa igi Seemowmebina oTolaringologs,
xolo Semdgom ki ganxorcielebuliyo misi mkurnaloba.
29. 2000 wlis 26 seqtembers, ganmcxadeblis advokatma TxovniT mimarTa
saqalaqo saavadmyofos, raTa misTvis waredginaT yvela Sesabamisi
informacia
ganmcxadeblis mkurnalobas savaraudod dazianebul yuris apkTan
dakavSirebiT. ganmcxadeblis advokati am dokumentacias iTxovda
da
samedicino
Canawerebi,
romlebic
ukavSirdeboda
sasamarTloSi warsadgenad. kerZod igi sTxovda saavadmyofos, raTa
eqimebs mieTiTebinaT zusti diagnozi, ganxorcielebuli mkurnaloba da
dazianebis Sedegebi ganmcxadeblis janmrTelobisaTvis.
30. dauTariRebeli pasuxiT, saavadmyofos mTavarma eqimma Seatyobina
ganmcxadeblis advokats, rom ganmcxadebeli gasinja oTolaringologma,
romelmac daudgina Semdegi diagnozi: mwvave Cirqovani marcxena yuris
“tubotumpopalpiti” [туботимпопальпит] da smenis otitisi. es ukanaskneli
aseve acxadebda, rom imisaTvis, rom SesaZlebeli yofiliyo damatebiTi
informaciis wardgena, kerZod ki mkurnalobis xangrZlivobasTan da
ganmcxadeblis janmrTelobisaTvis dazianebis SedegebTan dakavSirebiT,
saWiro iyo misi gasinjva piradad oTolaringologis mier.
d) sofel axunovos saavadmyofos mier gacemuli samedicino mowmoba
31. axunovos soflis saavadmyofos mier 2005 wlis 7 Tebervals gacemuli
samedicino
mowmobis
Tanaxmad,
ganmcxadebels
ar
miumarTavs
saavadmyofosaTvis samedicino daxmarebis mizniT 1997 wlidan – 2000
wlamde periodSi.
e) #UYe-394/3 koloniis xelmZRvanelis mier gacemuli mowmoba
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
32. # UYe-394/3 koloniis xelmZRvanelis b-ni m-s mier gacemuli mowmoba,
romelic daTariRebuli iyo 2004 wlis 8 ianvriT da Sedgenili iyo
ganmcxadeblis samedicino istoriis safuZvelze, Semdeg informacias
Seicavda:
“[beloreckis SI-2] dawesebulebaSi 2000 wlis 11 seqtembers Sesaxlebisas
[ganmcxadebeli] Seamowma morige samedicino oficerma S-m, romelsac
ganmcxadebelma
SesCivla
marcxena
yurSi
arsebul
tkivilTan
dakavSirebiT; ganmcxadeblis samedicino istoriaSi arsebuli Canaweris
Tanaxmad, mas diagnozad dausves mwvave qronikuli otitisi marcxena
yurSi...; Semowmebis dros kanis safari ar iyo dazianebuli, xolo
janmrTelobis mdgomareoba ki damakmayofilebeli iyo. [ganmcxadeblis
saxeli] ar fiqsirdeba Sesabamisi drois samedicino CanawerebSi, arc
dazianebebTan dakavSirebul masalebSi da arc incidentebTan da
danaSaulTan dakavSirebul masalebSi”.
3. mowmeTa Cvenebebi
a) beloreckis #SI-1/2 dawesebulebaSi ganmcxadeblis Tanamesaknis Cveneba
33. ganmcxadebelma warmoadgina misi Tanamesaknis i.r-s 2001 wlis 21
apriliT daTariRebuli werilobiTi Cveneba, romlis Tanaxmadac:
“... me, i.r gamoZiebis ganmavlobaSi moTavsebuli viyavi # SI-1/2 dawesebulebaSi, rodesac wlis 11 seqtembers [ganmcxadebeli] Semoasaxles Cems sakanSi. saxeze mas aSkarad
daxeTqili hqonda tuCebi da aseve aReniSneboda dazianeba marcxena Tvalis qveS; marcxena
yuri gasiebuli hqonda da sisxlis sdioda. me SevekiTxe ganmcxadebels Tu ra daemarTa
mas. man mipasuxa, rom uCalis policiis ganyofilebaSi, oficrebma swored am gziT
moipoves misgan aRiareba. [ganmcxadebelma] gaixada da miCvena tanze arsebuli dazianebebi.
mas bevri dazianeba aReniSneboda tanis rogorc wina mxares aseve ukana mxares. jamSi, igi
sastikad iyo nacemi. ganmcxadeblis saubridan, me Sevityve, rom mas TiTqmis araferi
esmoda, radganac dazianebuli hqonda marcxena yuri.
am momentamde aravis ukiTxavs CemTvis xsenebuli movlenebis Sesaxeb. Tumca, radganac
ganmcxadebelma momTxova amis gakeTeba axla, me Tavs movaled vgrZnob davadasturo, rom
ganmcxadebels aReniSneboda cemis niSnebi, romelTa SemCnevac SesaZlebeli iyo
SeuiaraRebeli TvaliTac. me Semdgomac mzad var davadasturo winamdebare Cveneba.
dawerilia Cems mier, [xelmowera]”
34. v.z-s mier 2001 wlis 24 apriliT daTariRebuli werilobiTi Cveneba,
romlis adresatic iyo ruseTis federaciis uzenaesi sasamarTlo da
romelic ganmcxadebelma warmoadgina sasamarTlos winaSe, Semdeg
amonaridebs Seicavda:
“... 2000 wlis seqtemberSi, me, v.z. gamoZiebis ganmavlobaSi Sesaxlebuli viyavi # SI-1/2
dawesebulebis me-13 sakanSi. me maxsovs, rom 2000 wlis 11 seqtembers [ganmcxadebeli]
Semoasaxles Cvens sakanSi. igi nacemi iyo, rac SeuiaraRebeli TvaliTac SesamCnevi iyo. r,
romelic aseve iq iyo, SeekiTxa mas Tu ra mouvida mas. [ganmcxadebelma] upasuxa, rom
swored am gziT moipoves misgan aRiarebiTi Cveneba uCalis policiis ganyofilebaSi. mas
tuCebi daxeTqili hqonda, marcxena yuridan siTxe sdioda, dazianeba SeimCneoda marcxena
Tvalis qveS. amis Semdgom man gvanaxa dazianebebi tansa da fexebze. dawerilia Cemi
xeliT [xelmowera]”
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
b) ganmcxadeblis advokat a.a-s mier warmodgenili Cveneba
35. raionuli prokuroris winaSe ganmcxadeblis mimarT ganxorcielebul
arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebul saCivarSi, romelic
daTariRebuli iyo 2000 wlis 14 seqtembriT (ix. qvemoT 39-e punqti), a.a.
acxadebda:
“... 2000 wlis 12 seqtembers... me.. mivedi beloreckis winaswari patimrobis #SI-2 cixeSi da
ganmcxadebelze SevamCnie dazianebebi da wamebis niSnebi.
sxeulze arsebuli dazianebebi: iarebi marjvena Tvalsa da yurs Soris, qveda tuCTan
marjvena mxares, marcxena yuridan sisxlnarevi siTxis dena; 15-17×8-10 sm dazianeba mzis
wnulis midamoSi, dazianebebi da daCirqeba marcxena fexze; sisxlCaqceva marjvena
muxlze; xelborkilebis niSnebi; marjvena Tvalis qveS arsebuli Calurjeba, tuCis Sida
mxares arsebuli naxeTqi...”
36. uCalinskis saqalaqo sasamarTlosaTvis 2000 wlis 17 seqtembers
wardgenil saCivarSi (ix. punqti 40), ganmcxadeblis advokatma Semdegi
dazianebebi moixsenia:
“.. 12 seqtembers me SevamCnie ganmcxadeblis saxeze arsebuli dazianebebi, tuCis Sida
mxares arsebuli naxeTqi, marjvena Tvalis qveS arsebuli iara, iarebi da daCirqeba
marcxena fexze, muclis areSi arsebuli uzarmazari iara, ukana mxares Tirkmlis
midamoSi arsebuli iara, sisxlCaqceva marjvena muxlze; igi aseve Cioda, rom marcxena
yuris apki gauxeTqes da rom mudmivad sdioda yuridan sisxlnarevi siTxe, rom yvela
kunTi, saxsari da Zvali stkioda, radgan igi daeqvemdebara egred wodebul ‘lastoCkas’
(‘mercxalis’) meTods – rodesac igi mucelze daawvines da xelebi da fexebi Seukres
zurgis ukana mxares”
g) ganmcxadeblis Zmis Cveneba
37. ganmcxadeblis Zmis werilobiTi Cvenebis Tanaxmad, 2004 wlis ivnisSi
man
dRiT moinaxula ganmcxadebeli ufaSi mdebare # UYe-393/4
koloniaSi. ganmcxadebelma mas SesCivla laviwis Zvlis marcxena mxares
arsebul tkivilTan, marcxena yurSi siyruvis, da Tirkmelebis midamoebSi
arsebul yru tkivilTan dakavSirebiT. janmrTelobasTan dakavSirebul
xsenebul problemebs ganmcxadebeli ukavSirebda 2000 wlis seqtemberSi
uCalis policiis ganyofilebaSi ganxorcielebul cemas. ganmcxadeblis
Zmis Tanaxmad, man dainaxa ganmcxadeblis laviwis ZvalTan fundukis zomis
amonaburci. ganmcxadebels xSirad stkioda laviwis Zvali Ramis
ganmavlobaSi da gansakuTrebiT ki maSin, rodesac amindi icvleboda.
ganmcxadebels ar esmoda marcxena yurSi da mudmivad sdioda gamonadeni.
igi aseve Cioda Tirkmelebis midamoebSi mudmiv tkivilTan dakavSirebiT.
ganmcxadeblis Zmis Tanaxmad, ganmcxadebeli xSirad gadioda tualetSi.
g) savaraudo arasaTanaTo mopyrobis gamoZieba
1. raionuli prokuraturis mier ganxorcielebuli gamoZieba
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
38. 2000 wlis 13 seqtembers ganmcxadebeli dakiTxa x.a-m misi advokatis
TandaswrebiT. ganmcxadebelma ganacxada, rom mas ar mouklavs d. da rom
misi aRiarebiTi Cveneba misgan moipoves ganxorcielebuli zewolis
Sedegad oficrebma ia.m-m, “ufas policiis oficerma”, “policiis maiorma”
da “mrgvalsaxianma policiis oficerma”.
39. 2000 wlis 14 seqtembers ganmcxadeblis advokatma saCivriT mimarTa
raionul prokuraturas da moiTxova wamebis faqtTan dakavSirebiT
sisxlis samarTlis saqmis aRZvra i.m.-s ia.m-s da ori ucnobi policiis
oficris winaaRmdeg. igi uTiTebda, rom 2000 wlis 12 seqtembers
ganmcxadeblis monaxulebis Semdgom, man ganmcxadeblis tanze SeamCnia
mravali dazianeba da isini detalurad aRwera (ix. 36-e punqti). man aseve
ganacxada, rom ganmcxadebeli awames misi xelebisa da fexebis zurgsukan
erTad SekvriT. advokati xazs usvamda im faqts, rom policiis oficrebma
gangeb waiyvanes 2000 wlis 11 seqtembers ganmcxadebeli beloreckis SI-2
cixeSi, raTa daemalaT ganmcxadeblis sxeulze arsebuli dazianebebi da
gadaemalaT ganmcxadebeli advokatisagan, xolo mkvlelobis saqmis
gamomZiebeli ki Seekra damnaSaveebs da xeli SeuSala mas Tavis klientTan
Sexvedraze, ra drosac yalbad ganacxada, rom im konkretul dRes
ganmcxadebeli gayvanili iyo “SemTxvevis adgilas misi Cvenebebis
gadasamowmeblad”. amiT gamomZiebels undoda advokati daerwmunebina, rom
ganmcxadebeli kvlav uCalSi imyofeboda da ara beloreckSi. da bolos,
advokatma moiTxova ganmcxadeblis samedicino Semowmeba.
40. 2000 wlis 17 seqtembers, ganmcxadeblis advokatma TxovniT mimarTa
uCalinskis raionul sasamarTlos (“raionuli sasamarTlo”), raTa mas
gaeTavisuflebina ganmcxadebeli. Tavis saCivarSi advokatma aseve miuTiTa
ganmcxadeblis mimarT policiaSi yofnisas ganxorcielebul savaraudo
arasaTanado mopyrobaze da detalurad gaimeora is dazianebebi,
romlebic man SeniSna ganmcxadebelze 2000 wlis 12 seqtembers. advokatma
xazi gausva im faqts, rom policiis oficrebma gadamales misgan misi
klienti da 2000 wlis 11 seqtembers waiyvanes beloreckSi # SI-2
sapatimroSi, romelSi Sesaxlebis momentSic, ganmcxadebeli ar gausinjavs
samedicino personals. advokatis mtkicebiT, miuxedavad im faqtisa, rom wlis 15 seqtembers prokurorma g-m brZana ganmcxadeblis samedicino
Semowmeba, advokats seriozuli eWvebi hqonda am Semowmebis SedegebTan
dakavSirebiT, radganac sasamarTlo samedicino eqsperti f. SvebulebaSi
imyofeboda da amgvarad Semowmeba Catardeboda beloreckSi, amave dros ki
uCalis policiis ganyofilebis oficrebma moinaxules ganmcxadebeli
beloreckis winaswari patimrobis cixeSi da daemuqrnen mas “mwvave
garTulebebiT” Tuki is “marTebulad ar moiqceoda”.
41.
daudgenel
dRes
mimarT
pretenziebze.
raionulma
ganxorcielebul
mokvlevis
prokuraturam
daiwyo
mokvleva
ganmcxadeblis
dakavSirebul
arasaTanado
mimdinareobisas
mopyrobasTan
raionulma
prokurorma CamoarTva werilobiTi ganmartebebi oficrebs i.m-s, ia.m-s., r.x-
s, da v.g-s.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
42. raionuli prokuroris winaSe wardgenil werilobiT ganmartebaSi,
romelic daTariRebuli iyo 2000 wlis 21 seqtembriT, ia.m-m ganacxada, rom wlis 9 seqtembers man da “sxva oficrebma” warmarTes “saubari”
ganmcxadebelTan droebiTi moTavsebis izolatorSi. xsenebuli saubris
dros, ganmcxadebelma dawera aRiarebiTi Cveneba da detalurad aRwera
mis mier Cadenili mkvlelobis garemoebebi.
43. 2000 wlis 22 seqtembriT daTariRebul werilobiT CvenebaSi, i.m-m
ganacxada, rom 2000 wlis 9 seqtembers man da sxva oficrebma warmarTes
“saubari” ganmcxadebelTan policiis SenobaSi mdebare izolatoris
sakanSi. xsenebuli saubris dros ganmcxadebelma Tavisi nebiT dawera
aRiarebiTi Cveneba. i.m-s Tanaxmad, policiis oficrebi ar Casulan
izolatoris sakanSi 2000 wlis
ganmcxadebelTan” am dRes.
seqtembers da “ar umuSaviaT
44. raionuli prokurorisadmi micemul dauTariRebel werilobiT
CvenebaSi, v.g-m ganacxada, rom 2000 wlis 9 seqtembers, izolatoris sakanSi
ganmcxadebelTan saubrisas, am ukanasknelma dawera aRiareba mas Semdgom,
rac v.g-m da policiis sxva oficrebma mas warudgines “garkveuli
informacia”.
45. 2000 wlis 23 seqtembriT daTariRebul ganmartebaSi, r.x-m ganacxada,
rom mas ar “daumuSavebia ganmcxadebeli” da ar miuRia misgan aRiarebiTi
Cveneba. man ganacxada, rom mxolod Tavdapirvel etapze, rodesac
ganmcxadebeli daakaves administraciul gadacdomasTan dakavSirebiT,
hqonda masTan Sexeba.
46. policiis yvela oficerma uaryo ”arakanonieri meTodebis” gamoyeneba
an ganmcxadeblis wameba da ganacxada, rom xsenebuli pretenziebi
ciliswameba iyo.
47. 2000 wlis 24 seqtembris gadawyvetilebiT, raionuli prokuroris
moadgilem uari ganacxada policiis im oficrebis winaaRmdeg sisxlis
samarTalwarmoebis
ganaxorcieles
aRZvraze,
savaraudo
romlebmac
arasaTanado
ganmcxadeblis
mopyroba.
mimarT
miRebuli
gadawyvetilebis Tanaxmad:
“2000 wlis 14 seqtembers advokatma a.a-m saCivriT mimarTa uCalis raionul prokuraturas
da ganacxada, rom 2000 wlis 8 seqtembris dRis 3 saaTidan 2000 wlis 9 seqtembris dilis
saaTamde mis klients scemdnen policiis oficrebi uCalis raionis policiis
ganyofilebaSi.
mokvlevam daadgina, rom [ganmcxadebeli] marTlac iyo moTavsebuli uCalis policiis
ganyofilebaSi dakavebulis saxiT 2000 wlis 8 seqtembridan 9 seqtembramde. Tumca ver
iqna dadgenili, rom raime saxis fizikuri Zaladoba iqna gamoyenebuli mis mimarT.
miuxedavad ganmcxadeblis mtkicebisa, rom policiis oficrebma igi sastikad scems da
urtyes sxeulis praqtikulad yvela nawilSi, xsenebulTan [dakavSirebiT] dakiTxulma
oficrebma ganacxades, rom maT ar gamouyenebiaT raime saxis Zaladoba ganmcxadeblis
mimarT; ufro metic, 2000 wlis 14 seqtembris sasamarTlo samedicino eqspertizis
Tanaxmad [ganmcxadeblis] sxeulze ver iqna aRmoCenili raime saxis dazianeba.
amgvara,d [ganmcxadeblis] pretenziebi policiis oficrebis mier mis cemasTan
dakavSirebiT, seriozul eWvs iwvevs realobasTan maTi Sesabamisobis kuTxiT”.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
48. bolos, aRniSnul iqna, rom gadawyvetilebis Sesaxeb unda cnobeboda
ganmcxadebels
da
mas
aseve
unda
miwodeboda
informacia
am
gadawyvetilebis
zemdgomi
prokuroris
an sasamarTlos
winaSe
gasaCivrebis Sesaxeb.
49. 2000 wlis 4 oqtombris weriliT raionis prokuroris moadgilem
upasuxa ganmcxadeblis advokats, rom man ganixila misi saCivari
ganmcxadeblis arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebiT da 2000 wlis 24
seqtembers miiRo gadawyvetileba uari ganecxadebina xsenebul saCivarTan
dakavSirebiT sisxlis samarTalwarmoebis aRZvraze. werilSi aseve
miTiTebuli iyo imis Sesaxeb, rom ganmcxadebels SeeZlo gaesaCivrebina
saqmis aRZvraze xsenebuli uari zemdgom prokurorTan an raionul
sasamarTloSi.
2. arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli Semdgomi saCivrebi
50.
daudgenel
dRes,
ganmcxadeblis
advokatma,
baSkortostanis
respublikis prokurorTan waradgina saCivari ganmcxadeblis mimarT
ganxorcielebul arasaTanado mopyrobasTan, iseve rogorc ganmcxadeblis
mimarT oficrebis v.g-sa da i.m-s gangrZobad muqarebTan dakavSirebiT.
51. 2000 wlis 3 oqtombers, ganmcxadeblis advokatma saCivari waradgina
baSkortostanis
respublikis
prokurorTan,
winaswari
patimrobis
periodSi ganmcxadeblis uflebebis sxvadasxva darRvevasTan dakavSirebiT
da amave dros gaimeora arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli
saCivari. advokati aseve Cioda, rom sasamarTlo samedicino eqspertma,
romelmac ver aRmoaCina raime saxis fizikuri dazianeba ganmcxadeblis
sxeulze 2000 wlis 14-18 seqtembers ganxorcielebuli Semowmebis Sedegad,
Caidina sisxlis samarTlis danaSauli, radganac garda aSkara fizikuri
dazianebisa, cemis Sedegad aseve iqna dazianebuli ganmcxadeblis
Tirkmelebi da Sardis buSti. bolos, advokatis mtkicebiT, miuxedavad im
faqtisa, rom man raionul prokurors TxovniT mimarTa jerovani
samedicino Semowmeba Catareboda ganmcxadebels, misi es moTxovna ar
dakmayofilda da Semowmeba ar Catarda.
d. advokatTan ganmcxadeblis komunikaciis savaraudo SezRudva
52. ganmcxadeblis advokatis Tanaxmad, 2000 wlis 8 seqtembers, man
nebarTva miiRo uCalis policiis ganyofilebis ufrosisagan, rom
moenaxulebina ganmcxadebeli. Tumca a.m-s satelefono zaris Semdgom, mas
uari ganucxades misi dacvis qveS myofis monaxulebaze. imave dRes man
saCivriT mimarTa raionul prokuraturas.
53. a.a-s saCivris Semdgom raionulma prokuraturam dakiTxa badragi J.g da
oficeri ia.m. J.g-m dauTariRebel werilobiT ganmartebaSi ganacxada, rom wlis 8 seqtembris dilis daaxloebiT 11 saaTsa da 30 wuTze, a.a.
mivida droebiTi moTavsebis izolatorSi da warmoadgina ganmcxadeblis
monaxulebis nebarTva. am dros ganmcxadebeli imyofeboda gamomZiebel x.a-
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
sa da J-g-sTan erTad da amitom badragis sxva oficrebma uari ganucxades
advokats ganmcxadeblis monaxulebaze gamomZieblis Tanxmobis gareSe.
amis ASemdgom a.a wavida gamomZieblis sanaxavad da aRar dabrunebula.
dauTariRebel werilobiT ganmartebaSi, ia.m-m uaryo advokatisaTvis
ganmcxadeblis monaxulebaze uaris Tqmis faqti da ganacxada, rom
radganac
ganmcxadeblis
saqmis
gamoZiebaze
pasuxismgebeli
iyo
prokuratura, ganmcxadeblis advokats klientis naxvis nebarTva unda
moepovebina x.a-sgan.
54. 2000 wlis 25 seqtembers, raionuli prokuroris moadgilem upasuxa
ganmcxadeblis advokats, rom man ganixila xsenebuli sakiTxi da ver
aRmoaCina raime saxis darRveva.
55. baSkortostanis respublikis prokurorisadmis wardgenil da 2000
wlis 3 oqtombriT daTariRebul saCivarSi ganmcxadeblis advokati Cioda,
rom
ganmcxadebelTan
misi
vizitisaTvis
xelis
SeSla,
arRvevda
ganmcxadeblis dacvis uflebas. kerZod ganmcxadeblis saCivris Tanaxmad:
“.. 2000 wlis 8 seqtembers me piradad mivedi raionul prokuraturaSi x.a-s sanaxavad,
radganac me ar momces ufleba momenaxulebina ganmcxadebeli misi nebarTvis gareSe.
raionulma prokurorma ganmicxada, rom Tavad eZebda x.a-s.. me vuTxari raionul
prokurors, rom me ar momces ufleba momenaxulebina Cemi klienti droebiTi moTavsebis
izolatorSi, Tumca amaze prokurors aranairi reaqcia ar qonia. ufro metic,
prokuroris moadgilem, romelmac miiRo xsenebul sakiTxTan dakavSirebuli saCivari,
uyuradRebod datova igi da reagireba moaxdina mxolod 2000 wlis 25 seqtembers. [Tavis
pasuxSi] igi amtkicebda, rom me droebiTi moTavsebis izolatorSi mivedi dilis 11
saaTze da Semdgom wamovedi. Tumca me maqvs Canaweri, romlis Tanaxmadac policiis
ufrosma ufleba momca momenaxulebina Cemi klienti, amave dros rodesac me mivedi
droebiTi moTavsebis centrSi badragis oficrebma uari ganacxades CemTan amoeyvanaT
ganmcxadebeli da miuTiTes gamomZiebel x.a-s Sesabamisi nebarTvis arqonaze. Tumca
arsebobs Canaweri, romlis Tanaxmadac gamomZiebels “saubari hqonda” ganmcxadebelTan
saRamos 4 saaTidan 9 saaTamde imave dRes. xsenebuli periodis ganmavlobaSi, 8-dan 9
seqtembris Rames, dilis 3-dan 7 saaTamde, ganmcxadebeli sastikad iqna nacemi oficrebis
ia.m-s, i.m-s, r.x-s, da v.g-s mier, romelic aris baSkortostanis Sinagan saqmeTa
saministros oficeri. es ukanaskneli oficeri iyenebda wamebis yvelaze srulyofil
meTodebs”.
56. ar arsebobs raime saxis miniSneba, rom ganmcxadeblis advokatma miiRo
raime pasuxi Tavis saCivarTan dakavSirebiT.
e. ganmcxadebelis sasamarTlo procesi
1. sasamarTlo procesi
57. daudgenel dRes ganmcxadeblis saqme gansaxilvelad gadaigzavna
baSkortostanis
respublikis
uCalinskis
raionul
sasamarTloSi
(“raionuli sasamarTlo”).
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
58. sasamarTlo sxdomis oqmis Tanaxmad 2001 wlis 4 ianvars gamarTul
pirvel mosmenaze ganmcxadeblis advokatma waradgina saCivari, rom
ganmcxadeblis aRiarebiTi Cveneba mopovebuli iyo zewolis Sedegad. igi
aseve amtkicebda, rom igi ar SeuSves Tavis klientTan 2000 wlis 8
seqtembers da rom aRiarebiTi Cveneba gamoZiebam moipova mis iq
aryofnisas. advokati TxovniT mimarTavda sasamarTlos, raTa mas: sxva
sakiTxebTan
romlebic exeboda ganmcxadeblis mimarT ganxorcielebul savaraudo
arasaTanado mopyrobas; daekiTxa policiis oficrebi, romlebic
erTad,
prokuraturidan
gamoeTxova
saqmis
masalebi,
savaraudod monawileobdnen ganmcxadeblis cemaSi da aseve daekiTxa is
eqsperti, romelmac ganmcxadebeli gasinja 2000 wlis 14 seqtembers da
gamoekiTxa Tu rogor ver SeniSna arasaTanado mopyrobis kvali, maSin
rodesac Tavad advokatma SeniSna arasaTanado mopyrobis kvali
ganmcxadeblis sxeulze; gamoeTxova policiis ganyofilebidan patimrebis
dakiTvis ganrigi; da daedgina Tu ramdenjer iqna ganmcxadebeli
dasakiTxad gayvanili saknidan 2000 wlis 8-9 seqtembers da aseve
gamoeTxova informacia SI-1/2 winaswari patimrobis izolatoridan
ganmcxadeblis samedicino SemowmebasTan dakavSirebuli dokumentebi,
romlebic Sedgenil iqna ganmcxadeblis izolatorSi Sesaxlebisas.
sasamarTlom daakmayofila moTxovna mokvlevis masalebis warmodgenasTan,
policiis oficrebis dakiTxvasa da dakiTxvis ganrigTan dakavSirebiT,
Tumca uaryo yvela danarCeni moTxovna.
59. sasamarTlo mosmenaze ganmcxadebelma ganacxada, rom igi udanaSaulo
iyo. man uaryo, rom mokla d. da ganacxada, rom misi aRiarebiTi Cveneba
mopovebul iqna arasaTanado mopyrobis Sedegad. man ganacxada, rom 2000
wlis 8 seqtembers dRis 3 saaTidan 2000 wlis 9 seqtembris dilis 7
saaTamde oficrebi i.m, ua.m da “ufis policiis oficeri” scemdnen mas,
pirSi qaRalds stenidnen, raTa aravis gaego misi yvirili. 2000 wlis 11
seqtembers, igi gadaiyvanes beloreckSi #SI-2 izolatorSi, sadac igi ar
gausinjavs samedicino personals. 2000 wlis 14 seqtembers, ganmcxadebeli
waiyvanes samedicino Semowmebis gasavlelad, magram eqspertma Tavisi
daskvna Seadgina mxolod werilobiTi dokumentaciis safuZvelze da ar
gausinjavs igi.
60. ganmcxadeblis arasrulwlovanma qaliSvilma aseve gadaTqva 2000 wlis seqtembers m-s TandaswrebiT micemuli Cveneba, romelic iyo bavSvTa
oTaxis inspeqtori uCalis saganmanaTleblo departamentSi. xsenebul
dRes ganmcxadeblis qaliSvilma ganacxada, rom 2000 wlis 29 ivlisis
Rames isini erTad ijdnen d-sTan erTad xis morze. igi zemodan iyo
moqceuli da d-sTan seqsiT iyo dakavebuli. rodesac misi mama gamoCnda
ucabedad, man Tavi moaCvena TiTqos mxolod d-s gverdiT ijda.
danaxvisTanave mamam saxlSi ubrZana mas wasvla. meore dRes mamamisi
ganerviulebuli iyo da dedas ganucxada, rom savaraudod gvami ukve
aRmoaCines. sasamarTlo sxdomaze m-m ganacxada sasamarTlos winaSe, rom
ganmcxadeblis qaliSvilma Cveneba misca Tavisi nebiT, gamomZieblis
mxridan raime saxis zewolis gareSe. sasamarTlom brZana xelnaweris
Semowmeba, romlis Sedegadac eqspertma daadastura, rom ganmcxadeblis
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
qaliSvilis dakiTxvis Sedegad Sedgenili dokumentebi qaliSvilis xeliT
iyo dawerili.
61. sasamarTlom dakiTxa 31 piri. mowme n-m, romelmac Cveneba misca
gamoZiebis versiis sawinaaRmdegod im kuTxiT, rom ganacxada Tu rogor
dainaxa kerZo manqana danaSaulis adgilis maxloblad mkvlelobis Rames,
ganacxada, rom “ufis policiis oficeri” emuqreboda mas, rom Tuki igi
sasamarTloze miscemda ganmcxadeblis sasargeblo Cvenebas, mas cixeSi
gamoamwyvevdnen. mowme x-m, romelmac ganacxada, Tu rogor dainaxa pirTa
jgufi danaSaulis adgilas mkvlelobis Rames, Tu rogor davarda raRac
miwaze da Tu rogor dainaxa iqve gaCerebuli manqana, ganacxada, rom igi
gamoiZaxes policiis ganyofilebaSi da viRac oficerma s-m SeekiTxa mas
gadauxada Tu ara ganmcxadeblis colma mas qrTami Cvenebis sanacvlod. x.
aseve acxadebda, rom mas aseve SesTavazes fuli Tu gaCumdeboda imasTan
dakavSirebiT rac dainaxa mkvlelobis Rames. oficerma z-m daadastura,
rom 2000 wlis 1 agvistos, anu d-s gvamis aRmoCenis meore dRes,
danaSaulis adgili moasufTaves soflis administraciis brZanebiT.
62. sasamarTlom dakiTxa oficrebi i.m, r.x, da v.g. oficerma i.m-m
ganacxada, rom 2000 wlis 9 seqtembers igi SvebulebaSi imyofeboda da ar
eswreboda ganmcxadeblis dakiTxvas. v.g-m ganacxada Semdegi:
“.. me veswrebodi ganmcxadeblis dakiTxvas; me mxolod maSin Sevedi, rodesac
mimdinareobda ganmcxadeblis dakiTxva
...
me davinaxe, Tu rogor yveboda ganmcxadebeli d-s mkvlelobis Sesaxeb...
..
me ar maxsovs viyavi Tu ara droebiTi moTavsebis izolatorSi. albaT viyavi da vesaubre
mas..”
63. rogorc Cans saqmis masalebidan r.x-m. ar uaryo ganmcxadeblis
dakiTxvis faqti. amave dros rogorc masalebidan Cans erovnulma
sasamarTlom ar dakiTxa ia.m rogorc mowme. yvela sxva oficerma myarad
uaryo raime saxis “arakanonieri meTodis” gamoyeneba ganmcxadebelTan
mimarTebaSi.
64. daskvniT sityvaSi, ganmcxadeblis advokatma sasamarTlos yuradReba
gaamaxvila gamoZiebis masalebSi arsebul sxvadasxva uzustobaze. man aseve
xazi gausva im faqts, rom policiis oficrebi, romlebsac ganmcxadebeli
brals sdebda arasaTanado mopyrobis ganxorcielebaSi, cruobdnen: maSin
rodesac sasamarTloSi isini acxadebdnen, rom 2000 wlis 9 seqtembers maT
ar daukiTxavT ganmcxadebeli da rom ar arsebobda raime saxis Canaweri
dakiTxvis mizniT ganmcxadeblis saknidan gayvanasTan dakavSirebiT,
TavianT CvenebebSi, romlebic policiis oficrebma misces prokuraturas
warmoebuli mokvlevisas, maT naTlad ganacxades, rom 2000 wlis 9
seqtembers isini esaubrnen ganmcxadebels da rom man swored am dRes
gaakeTa aRiarebiTi Cveneba. advokati acxadebda, rom ganmcxadebeli ar
gasinja eqimma beloreckis # SI-2 izolatorSi Sesaxlebisas, miuxedavad
imisa, rom ganmcxadebeli uCioda tkivilebs yuris areSi da mas
aReniSneboda dazianebebi saxeze. garda xsenebulisa, gamomZiebeli x.a da
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
eqsperti g., romelmac gasinja ganmcxadebeli, adre erTad muSaobdnen
beloreckSi da megobrebi iyvnen; Sesabamisad miuxedavad im faqtisa, rom
eqspertma SeniSna dazianebebi, man imgvarad Seadgina daskvna, rogorc es
mas miuTiTa x.a-m.
msjavrdeba pirvel instanciaSi
65. 2001 wlis 15 ianvris ganaCeniT raionulma sasamarTlom damnaSaved cno
ganmcxadebeli d-s mkvlelobaSi da pirvel rigSi daeyrdno mis aRiarebiT
Cvenebas, romelic gamyarebuli iyo misi qaliSvilis mier winaswari
gamoZiebisas micemuli CvenebiT, mowmeTa CvenebebiT da sasamarTlo
samedicino mtkicebulebebiT. kerZod, sasamarTlom miuTiTa l-s Cvenebaze,
romelmac axsena Tu rogor gaigona d-s da ganmcxadeblis qaliSvilis
xmebi danaSaulis adgilis maxloblad mkvlelobis Rames, g-s Cveneba,
romelmac ganacxada rom dainaxa Tu rogor kocnidnen erTmaneTs d. da
ganmcxadeblis qaliSvili mkvlelobis Rames, gardaclilis gvamis
eqspertizam ki gamoavlina ramodenime Wriloba gardacvlilis Tavze.
66. sasamarTlom uaryo ganmcxadeblis pretenzia, imasTan dakavSirebiT,
rom misi aRiarebiTi Cveneba mopovebul iqna arasaTanado mopyrobis
Sedegad, da miuTiTa policiis oficrebis i.m-s, ia.m-s da v.g-s Cvenebebze
iseve rogorc eqspertis #1060 daskvnaze, romelSic araferi iyo
moxsenebuli ganmcxadeblis sxeulze arsebul dazianebebTan dakavSirebiT.
67. saqmis ganmxilvel sasamarTlos pasuxi ar gaucia ganmcxadeblis
argumentze imasTan dakavSirebiT, rom misi aRiareba aramxolod zewolis
Sedegad iqna miRebuli, aramed mopovebul iqna advokatis dauswreblad.
ganmcxadebels miesaja 9 wliani patimroba.
68. ganmcxadebelma gaasaCivra misi msjavrdeba. kerZod, saapelacio
saCivarSi igi acxadebda, rom misi aRiarebiTi Cveneba dauSveblad unda
yofiliyo miCneuli, radganac mopovebul iqna zewolis Sedegad da
advokatis dauswreblad. ganmcxadebeli amtkicebda, rom i.m-m, ia.m-m da v.g-m
cru Cvenebebi misces sasamarTlos. garda xsenebulisa, ganmcxadebeli
Cioda im faqtTan dakavSirebiT, rom igi farulad gadaiyvanes SI-1/2
winaswari patimrobis izolatorSi, sadac igi ar gausinjavs jerovnad
eqims, raTa ar gamJRavnebuliyo cemis niSnebi. ganmcxadeblis gadayvanam
SesaZlebloba misca policiis oficrebs, raTa ganmcxadeblisaTvis
SeezRudaT xelmisawvdomoba advokatze da gaeWianurebinaT samedicino
gamokvlevis Catareba. ufro metic, eqspertma, romelmac Caatara
gamokvleva 2000 wlis 14 seqtembers, megobrobda gamomZiebelTan da gasca
swored is saeqsperto daskvna, romelic esaWiroeboda gamoZiebas.
3. 2001 wlis 15 martis ganaCenis gasaCivreba
69. 2001 wlis 15
marts baSkortostanis respublikis uzenaesma
sasamarTlom ar daakmayofila saapelacio saCivari. rac Seexeba
mtkicebulebis saxiT ganmcxadeblis aRiarebis gamoyenebas, romelic
savaraudod mopovebuli iyo zewolis Sedegad, uzenaesma sasamarTlom
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
daadgina, rom gamomZieblebma da saqmis ganmxilvelma sasamarTloebma
yuradRebiT ganixiles ganmcxadeblis pretenziebi da jerovnad uaryves
isini, rogorc dausabuTebeli pretenziebi. kerZod, saqmis ganxilvelma
sasamarTlom
dakiTxa
policiis
oficrebi,
romlebmac
uaryves
ganmcxadeblis mimarT raime saxis Zaladobis gamoyeneba, xolo eqspertma
ki daaskvna, rom ganmcxadebels ar gaaCnda raime saxis dazianeba. aRiareba
dawerili iyo ganmcxadeblis xeliT; man Tavisi xeliT daadastura, rom
Cvenebis micema ganaxorciela raime saxis fizikuri Tu fsiqologiuri
zewolis gareSe. saapelacio sasamarTlos ganaCeni arafers ambobda
ganmcxadeblis pretenziis sapasuxod, romlis Tanaxmadac misi aRoiareba
mopovebul iqna misi advokatis dauswreblad.
v) ganmcxadeblis savaraudo daSineba
70. 2003 wlis 15 oqtombers, evropulma sasamarTlom acnoba mopasuxe
mTavrobas strasburgis sasamarTloSi wardgenili ganacxadis Sesaxeb
1. ganmcxadeblis Zmis werili
71. 2004 wlis 18 ianvars sasamarTlom faqsis saSualebiT miiRo werili
ganmcxadeblis Zmisagan (romelic Tavdapirvel etapze warmoadgenda Tavis
Zmas sasamarTlos winaSe), romelSic ganmcxadeblis Zma iuwyeboda, rom
ganmcxadebels aSinebdnen da aiZulebdnen ganacxadis ukan gamotanas. 2004
wlis 21 ianvris werilSi ganmcxadeblis Zmam damatebiTi detalebi
warmoadgina. igi Semdegnairad aRwerda faqtebs:
“.. msurs gacnoboT im saubris Sesaxeb, romelic gaimarTa Cems Zmasa da departamentis
kapitans Soris, romelmac ar warudgina Cems Zmas piradobis dokumentebi da ar uTqvia
saxeli da gvari. xsenebuls adgili hqonda 2004 wlis 6 ianvars. kapitanma pirvelad
sTxova, xolo Semdgom ki ubrZana, Cems Zmas werilobiT aRewera 2000 wels momxdari
movlenebi. man uTxra Cems Zmas: ‘Sen imgvarad unda dawero, rogorc es me msurs’ Cemma Zmam
upasuxa: ‘me ar davwer raimes da arc xels movawer Cemi advokatis gareSe. kapitani: ‘ar
maintereseb arc Sen arc Seni advokati, yvelaferi ise iqneba, rogorc me vityvi. Tqven
paikebi xarT. ise movawyob, rom aq mokvdebi or kviraSi, magram sasurvel Cvenebas mainc
momcem’
Cven Zalian gvaSfoTebs erTi sakiTxi. ratom ar Camovida aq Tavad evropis sasamarTloSi
ruseTis warmomadgeneli moskovidan da ratom mivida iq kapitani da mosTxova
ganmcxadebels daewera ganmarteba?”
72. 2004 wlis 13 Tebervals, sasamarTlom moiTxova komentarebis wardgena
mTavrobisagan.
73. 2004 wlis 5 aprils mTavrobam acnoba sasamarTlos, rom 2004 wlis 6
ianvars kapitani g., romelic muSaobda ganaCenTa aRsrulebis federaluri
samsaxuris
baSkortostanis
respublikis
ganyofilebaSi
(“gafs-is
regionuli departamenti”), “esaubra” ganmcxadebels “raTa gamoerkvia is
garemoebebi, romlebic safuZvlad daedo evropis sasamarTloSi mis mier
ganacxadis wardgenas”. raime sxva damatebiTi detalis wardgenis gareSe,
mTavrobam Tavis pasuxs Tan daurTo ganmcxadeblis werilobiTi
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
ganmarteba, romelic daTariRebuli iyo 2004 wlis 3 martiT, da romlis
adresatic iyo gafs-is regionuli departamenti.
2. ganmcxadeblis mier 2004 wlis 3 marts gakeTebuli ganmarteba
74. ganmarteba Semdegnairad ikiTxeboda:
“me mimiyvanes beloreckSi arsebul SI-1/2 dawesebulebaSi 2000 wlis seqtemberSi. me
gadamiyvanes IK-3 [UE 394/3] dawesebulebaSi 2001 wlis maisSi da sasjels vixdi me-4
brigadaSi, me vmuSaob SemduReblad... me ar gamaCnia raime saxis pretenziebi [cixis]
administraciis oficrebTan mimarTebaSi iseve rogorc baSkortostanis respublikis
penitenciur sistemasTan dakavSirebiT. me ar davqmdebarebulvar raime saxis fizikur Tu
fsiqologiur zewolas baSkortostanis respublikis penitenciuri departamentis
oficrebis mxridan.”
75. 2004 wlis 17 noembers ganmcxadebelma aiyvana advokatebi adamianis
uflebaTa
evropuli
saadvokacio
centridan
(EHRAC),
raTa
maT
warmoedginaT misi interesebi sasamarTlos winaSe.
3. 2005 wlis 11 ivlisiT daTariRebuli ganmcxadeblis werilobiTi
gancxadeba
76. rogorc Cans 2005 wlis 8 ivliss, ganmcxadeblis colma SeTanxmeba
gaaforma C.m-sTan, advokatTan. xsenebuli SeTanxmebis Tanaxmad advokati
unda misuliyo ganmcxadebelTan cixeSi da gamoekiTxa igi kapitan g-sTan
gamarTuli saubris Sesaxeb.
77. 2005 wlis 16 ivliss, ganmcxadeblis warmomadgenelma sasamarTlos
gadaugzavna
ganmcxadeblis
mier
dawerili
gancxadeba,
romelic
daTariRebuli 2005 wlis 11 ivlisiT da Semdeg Sinaarss Seicavda:
“2004 wlis 6 ianvars, sadilis Semdgom, me gamomiZaxes gasaubrebaze im ofisSi, romelic
mdebareobs avejis departamentis industriul zonaSi, sadac me vmuSaobdi. ofisSi myofma
pirma Tavi gamacno rogorc kapitan g-d (me ar maxsovs misi saxeli an mamis saxeli). Cveni
saubridan gamovarkvie, rom man icoda evropis sasamarTloSi Cems mier Setanili
ganacxadis Sesaxeb. man Tavisi iq yofna imiT axsna, rom mas SeeZlo Cemi daxmareba.. man
Tqva, rom Tu iRbliani viqnebodi, Cemi saqme ganixileboda da igi SesaZloa ukan
dabrunebuliyo CemTan sasaubrod.
me mokled movuyevi mas Cems mier strasburgSi gagzavnili saCivris Sesaxeb, kerZod is
faqtebi, rom Cems 2000 wlis 8-9 seqtembers uCalis policiis ganyofilebaSi oTxma
policiis oficerma Cems mimarT ganaxorciela arasaTanado mopyroba. me davukonkrete
mas, rom me kerZo manqaniT mimiyvanes beloreckSi SI-2 dawesebulebaSi da me iq Semasaxles
im momentSi, rodesac dawesebulebis xelmZRvaneli ar imyofeboda iq (lanCis dros) da
rom Sesaxlebisas ar Catarebula samedicino Semowmeba.
[g-s] surda, rom me damewera, rom gaviare samedicino Semowmeba beloreckis SI-2
dawesebulebaSi Sesaxlebisas. me vuTxari mas, rom es ar Seesabameboda simarTles da
ukan gadavugde qaRaldi. mas es ar moewona. man daiwyo Cemi daSineba da miTxra “me Sens
cxovrebas jojoxeTad gadavaqcev!” me vupasuxe, rom ar davwerdi arafers misi
miTiTebebis Sesabamisad, da davwere, rom aravin momiklavs. xsenebulze man ganmicxada, ‘me
es ar mWirdeba’. man daxia pirveli gverdi, romelic me misi karnaxis Sesabamisad davwere,
da Seinaxa meore...
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
saubris dros, romelic grZeldeboda daaxloebiT 30-40 wuTi, g-m mkiTxa Tu rodis
damakaves, mcemes Tu ara SI-2 beloreckis dawesebulebaSi da wamiyvanes Tu ara ufaSi da
mcemes Tu ara iq. mas yvelaze Zalian ainteresebda Cems mier beloreckis SI-2
dawesebulebaSi gatarebuli dro, radganac me iq Sesaxlebisas ar gamsinjes miuxedavad
imisa, rom aRmeniSneboda xilvadi dazianebebi da me mmalavdnen Cemi advokatisagan. Cveni
saubris Semdgom me ar minaxavs g.”
78. ganmcxadeblis gancxadebaSi aseve aRniSnuli iyo, rom 2004 wlis 3
marts, igi moinaxules gafs-is regionuli ganyofilebis vice polkovnikma
da leitenantma. maT hkiTxes Tu rogor moaxerxa ganacxadis gagzavna
evropul sasamarTloSi da aseve dainteresdnen ganacxadis SinaarsiT,
gansakuTrebiT
mopyrobis garemoebebi da is faqti gasinja Tu ara igi eqimma SI-2
Sesaxlebisas. xsenebulTan dakavSirebiT ganmcxadebelma Sesabamisi
ki
maT
ainteresebdaT
ganmcxadeblis
arasaTanado
ganmarteba misca werilobiT. ganmarteba exeboda mxolod 2000 wels
ganxorcielebul cemas da ar Seicavda raime saxis pretenzias UE-394/3
dawesebulebaSi ganxorcielebul mopyrobasTan dakavSirebiT. xsenebuli
ori piris wasvlis Semdgom, ganmcxadebels miuxda misi samuSaos mitoveba
da igi gadaiyvanes sardafSi #14 sakanSi, sadac patimrobis pirobebi
uaresi iyo koloniis sxva nawilSi arsebul saknebTan SedarebiT.
79. ganmcxadeblis mier 2005 wlis 11 ivliss Sedgenili gancxadebis
Tanaxmad, 2004 wlis 3 marts igi aseve moinaxula prokurorma, romelsac
man miwera uCalis policiis ganyofilebaSi mis mimarT ganxorcielebuli
arasaTanado mopyrobis Sesaxeb. prokurori Seecada daerwmunebina igi,
rom xelaxla Seiswavlida sakiTxs.
80. 2005 wlis 5 ivliss ganmcxadebeli kvlav moinaxula prokurorma,
romelic ar gaecno mas. manac igive sakiTxebTan dakavSirebiT gamokiTxa
ganmcxadebeli, rogorc wina pirebma.
81. bolos ganmcxadebelma aRniSna, rom igi Seviwroebas ganicdida mis
mier strasburgis sasamarTloSi wardgenil ganacxadTan dakavSirebiT da
SiSobda,
rom
ganacxadi
uaryofiTad
imoqmedebda
mis
UE-394/3
dawesebulebaSi Semdgom yofaze.
4. C.m-s werilobiTi gancxadeba
82.
C.m-s
mier
dawerili
dauTariRebeli
gancxadeba,
romelic
ganmcxadeblis warmomadgenlebma warmoadgines, Semdegi Sinaarsis iyo:
“me. C.m., baSkortostanis advokatTan asociaciis advokatma, 2005 wlis 8 ivliss gavaforme
SeTanxmeba ganmcxadeblis meuRlesTan im mizniT, rom momenaxulebina ganmcxadebeli
#394/3 koloniaSi. wlis 11 ivliss, dilis 9.30 saaTidan 11.30 saaTamde, me vesaubre ganmcxadebels, ra
drosac me mas vkiTxe strasburgis sasamarTloSi mis mer wardgenil ganacxadTan
dakavSirebiT ganxorcielebuli daSinebis Sesaxeb.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
saubrisas ganmcxadebeli TavSekavebulad iqceoda da mTxovda ar mimeTiTebina bevr
garemoebaze Cems ganmartebaSi; zogjer igi CurCulze gadadioda. man Tavisi qceva axsna
(mTeli saubris ganmavlobaSi) Sida usafrTxoebis departamentis 2 oficris iq yofniT,
romlebic ar malavdnen TavianT interesess Cvens saubarTan dakavSirebiT. .. xsenebulis
mxedvelobaSi miRebiT, me aucileblad vTvli ganvmarto da gavamyaro ganmcxadeblis
werilobiTi gancxadebebi, im detalebiT, romelic mas ar Seutania Tavis werilobiT
gancxadebaSi.
saubrisas, ganmcxadebelma amixsna, rom b-nma g-m, romelic masTan mivida 2004 wlis 6
ianvars, dakiTxa igi mis mier strasburgis sasamarTloSi wardgenil ganacxadTan
dakavSirebiT, razec ganmcxadebelma upasuxa mas, rom ganacxadis ZiriTadi pretenzia
exeboda 2000 wlis 8-9 seqtembers policiis oficrebis mier ganxorcielebul mis
sastikad cemas uCalis policiis ganyofilebaSi. cemisas mas aiZulebdnen daewera
aRiareba, rasac igi uaryofda da amis Semdgom cema grZeldeboda.
g-m eWvi gamoxata im faqtTan dakavSirebiT, rom policielebi ase moiqcnen, Tundac imis
TqmiT, rom policielebs ar SeeZloT misTvis mieyenebinaT dazianebebi. g-m aseve hkiTa mas
Tu ra mdgomareobaSi miiyvanes igi beloreckis SI-2 dawesebulebaSi. ganmcxadebelma
upasuxa mas, rom aReniSneboda sxeulis mravlobiTi dazianeba. SI-2 winaswari patimrobis
dawesebulebis oficrebma, gansakuTrebiT ki eqimebma, SeamCnies misi dazianebebi, magram
garkveuli pirebisagan instruqciebis miRebis Semdgom, gangeb ar gasinjes ganmcxadebeli
da ar gaxsnes ganmcxadeblis samedicino istoria. g-m upasuxa mas, rom es SeuZlebeli
iyo, radganac ganmcxadeblis samedicino daskvna ar uTiTebs sxeulis raime saxis
dazianebaze. ganmcxadebelma auxsna mas, rom igi ar gausinjavT SI-2 dawesebulebaSi
Sesaxlebisas da swored am momentSi g. gabrazda da daiwyo ganmcxadebelze zewolis
ganxorcieleba da eubneboda mas, rom ar daewera amis Sesaxeb.
g-sTan saubris dros ganmcxadebelma daiwyo pirveli ganmartebis Sedgena. g. aZlevda mas
instruqciebs Tu ra daewera, kerZod eubneboda daewera, rom policiis oficrebs ar
ucemiaT igi da igi gasinjes beloreckSi SI-2 dawesebulebaSi Sesaxlebisas. xsenebulis
gagonebaze, ganmcxadebelma gadayara qaRaldebi da g-s ganucxada, rom is ris dawerasac
g. sTxovda ganmcxadebels sicrue iyo. g-s ar moewona ganmcxadeblis saqcieli da dauwyo
mas daSineba SeviwroebiT. man ganucxada ganmcxadebels, rom mis cxovrebas jojoxeTad
aqcevda da es male ganxorcieldeboda. Tumca, ganmcxadebelma ganacxada, rom igi ar
moawerda xels ganmartebas im adgilas, sadac mas uTiTebda g da Tavad dawerda, rac
asec moxda. bolos man daamata, rom aravin moukvlia da esec Cawera. g. kvlav daemuqra
ganmcxadebels SeviwroebiT, ris Semdgomac igi Seecada mieRo ganmcxadeblisagan
saboloo ganmarteba...
ganmcxadebelma ganmarta.. rom samuSaodan gaTavisuflebis Semdgom igi Tavs martosulad,
Seuracxyofilad da sxva pirebisagan gariyulad grZnobda. maSinac ki, rodesac
mogvianebiT igi kvlav dauSves samuSaoze, mas kvlav aSinebda samuSaos dakargva.. ”
83. 2005 wlis 24 ivlisiT daTariRebul da naTesavebisadmi gagzavnil
werilSi,
romlis
aslic
sasamarTlos
warudgines
ganmcxadeblis
warmomadgenlebma, ganmcxadebeli sxva sakiTxebTan erTad, acxadebda, rom wlis 19 ivliss igi gamoZaxes koloniis specialuri daniSnulebis
nawilSi da gadasces, misi xelmoweris sanacvlod, oficialuri uari
policiis im oficrebis winaaRmdeg gamoZiebis aRZvrasTan dakavSirebiT,
romlebic
monawileobdnen
mis
mimarT
arasaTanado
mopyrobis
ganxorcielebaSi. saubrisas ganmcxadebels uTxres, rom swored igi iyo
is piri, romlis winaaRmdegac unda yofiliyo sisxlis samarTlis
gamoZieba warmoebuli yalbi Cvenebebis micemisaTvis.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
g. ganmcxadeblis arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli damatebiTi
gamoZieba
84. 2005 wlis daudgenel dRes baSkotorstanis respublikis Sinagan
saqmeTa saministros Sida usafrTxoebis departamentma, aRZra Sida
gamoZieba
ganmcxadeblis
arasaTanado
mopyrobasTan
dakavSirebuli
pretenziebis safuZvelze. gamoZiebis periodSi oficrebma v.g-m., da r.x-m,
waradgines werilobiTi mtkicebulebebi. TavianT ganmartebebSi, romlebic wlis
ivlisiT iyo daTariRebuli, v.g-m da r.x-m uaryves
ganmcxadebelTan mimarTebiT arakanonieri meTodebis gamoyenebis faqti.
85. i.m-s Cveneba, romelic 2005 wlis 4 ivliss iqna CamorTmeuli, Semdegi
Sinaarsis iyo:
“arc me da arc romelime sxva officers ar gamouyenebia ganmcxadebelTan mimarTebaSi
arakanonieri meTodebi.
me maxsovs, rom ganmcxadeblis samedicino Semowmeba ganxorcielda beloreckSi da ara
uCalSi, im mizniT, rom uzrunvelyofiliyo misi obieqturad warmarTva, sxva SemTxvevaSi
ganmcxadeblis damcvelebi pretenzias ganacxadebdnen ‘adgilobrivi eqspertis’ mier
gacemul ‘mikerZoebul’ daskvnasTan dakavSirebiT”.
86. 2005 wlis 4 ivlisiT daTariRebul ganmartebaSi, a.m-m ganacxada, rom wels igi iyo uCalis policiis ganyofilebaSi uCalis droebiTi
moTavsebis izolatoris xelmZRvaneli. 2000 wlis seqtemberSi, gamomZiebel
x.a-s brZanebis safiZvelze, a.m-s mZRolma s-.m da ‘meore policiis
oficerma’ waiyvanes ganmcxadebeli beloreckSi SI-2 dawesebulebaSi da
miaciles igi samedicino SemowmebisaTvis. belorecksi sasamarTlo
samedicino biuroSi, a.m-s, s.-s da mesame policiis oficris TandaswrebiT,
eqspertma gaxada ganmcxadebels tansacmeli da gasinja igi, ra drosac
usvamda Sesabamis kiTxvebs. isini biuroSi darCnen daaxloebiT 1 saaTis
ganmavlobaSi. a.m-s ar SeuniSnavs ganmcxadebelze raime saxis xilvadi
dazianeba.
87. 2005 wlis 30 ivniss baSkortostanis respublikis Sinagan saqmeTa
ministris moadgilem Sewyvita mokvleva, radganac ver iqna aRmoCenili
raime saxis miniSneba, rom ganmcxadeblis konvenciis me-3 muxliT
garantirebuli uflebis darRvevas hqonda adgili.
88.
wlis
ivlisis
gadawyvetilebiT,
uCalis
raionulma
prokuraturam uari ganacxada ganmcxadeblis mimarT ganxorcielebul
#1060 SemowmebasTan dakavSirebiT eqspert g-s winaaRmdeg sisxlis
samarTlis saqmis aRZvraze, radganac mis qmedebebSi ver iqna aRmoCenili
danaSaulis niSnebi. gadawyvetileba Semdegnairad ikiTxeboda:
“g-m piradad ganaxorciela [#1060] samedicino Semowmeba. miuxedavad im faqtisa, rom 2000
wlis 28 agvistodan 30 seqtembramde igi SvebulebaSi unda yofiliyo, mas mouxda ukan
samuSaoze dabruneba, radganac eqsperti b. 2000 wlis 13 dan 18 seqtembramde ar
imyofeboda samsaxurSi. xsenebuli periodis ganmavlobaSi ganmcxadeblis Semowmebis
garda, g-m ganaxorciela 14 sxva piris samedicino Semowmeba da 16 gvamis eqspertiza, rac
asaxulia saregistracio CanawerebSi da gamomdinareobs g-s ganmartebidan.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
[ganmcxadeblisa] da misi advokatis mtkiceba, rom g-m gangeb gasca yalbi daskvna, romlis
Tanaxmadac ganmcxadebels ar aReniSneboda dazianebebi, dausabuTebelia”.
89. srulad naTeli ar aris Tu ram gamoiwvia gamoZiebis aRZvra
ganmcxadeblis samedicino SemowmebasTan dakavSirebiT da ecnoba Tu ara
gancmxadebels xsenebuli gamoZiebis Sedegebi.
II. Sesabamisi erovnuli kanonmdebloba da praqtika
a. arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli pretenziebis gamoZieba
90. ruseTis konstituciis 21-e muxlis me-2 punqti krZalavs wamebas.
91. ruseTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi, romelic amJamadac
ZalaSia, adgens, rom sisxlis samarTlis gamoZieba SesaZlebelia aRZras
gamomZiebelma individis mier wardgenili saCivris safuZvelze an
sagamoZiebo organom sakuTari iniciativiT (108-e da 125-e muxlebi).
prokurori
pasuxismgebelia
gamoZiebaze
zedamxedvelobis
ganxorcielebaze (210-e da 211-e muxlebi). mas SeuZlia brZanos konkretuli
sagamoZiebo moqmedebis Catareba, CamoarTvas saqme erT gamomZiebels da
gadasces igi meores an moiTxovos samarTalwarmoebis ganaxleba. Tuki
saxeze ar iqneboda sisxlis samarTlebrivi gamoZiebis aRZvris safuZveli,
prokurori
an
gamomZiebeli
xsenebulTan
dakavSirebiT
gamoscems
dasabuTebul gadawyvetilebas, rac unda ecnobos dainteresebul mxares.
92. prokurori, gamomZiebeli an mosamarTle valdebulni arian ganixilon
saCivrebi da Cadenil danaSaulTan dakavSirebuli informacia da aRZran
an uari ganacxadon sisxlis samarTlebrivi gamoZiebis aRZvraze. an
gadascen saqme Sesabamisi xelisuflebis organos (muxli 109). prokuroris
uari gamoZiebis aRZvrasTan dakavSirebiT, SesaZlebelia gasaCivrdes
zemdgom prokurorTan; mosamarTlis uari SesaZlebelia gasaCivrdes
zemdgom sasamarTloSi (muxli 113$4).
93. 1998 wlis 29 aprils ruseTis federaciis sakonstitucio sasamarTlom
arakonstituciurad gamoacxada sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis
113-e muxlis me-4 punqti im nawilSi, romelic ar iZleoda prokuroris an
gamomZieblis mier gamoZiebis aRZvraze uaris gasaCivrebis uflebas
sasamarTloSi. sakonstitucio sasamarTlom daadgina, rom qveynis
parlaments unda Seecvala saproceso kanonmdeblobis xsenebuli muxli
da Seetana masSi sasamarTlo gadasinjvis SesaZlebloba. sakonstitucio
sasamarTlom aseve daadgina, rom xsenebuli cvlilebis ganxorcielebamde,
xelisuflebis erovnulma organoebma, maT Soris sasamarTloebma,
pirdapir unda gamoiyenon konstituciis 46-e muxli, romelic moiTxovs
administraciuli aqtebis, maT Soris samarTalwarmoebis aRZvraze uaris,
sasamarTlo wesiT gadasinjvas. xsenebuli gadawyvetileba gamoqveynda 1998
wlis maisSi.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
94. 2000 wlis 14 ianvris gadawyvetilebiT sakonstitucio sasamarTlom
arakonstitutciurad scno ruseTis saproceso kodeqsis ramodenime
debuleba, romlebic uflebas aZlevdnen erovnul sasamarTloebs Tavisi
iniciativiT aReZraT sisxlis samarTalwarmoeba. imave gadawyvetilebaSi
sakonstitucio sasamarTlom gaimeora, rom erovnul sasamarTlos unda
SeeZlos sasamarTlo wesiT gadasinjos sagamoZiebo organos mier sisxlis
samarTlis saqmis aRZvrasTan, mis aRZvraze uaris TqmasTan an aRZruli
saqmis SewyvetasTan dakavSirebiT miRebuli gadawyvetilebis kanoniereba
da safuZvlianoba kerZod ki es unda ganxorcieldes im piris saCivris
safuZvelze, romelic Tvlis, rom konstituciiT garantirebuli misi
uflebebi
dairRva
xsenebuli
gadawyvetilebiT.
sakonstitucio
sasamarTlos es gadawyvetileba gamoqveynda 2000 wlis TebervalSi.
b. xelmisawvdomoba advokatze
95.
moqmedi
kodeqsis
47$1
muxlis
Tanaxmad,
advokatis
CarTva
samarTalwarmoebaSi dasaSvebia braldebis wardgenis momentidan, an –
dakavebuli an eWvmitanili piris SemTxvevaSi – im momentidan rogorc ki
Sesabamis pirs waredgineba dakavebis oqmi an patimrobis brZaneba. Tuki
ayvanili kerZo advokati ar gamoCndeba 24 saaTis ganmavlobaSi,
xelisuflebis Sesabamisi organo, romelsac miyavs saqme, uflebamosialia
SesTavazos pirs aiyvanos sxva advokati an dauniSnos am pirs advokati
(muxli 47$2). 2001 wlis 25 oqtombers sakonstitucio sasamarTlom
mianiSna, rom muxli 47$4 ar moiTxovs raime saxis specialuri nebarTvis
miRebas
advokatTan
SexvedrisaTvis.
imave
gadawyvetilebaSi,
sakonstitucio sasamarTlom arakonstituciurad gamoacxada patimrobis
Sesaxeb kanonis erT erTi debuleba, romelic moiTxovda advokatisagan,
raTa mas sisxlis samarTlis saqmis warmmarTveli xelisuflebis
organoebisagan aeRo specialuri nebarTva klientis mosanaxuleblad.
g. aRiarebiTi Cveneba
96. ruseTis federaciis konstituciis 51-e muxlis Tanaxmad aravis
SeiZleba daekisros valdebuleba Cveneba misces sakuTari Tavis, meuRlis
an axlo naTesavebis winaaRmdeg.
97. ruseTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 111-e muxli
moiTxovda, rom aRiarebiTi Cveneba dawerili yofiliyo detalurad calke
dokumentze, masze xeli moewera aRiarebis mimcem pirs da gamomZiebels an
prokurors, romlis winaSec moxda aRiareba.
d. sisxlis samarTalwarmoebis xelaxla aRZvra
98. ruseTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 413-e muxli adgens
sisxlis
samarTlis
saqmis
xelaxla
aRZvrasTan
dakavSirebul
proceduras. xsenebuli debulebis Tanaxmad:
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
“1. sasamarTlo ganaCenebi da gadawyvetilebebi, romlebic ZalaSi Sevida, unda gauqmdes
da sisxlis samarTalwarmoeba xelaxla unda aRiZras axali an axlad aRmoCenili
garemoebebis SemTxvevaSi.
...
4. axali garemoebebia:
...
(2) adamianis uflebaTa evropuli konvenciis debulebis darRveva, romelic ganaxorciela
ruseTis federaciis sasamarTlom sisxlis samarTlis saqmis ganxilvisas da xsenebuli
darRveva daadgina adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom da exeba:
a) federaluri kanonis gamoyenebas, romelic winaaRmdegobaSi modis adamianis
uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa evropuli konvenciis debulebebTan;
b) adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis konvenciis sxva darRvevebs;
g) sxva garemoebebs”
III. Sesabamisi saerTaSoriso dokumentebi
99.
advokatze
xelmisawvdomobasTan
dakavSirebuli
saerTaSoriso
dokumentebis CamonaTvalis xilva SesaZlebelia saqmeSi Pishchalnikov v. Russia
(no. 7025/04, §§ 39-42, 2009 wlis 24 seqtemberi) .
samarTali
I. konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva
100. konvenciis me-3 muxlze dayrdnobiT, ganmcxadebeli Cioda, rom 2000
wlis 8-9 seqtembers, policiis oficrebi arasaTanadod moepyrnen mas da
xelisuflebis organoebma ar ganaxorcieles efeqtiani gamoZieba mis
mimarT
savaraudod
ganxorcielebul
arasaTanado
mopyrobasTan
dakavSirebiT. konvenciis me-3 muxlis Tanaxmad:
“aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas, araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas
an dasjas”.
a. mxareTa argumentacia
1. mTavroba
101. mTavroba amtkicebda, rom mas ar gaaCnda raime saxis pretenzia
ganmcxadeblis mier faqtobrivi garemoebebis aRwerasTan dakavSirebiT,
Tumca garkveuli garemoebebi mainc saWiroebda ganmartebas. mTavrobis
Tanaxmad, ganmcxadeblis pretenziebi, rom policiis oficrebi misgan
aRiarebis mopovebis mizniT mas arasaTanadod moepyrnen, dausabuTebeli
iyo. pirvel rigSi aRiareba ganmcxadebelma sakuTari xeliT dawera da
gadasca igi gamoZiebas policiis mxridan raime saxis zewolis gareSe.
meore rigSi, 2000 wlis 18 seqtembriT daTariRebuli saeqsperto daskvnis
Tanaxmad ver iqna aRmoCenili raime saxis dazianeba ganmcxadeblis
sxeulze. garda xsenebulisa, 2000 wlis 11 seqtembers ganmcxadeblis SI-1/2
winaswari patimrobis izolatorSi Sesaxlebisas, dawesebulebis eqimma
aRniSna “mwvave qronikuli otitisi” magram ar aRuniSnavs raime saxis
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
dazianeba. mTavroba acxadebda, rom xelisuflebis organoebma dakiTxes
SI-1/2 dawesebulebis xelmZRvaneli da sasamarTlo samedicino eqsperti,
romelmac gasinja ganmcxadebeli 2000 wlis 14 seqtembers. eqspertis
Tanaxmad patimrobis ganmavlobaSi ganmcxadebelma mxolod erTxel
mimarTa winaswari patimrobis izolatoris samedicino centrs gripTan
dakavSirebiT da gaewia kidevac Sesabamisi mkurnaloba. eqspertma
daadastura, rom ganmcxadebels ar aReniSneboda raime saxis dazianeba
sxeulze. mTavroba aseve amtkicebda, rom winaswari patimrobis SI-1/2
dawesebulebis oficer a.m-s Cvenebis Tanaxmad (ix. 86-e punqti),
ganmcxadebels ar aReniSneboda raime saxis dazianeba misi iq patimrobis
ganmavlobaSi. ufro metic, ganmcxadebels da mis advokats arasodes
miumarTavT
saCivriT
prokurorisaTvis
an
sasamarTlosaTvis,
mis
pretenziebTan dakavSirebiT sisxlis samarTalwarmoebis ar aRZvris gamo.
nebismier SemTxvevaSi, xelisuflebis erovnulma organoebma gamoiZies
ganmcxadeblis pretenziebi, warmarTuli mokvlevisa da ganmcxadeblis
winaaRmdeg warmoebuli sisxlis samarTalwarmoebis farglebSi, da
uaryves xsenebuli pretenziebi usafuZvlobis gamo. mTavrobam TxovniT
mimarTa
sasamarTlos
ukuegdo
ganmcxadeblis
pretenziebi
dausabuTeblobisa da samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi
saSualebebis ar amowurvis gamo.
2. ganmcxadebeli
102. ganmcxadebeli amtkicebda, rom man amowura samarTlebrivi dacvis
Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi. kerZod ganmcxadebelma arasaTanado
mopyrobasTan dakavSirebuli pretenziiT, Tavisi advokatis meSveobiT,
mimarTa raionul prokuraturas da uCalinskis raionul sasamarTlos wlis 14 da 17 seqtembers. garda xsenebulisa, ori instanciis
sasamarTlom mis winaaRmdeg mimdinare sisxlis samarTalwarmoebis
farglebSi ganixiles arasTanado mopyrobasTan dakavSirebuli misi
pretenziebi.
ganmcxadebeli
amtkicebda,
rom
saqmis
ganmxilvelma
sasamarTlom dakiTxa policiis oficrebi, romlebic monawileobdnen
cemaSi da gamoikvlia sasamarTlo samedicino eqspertis #1060 daskvna.
Seafasa ra wardgenili mtkicebulebebi da ganmcxadeblisa da misi
advokatis mier wardgenili argumentacia, erovnulma sasamarTlom
ukuagdo
dausabuTeblobis gamo. ufro metic, saapelacio sasamarTlom daadgina,
rom “winaswari gamoZiebis warmmarTvelma organoebma da saqmis
arasaTanado
mopyrobasTan
dakavSirebuli
saCivari
misi
ganmxilvelma sasamarTlom, yuradRebiT ganixiles xsenebuli argumentebi
da samarTlianad ukuagdes isini dausabuTeblobis gamo”.
103. arsebiT mxaresTan dakavSirebiT, ganmcxadebeli Coda, rom arasaTanado
mopyroba, romelsac igi daeqvemdebara 2000 wlis 8-9 seqtembers, miznad
isaxavda rogorc fizikuri aseve sulieri tanjvis miyenebas, rac arRvevda
me-3 muxls. ganmcxadebelma aRniSna, rom mTavrobas sadao ar gauxdia misi
masalebis safuZvelze sasamarTlos registraturis mier momzadebuli
faqtebis mokle aRwera. mTavroba mxolod imas amtkicebda, rom
ganmcxadeblis pretenziebi dausabuTebeli iyo da ar iyo gamyarebuli
samedicino daskvniT. ganmcxadebeli amtkicebda, rom mas ar gaaCnda
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
janmrTelobasTan dakavSirebuli raime saxis problema baSkortostanSi
wels
Camosvlis
momentidan
rac
an
dasturdeboda
wlis
seqtemberSi
adgilobrivi
ganxorcielebul
dakiTxvebamde,
saavadmyofos mier gacemuli daskvniT. ganxorcielebuli cemis Sedegad,
mas ganuviTarda tkivilebi Tirkmelebisa da laviwis Zvlis midamoebSi da
dayruvda marcxena yuriT. radganac policiis dawesebulebaSi igi
waiyvanes janmrTeli, saxelmwifos ekisreboda valdebuleba jerovani
axsna
ganmarteba
warmoedgina
dazianebebis
warmomavlobasTan
dakavSirebiT. xsenebulis ganuxorcielebloba ki gamoiwvevda konvenciis
me-3 muxlis darRvevas. ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom misi wamebis
Semdgom Sedgenili samedicino dokumentebi, rogoric iyo magaliTad 2000
wlis 14-18 seqtembris saeqsperto daskvna, ar asaxavda simarTles xsenebul
periodSi mis fizikur mdgomareobasTan dakavSirebiT, xolo Semdgomi
samedicino gamokvleva ki ar uTiTebda otitisis ganviTarebis mizezebze.
ganmcxadebeli uTiTebda i.r-s da v.z-s mier micemul Cvenebebsa da misi
advokatis 2000 wlis 14 seqtembriT daTariRebul werilze, romlebic
amyarebdnen garemoebebis aRweris miseul versias, rasTan dakavSirebiTac
mTavrobas ar warudgenia komentarebi. sasamarTlos mier saqmeze Afanasyev
v. Ukraine (no. 38722/02, §§ 62-63, 2005 wlis
aprili) gamotanil
gadawyvetilebaze dayrdnobiT, ganmcxadebeli amtkicebda, rom samedicino
mtkicebulebebi, romlebic adasturebdnen cemis Semdgom Sedegebs,
rogoric aris siyruve marcxena yurSi da otitisi; misi Tanamesakneebisa
da advokatis mowmeTa saxiT micemuli Cvenebebi, mis mier garemoebebis
detaluri da Tanmimdevruli aRwera (is faqti, rom igi wuTobrivad da
detalurad aRwerda mis mimarT ganxorcielebul arasaTanado mopyrobas,
oTaxebis ganlagebas, karebebs, avejs, policiis oficrebis saxelebsa da
wodebebs); iseve rogorc xelisuflebis organoebis mxridan misi
dazianebebis
axsnis
SesaZleblobis
arqona,
erTianobaSi
aRebuli
adasturebdnen, rom mis mimarT policiam ganaxorciela arasaTanado
mopyroba 2000 wlis 8-9 seqtembris. bolos ganmcxadebelma aRniSna, rom
igi mudmivad uaryofda mkvlelobaSi mis monawileobas (3 agvistos da 2
seqtembris dakiTxvebisas, mis advokatTan 6 da 7 seqtembers Sexvedrebisas)
da Zneli iyo imis warmodgena, rom mas uceb mieRo gadawyvetileba 9
seqtembers mieca aRiarebiT Cveneba, rodesac misi advokati ar imyofeboda
iq.
104. rac Seexeba me-3 muxlis procedurul moTxovnebs, ganmcxadebeli
Cioda,
rom
savaraudo
arasaTanado
mopyrobasTan
dakavSirebiT
warmarTuli gamoZieba aSkarad araadeqvaturi da araefeqtiani iyo. ar
yofila ganxorcielebula misi da policiis oficrebis dapirispireba.
faqtiurad
mopyrobasTan
igi
ar
daukiTxavT
piradad
savaraudo
kiTxvebi ar
arsaTanado
dausviaT
dakavSirebiT.
konkretuli
oficrebisaTvis. rac Seexeba 2000 wlis 18 seqtembris samedicino daskvnas,
ganmcxadebeli ar eTanxmeboda mas erTaderT SesaZlo axsnad miaCnda
eqimis mikerZoebuloba an policiis oficrebis mier ganxorcielebuli
zewola, rom eqims ar daefiqsirebina realurad arsebuli dazianebebi.
prokurors ar gadaudgams raime nabiji WeSmaritebis dasadgenad:
magaliTad mas ar daukiTxavs SesaZlo mowmeeebi Sesabamis periodSi
ganmcxadeblis janrTelobis mdgomareobis Sesaxeb. nebismier SemTxvevaSi
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
gamoZieba ar iyo miukerZoebeli, radganac x.a, romelic pasuxismgebeli
iyo mkvlelobasTan dakavSirebuli gamoZiebis warmarTvaze, da romelmac
icoda
prokuraturis
dakavSirebiT.
cemis
faqtis
mxridan
Sesaxeb,
mis savaraudo
aseve
xelmZRvanelobda
arasaTanado
gamoZiebas
mopyrobasTan
b. sasamarTlos Sefaseba
1. mTavrobis pirveladi pretenzia
105. sasamarTlo acxadebs, rom mis mier miRebul gadawyvetilebaSi,
romelic exeboda ganacxadis arsebiT ganxilvaze miRebis sakiTxs, man
gadawyvita gaeerTianebina ganmcxadeblis mier samarTlebrivi dacvis
Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebis ar amowurvasTan dakavSirebuli
mTavrobis pirveladi pretenzia saqmis arsebiT mxaresTan. kerZod
mTavroba
acxadebda,
rom
ganmcxadebels
ar
hqonda
amowuruli
samarTlebrivi dacvis saSualebebi, radgan mas ar gausaCivrebia zemdgom
prokurorTan an sasamarTloSi prokuroris mier policiis oficrebis
winaaRmdeg sisxlis samarTlis saqmis aRZvraze uari.
106. rac Seexeba mTavrobis pretenziis pirvel aspeqts, sasamarTlom ukve
daadgina adre, rom sisxlis samarTlis saqmis aRZvraze uaris gasaCivreba
zemdgom prokurorTan, ar warmoadgens samarTlebrivi dacvis efeqtian
saSualebas konvenciis 35-e muxlis mniSvnelobiT (ix. Belevitskiy v. Russia, no.
72967/01, § 60, 2007 wlis 1 marti). sasamarTlo ver poulobs raime mizezs,
rom winamdebare saqmeSi gansxvavebuli midgoma ganaxorcielos.
107. rac Seexeba pretenziis meore aspeqts, sasamarTlo miiCnevs, rom
ganmcxadebelma saCivari waradgina saqmis ganmxilvel da saapelacio
sasamarTloebSi da detalurad aRwera aramxolod policiis oficrebis
mier ganxorcielebuli savaraudo Zaladoba, aramed aseve gamoZiebis
mravali savaraudo xarvezi (ix. 58, 64 da 68-e punqtebi). ori instanciis
sasamarTlos formaluri moTxovnebis daukmayofileblobis gamo uari ar
uTqvams ganmcxadeblisaTvis raTa ganexilaT misi pretenziebi. maT
arsebiTad ganixiles saCivrebi da dakiTxes ganmcxadebeli da policiis
oficrebi, gamoikvlies sagamoZiebo masalebi da ZalaSi datoves
prokuroris mier miRebuli gadawyvetilebebi (Vladimir Fedorov v. Russia, no.
19223/04, § 47, 2009 wlis 30 ivlisi). mTavroba ar amtkicebda imas, rom
sasamarTlo
gadasinjvis
saSualebebis
gamoyenebiT,
ganmcxadebelma
sasamarTloebs ar misca SesaZlebloba ganexilaT Sesabamisi sakiTxebi
(SeadareT Akulinin and Babich v. Russia, no. 5742/02, § 32, 2008 wlis 2 oqtomberi).
xsenebul
garemoebebSi,
rodesac
erovnulma
sasamarTloebma
ukve
imsjeles ganmcxadeblis pretenziebTan dakavSirebiT, sasamarTlos ar
miaCnia aragonivrulad, rom ganmcxadebelma aRar waradgina igive
saCivrebi igive sasamarTloebSi (ix. zemoxsenebuli saqme Vladimir Fedorov,
§ 49). xsenebulis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo Tvlis, rom ver iqna
dadgenili sakmarisi sicxadiT, rom mTavrobis mier dasaxelebuli
samarTlebrivi
dacvis
saSualeba
SesaZloa
yofiliyo
efeqtiani
winamdebare saqmis konkretul garemoebebSi (ix. zemoxsenebuli saqmeebi
Vladimir Fedorov daAkulinin and Babich, §§ 49 da32, Sesabamisad).
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
108. xsenebulidan gamomdinare sasamarTlo ukuagdebs mTavrobis pirvelad
pretenziebs samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebis ar
amowurvasTan dakavSirebiT.
2. me-3 muxlis proceduruli nawilis savaraudo darRveva
a. zogadi principebi
109. sasamarTlo imeorebs, rom xsenebul sakiTxTan dakavSirebiT myarad
dadgenili precedentuli samarTlis Tanaxmad, rodesac piri waradgens
safuZvlian
pretenzias
imasTan
dakavSirebiT,
rom
mis
mimarT
ganxorcielda seriozuli xasiaTis arasaTanado mopyroba romelic
arRvevs me-3 muxls, maSin xsenebuli debuleba, rom aviRoT saxelmwifos
zogad valdebulebasTan erTad, romelic gaTvaliswinebulia konvenciis 1-
li muxliT da romlis Tanaxmadac saxelmwifoebi “yvelasaTvis TavianTi
iurisdiqciis
farglebSi
uzrunvelyofen
am
konvenciis
I
TavSi
gansazRvrul uflebebsa da Tavisuflebebs”, gulisxmobs efeqtiani
oficialuri gamoZiebis ganxorcielebas. gamoZiebis valdebuleba “ar aris
Sedegze
orientirebuli
valdebuleba,
aramed
exeba
gamoyenebul
saSualebebs”. ar aris aucilebeli, rom yoveli gamoZieba warmatebuli
iyos an saboloo gadawyvetilebiT daeTanxmos momCivnis versias; Tumca,
mas unda SeeZlos rom daadginos saqmis realuri faqtebi da Tuki
aRmoCndeba,
rom
pretenziebi
Seesabameba
sinamdviles,
gamoZiebam
SesaZlebeli unda gaxados pasuxismgebel pirTa identificireba da dasja.
110. arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli safuZvliani saCivrebis
gamoZieba
jerovnad
unda
warimarTos.
xsenebuli
niSnavs,
rom
xelisuflebis organoebma yovelTvis seriozuli mcdelobebi unda
ganaxorcielon imis dasadgenad Tu ra moxda realobaSi da ar unda
daeyrdnon naCqarevad miRebul an dausabuTebel daskvnebs, raTa Sewyviton
gamoZieba an miiRon Sesabamisi gadawyvetileba. maT unda ganaxorcielon
xelTarsebuli yvela gonivruli nabiji, raTa moipovon incidentTan
dakavSirebuli
mtkicebulebebi,
maT
Soris,
inter alia,
savaraudo
msxverplisagan miiRon savaraudo mopyrobasTan dakavSirebuli detaluri
Cveneba, dakiTxon TviTmxilvelebi, gamoikvlion sasamarTlo samedicino
eqspertis daskvna da sadac saWiroa Caataron damatebiTi samedicino
gamokvleva,
srulyofili da zusti aRwera da samedicino daskvnebis obieqturi
analizis ganxorcieleba, gansakuTrebiT ki dazianebebis
romlis
Sedegadac
SesaZlebeli
iqneba
dazianebebis
warmomavlobasTan dakavSirebiT. gamoZiebis nebismierma xarvezma, romelic
xelyofs imis SesaZleblobas rom dadgindes dazianebis mizezi an
pasuxismgebeli
pirebis
vinaoba,
winaaRmdegobaSi
mova
Sesabamis
standartebTan. savaraudo arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli
gamoZieba unda warimarTos swrafad. da bolos, gamoZiebas Tan unda
axldes sakmarisi sazogadoebrivi kontrolis elementi, romelic
ganxorcieldeba rogorc gamoZiebasTan aseve mis SedegebTan mimarTebiT.
kerZod xsenebuli gulisxmobs, rom yvela saqmeSi momCivans unda mieces
efeqtiani xelmisawvdomoba sagamoZiebo proceduraze (sxva magaliTebs
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
Soris ix., Assenov and Others v. Bulgaria, 1998 wlis 28 oqtomberi, §§ 102 et seq.,
Reports of Judgments and Decisions 1998-VIII; Mikheyev v. Russia, no. 77617/01, §§ 107-108, wlis 26 ianvari; daPetropoulou-Tsakiris v. Greece, no. 44803/04, § 50, 2007 wlis dekemberi)
b. zemoxsenebuli principebis gamoyeneba winamdebare saqmeSi
111. winamdebare saqmis garemoebebidan gamomdinare, sasamarTlo Tvlis,
rom ganmcxadeblis mier gamomZiebel x.a-sTvis 2000 wlis 13 seqtembers
gakeTebuli gancxadeba da misi advokatis mier raionul prokuraturaSi
wardgenili saCivari, romelic moicavda advokatis mier ganmcxadeblis
sxeulze arsebuli dazianebebis detalur aRweras (ix. 38-e da 39-e
punqtebi), warmoadgenda policis mxridan ganxorcielebuli arasaTanado
mopyrobis “dasabuTebul saCivars” da konvenciis me-3 muxlis moTxovnebis
Sesabamisad, moiTxovda gamoZiebas xelisuflebis erovnuli organoebis
mxridan.
112. rogorc Cans ganmcxadeblis mier saCivrebis wardgenis momentidan
maleve,
raionulma
prokuraturam
daiwyo
mokvleva
arasaTanado
mopyrobasTan dakavSirebiT. Sesabamisad sasamarTlo dakmayofilebulia im
faqtiT, rom xelisuflebis organoebma maleve daiwyes gamoZieba. mokvleva
ramodenime dReSi dasrulda da mis Sedegad sisxlis samarTlis saqme ar
aRiZra policiis oficrebis winaaRmdeg. amis Semdgom maleve saqmis
ganmxilvelma
da
saapelacio
sasamarTloebma
aseve
ganixiles
ganmcxadeblis pretenziebi arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebiT da
uaryves isini. xsenebulidan gamomdinare sasamarTlos winaSe sakiTxi
imdenad im kuTxiT ki ar dgas, warimarTa Tu ara saerTod gamoZieba,
aramed efeqtiani iyo Tu ara es gamoZieba (ix. Krastanov v. Bulgaria, no. 50222/99,
§ 59, 2004 wlis 30 seqtemberi).
113. rogorc es naTlad Cans prokuroris uaridan aReZra sisxlis
samarTlis saqme policis oficrebis winaaRmdeg, xsenebuli eyrdnoboda
werilobiT ganmartebebsa da sasamarTlo samedicino eqspertis #1060
daskvnas.
114. rac Seexeba sasamarTlo samedicino daskvnas, rogorc Cans masSi
moxsenebuli faqti, rom Semowmebas eswreboda mxolod erTi policiis
oficeri (ix. 27-e punqti0 rogorc Cans winaaRmdegobaSi modis a.m-s
CvenebasTan, romlis Tanaxmadac ganmcxadebeli eqspertma gasinja
policiis oficris TandaswrebiT (ix. 86-e punqti) – Seusabamoba, romelTan
dakavSirebuli ganmartebac ar warmoudgenia mTavrobas. xsenebulTan
dakavSirebiT sasamarTlo xazs usvams im faqts, rom man ukve mravaljer
aRniSna, rom arasaTanado mopyrobis savaraudo msxverplTa samedicino
gamokvleva unda ganxorcieldes policiis oficrebisa da mTavrobis
warmomadgenelTa dauswreblad raTa dakmayofildes damoukideblobisa da
gamoZiebis jerovnad warmarTvis Sesabamisi standartebi (ix. Akkoç v. Turkey,
nos. 22947/93 da 22948/93, § 118, ECHR 2000-X; Karademir v. Turkey, no. 32990/96, § 53, wlis 30 oqtomberi).
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
115. nebismier SemTxvevaSi sasamarTlos seriozuli eWvebi gaaCnia #1060
sasamarTlo samedicino daskvnasTan dakavSirebiT da imasTan dakavSirebiT
Tu ra gziT ganxorcielda xsenebuli daskvnis Sedgena. gansakuTrebul
gakvirvebas iwvevs is faqti, rom miuxedavad imisa, rom eqspertma moixsenia
daskvnaSi, rom ganmcxadebeli “uCivis marcxena yurSi tkivilebs”, man
aucileblad ar CaTvala kiTxvebi daesva ganmcxadeblisaTvis simptomebisa
da tkvivilebis warmoSobis mizezebTan dakavSirebiT. eqsperts aseve ar
gausinjavs misi yuri da ar daufiqsirebia ganmcxadeblis ganmarteba Tu
ratom aqvs tkivilebi iseve rogorc ar daufiqsirebia Tavisi daskvnebi
(Akkoç, ibid.; zemoxsenebuli Pishchalnikov-is saqme § 59; SeadareT saqmes Elci and
Others v. Turkey, nos. 23145/93 and 25091/94, § 642, 2003 wlis 13 noemberi).
116. rac SeexebaT policiis oficrebis Cvenebebs, sasamarTlos ar SeuZlia
gansakuTrebuli yuradReba ar dauTmos im faqts, rom gamoZiebaze
pasuxismgebelma prokurorma ar CaTvala aucileblad piradad daekiTxa
policielebi, rom araferi vTqvaT im faqtze, rom man ar daapirispira
policielebi ganmcxadebelTan, da jamSi Semoifargla maTgan mxolod
werilobiTi ganmartebebis miRebiT.
117. sasamarTlo kidev ufro gancvifrebulia im faqtiT, rom prokurors
ar daukiTxavs ganmcxadebeli mis mimarT arasaTanado mopyrobasTan
dakavSirebuli garemoebebis Sesaxeb. mas ar ganuxorcielebia raime saxis
mcdeloba, raTa daekiTxa ganmcxadeblis advokati an winaswari patimrobis
im izolatoris samedicino personali, sadac ganmcxadebeli Seasaxles
savaraudo arasaTanado mopyrobis Semdeg. mas ar ganuxorcielebia
mcdeloba, raTa moexdina policiis ganyofilebaSi arsebul izolatorSi
ganmcxadeblis
Tanamesakneebis
identificireba
da
maTi
dakiTxva.
ganmcxadeblis Tanamesakneebis saxelebi da gvarebi ucnobic rom
yofiliyo prokurorisaTvis, mas unda ganexorcielebina garkveuli
qmedebebi maTi identificirebisaTvis (sxva magaliTebs Soris ix.
zemoxsenebuli saqme Akulinin and Babich, § 53, da zemoxsenebuliVladimir Fedorov-
is saqme§ 73).
118. sasamarTlos azriT, zemoxsenebulma xarvezebma kritikul doneze
xelyves gamoZiebis efeqtianoba da imis SesaZlebloba, rom dadgeniliyo
Sesabamisi faqtebi.
119. sasamarTlo aseve acxadebs, rom miuxedavad im faqtisa, rom saqmis
ganmxilvelma
sasamarTlom
dakiTxa
ganmcxadebeli
da
policiis
ramodenime oficeri savaraudo arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebiT
da ganixila prokuroris mier mokvleuli masalebi aman ver gamoswora
zemoxsenebuli xarvezebi. ufro metic ar arsebobda raime saxis
mniSvnelovani sxvaoba policiis oficrebis mier prokurorisa da saqmis
ganmxilvel sasamarTloze wardgenil Cvenebebs Soris. kerZod, maSin
rodesac i.m-m ganucxada prokurors, rom man dakiTxa ganmcxadebeli 2000
wlis 9 seqtembers, man saqmis ganmxilvel sasamarTlos ganucxada, rom
SvebulebaSi iyo xsenebul dRes (ix. 43-e da 62-e punqtebi). garda
xsenebulisa, maSin rodesac v.g-m uaryo misi daswreba ganmcxadeblis
dakiTxvisas, man amave dros daadastura, rom dakiTxa ganmcxadebeli (ix.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
62-e punqti). Tumca saqmis ganmxilvelma sasamarTlom jerovani reagireba
ar moaxdina xsenebul urTierTsawinaaRmdego faqtebze. analogiurad,
erovnulma sasamarTlom uyuradRebod datova eqspertis #1060 daskvnis
sandoobis sakiTxi, romlis sandoobac ganmcxadebelma eWvqveS daayena.
erovnulma sasamarTlom reagireba aseve ar moaxdina ganmcxadeblis da
misi advokatis moTxovnaze, rom sasamarTlos gamoeZaxebina sasamarTlo
samedicino eqsperti da daekiTxa igi. saapelacio sasamarTlom, Tavis
mxriv, ZalaSi datova prokurorisa da pirveli instanciis sasamarTlos
gadawyvetilebebi da daadgina, rom xelisuflebis xsenebulma organoebma
jerovnad gadaamowmes ganmcxadeblis pretenziebi.
120. xsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom adgili hqonda
konvenciis me-3 muxlis proceduruli mxaris darRvevas.
3. me-3 muxlis arsebiTi mxaris savaraudo darRveva
a) zogadi principebi
121. rogorc es sasamarTlom mravaljer ganacxada, konvenciis me-3 muxli
icavs demokratiuli sazogadoebis erT erT yvelaze fundamentur
Rirebulebas. yvelaze rTul situaciebSic ki, rogoric SeiZleba iyos
terorizmTan
da
organizebul
danaSaulTan
brZola,
konvencia
absoluturi terminebiT krZalavs wamebas da araadamianur an Rirsebis
Semlaxvel mopyrobas an dasjas. konvenciisa da damatebiTi oqmebis
umetesi
arsebiTi
debulebebisagan
gansxvavebiT,
me-3
muxli
ar
iTvaliswinebs raime saxis gamonakliss da ar uSvebs raime saxis
gadaxvevas me-15 muxlis me-2 punqtidan Tundac sagangebo mdgomareobis
dros, romelic safrTxes uqmnis eris sicocxles ( ix. Selmouni v. France [GC],
no. 25803/94, § 95, ECHR 1999-V, da zemoxsenebuli saqme Assenov and Others, § 93).
122. arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebuli pretenziebi gamyarebuli
unda iyos Sesabamisi mtkicebulebebiT (ix. mutatis mutandis, Klaas v. Germany, wlis 22 seqtemberi, §30, Series A no. 269). xsenebul mtkicebulebaTa
Sesafaseblad, sasamarTlom SeimuSava “gonivrul eWvs miRma” standarti,
magram
sasamarTlo
amatebs,
rom
aseTi
dadastureba
SeiZleba
gamomdinareobdes sakmarisad Zlieri, naTeli da Sesabamisi miniSnebebidan
an faqtis analogiuri gauqarwylebeli prezumpciidan (Ireland v. the United
Kingdom, 1978 wlis 18 ianvari, § 161, Series A no. 25).
b) zemoxsenebuli principebis gamoyeneba winamdebare saqmeSi
123. sasamarTlo miiCnevs, rom ganmcxadebelma warmoadgina savaraudo
arasaTanado mopyrobis detaluri aRwera. ganmcxadeblis Tanamesakneebisa
da misi advokatis Cvenebebis Tanaxmad, maT SeniSnes ganmcxadeblis
sxeulze ramodenime dazianeba misi savaraudo cemidan ramodenime dReSi.
aseve aRsaniSnavia, rom policiis oficrebma, romlebic savaraudod
monawileobdnen arasaTanado mopyrobaSi, uaryves ganmcxadeblis cema,
xolo ganmcxadeblis sasamarTlo samedicino Semowmebam ver daadgina
raime saxis dazianeba ganmcxadeblis sxeulze. arc ganmcxadeblis
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
samedicino istoria Seicavs raime saxis miTiTebas sxeulze arsebul
dazianebebTan dakavSirebiT.
124.
sasamarTlo
aseve
iTvaliswinebs
ganmcxadeblis
savaraudo
arasaTanado mopyrobasTan dakavSirebiT ganxorcielebuli gamoZiebasisas
daSvebul xarvezebs, rac sasamarTlom ukve daadgina, kerZod ki xarvezebs,
romlebic exeba samedicino Semowmebas (punqtebi 114-119).
125. mxareTa mier warmodgenili argumentaciis, iseve rogorc yvela
xelTarsebuli masalis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo Tvlis, rom mis
winaSe warmodgenili mtkicebulebebi ar aZlevs mas imis SesaZleblobas,
rom gonivrul eWvs miRma daadginos, rom ganmcxadebeli daeqvemdebara me-3
muxlis moTxovnaTa sawinaaRmdego mopyrobas, ris dadgenasac iTxovda
ganmcxadebeli. xsenebulTan dakavSirebiT, sasamarTlo gansakuTrebuli
xazgasmiT aRniSnavs, rom imis SesaZleblobis arqona, rom daedgina
marTlac hqonda adgili konvenciis me-3 muxlis sawinaaRmdego mopyrobas
Tu ara, mniSvnelovnad ganapiroba xelisuflebis erovnuli organoebis
mier jerovani da efeqtiani reaqciis ganuxorcieleblobam Sesabamis dros
ganmcxadeblis mier wardgenil pretenziebTan dakavSirebiT (SeadareT
Gharibashvili v. Georgia, no. 11830/03, § 57, 2008 wlis 29 ivlisi, Semdgomi
miniSnebebiT da aseve ix. Khashiyev and Akayeva v. Russia, nos. 57942/00 da57945/00, §
178, 2005 wlis 24 Tebervali, Semdgomi miniSnebebiT).
126. Sesabamisad sasamarTlos ar SeuZlia daadginos konvenciis me-3
muxlis arsebiTi mxaris darRveva ganmcxadeblis policiaSi patimrobis
dros
ganxorcielebul
savaraudo
arasaTanado
mopyrobasTan
dakavSirebiT.
II. konvenciis me-6 muxlis savaraudo darRveva
127. konvenciis me-6 muxlis 1-el, me-2 da me-3 punqtebze dayrdnobiT,
ganmcxadebeli Cioda, rom mas msjavri dasdes mis mier micemuli
aRiarebiTi Cvenebis safuZvelze, romelic man misca zewolis qveS da
advokatis dauswreblad, xolo erovnulma sasamarTloebma ki ar
Seiswavles jerovnad yvela Sesabamisi faqti. sasamarTlo winamdebare
pretenzias ganixilavs konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtisa da me-3 (g)
qvepunqtis WrilSi, romelTa Tanaxmadac:
1. ..wardgenili sisxlissamarTlebrivi nebismieri braldebis safuZvlianobis
gamorkvevisas yvelas aqvs .. misi saqmis ganxilvis ufleba samarTliani ..
sasamarTlos mier. ...
2. ...
3. yovel pirs, visac bralad edeba sisxlis samarTlis danaSaulis Cadena, aqvs,
sul mcire, Semdegi uflebebi:
..
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
g) daicvas Tavi piradad an mis mier arCeuli damcvelis meSveobiT, an, Tu
mas ar gaaCnia sakmarisi saSualeba iuridiuli momsaxurebis
asanazRaureblad, ufasod isargeblos aseTi momsaxurebiT, rodesac amas
moiTxovs marTlmsajulebis interesebi;
a. mxareTa argumentacia
128. mTavroba acxadebda, rom aRiarebiTi Cveneba ganmcxadebelma Seadgina
sakuTari xeliT 2000 wlis 9 seqtembers. ruseTis sisxlis samarTlis
kodeqsis debulebebis Sesabamisad, es ar iyo procesualuri dokumenti,
romelic SeiZleba da unda Sedgeniliyo advokatis TandaswrebiT.
dakiTxvis oficialuri oqmisagan gansxvavebiT, aRiarebiTi Cvenebis micema
damokidebuli iyo braldebulis keTil nebaze. aRiarebiTi Cveneba
dawerili iyo ganmcxadeblis xeliT da aseve Tan erTvoda misi xelmowera,
romliTac igi adasturebda, rom misTvis cnobili iyo ufleba ar mieca
Cveneba sakuTari Tavis winaaRmdeg, rac uzrunvelyofilia ruseTis
konstituciis 510e muxliT. me-3 muxlTan dakavSirebiT warmodgenil
argumentaciaze dayrdnobiT, mTavroba acxadebda, rom aRiarebiTi Cveneba
ar yofila micemuli policiis oficrebis mier ganxorcielebuli
savaraudo arasaTanado mopyrobis Sedegad.
129. ganmcxadebeli amtkicebda, rom erovnuli sasamarTlos mier im
mtkicebulebis daSveba, romelic mopovebul iqna arasaTanado mopyrobis
Sedegad, arRvevda mis samarTliani sasamarTlo mosmenis uflebas. igi
acxadebda, rom saqmis gamoZiebis ganmavlobaSi, braldebulis aRiarebiTi
Cveneba micemuli unda yofiliyo misi advokatis TandaswrebiT an misi
aryofnis
xelmisawvdomi
SemTxvevaSi,
sakmarisi
procedurebi
unda
ganmavlobaSi,
yofiliyo
raTa
sasamarTlo
samarTalwarmoebis
gadamowmebuliyo, rom aRiareba ar iyo mopovebuli zewolis Sedegad.
ganmcxadebeli xazgasmiT aRniSnavda, rom mTavrobam aRiara, rom mis mier
aRiarebiTi Cvenebis micema ganxorcielda misi advokatis dauswreblad. igi
sasamarTlos yuradRebas amaxvilebda im faqtze, rom mis advokats uari
uTxres mis monaxulebaze 2000 wlis 8 seqtembers, anu im dRes rodesac mis
mimarT ganxorcielda arasaTanado mopyroba. amave dros mTavrobas ar
miuTiTebia romelime sakanonmdeblo debulebaze, romelic krZalavs
advokatis daswrebas aRiarebiTi Cvenebis micemisas. mTavrobas arc raime
Sesabamisi
mizezi
warmoudgenia
imasTan
dakavSirebiT,
Tu
ratom
ganucxades mas uari advokatis daxmarebaze. ganmcxadebeli aseve
acxadebda, rom misTvis xelmisawvdomi ar yofila raime saxis procedura,
romlis
meSveobiTac
SesaZlebeli
gaxdeboda
sasamarTlo
samarTalwarmoebisas gadamowmebuliyo is faqti, rom misi aRiarebiTi
Cveneba ar iyo mopovebuli zewolis Sedegad. saqmis ganmxilvelma da
saapelacio sasamarTloebma TavianTi gadawyvetilebebi daafuZvnes 2000
wlis 14-18 seqtembris samedicino daskvnasa da 2000 wlis 24 seqtembriT
daTariRebul
prokuroris
gadawyvetilebas,
Tumca
erovnul
sasamarTloebs ar hqoniaT sxva aranairi mtkicebuleba, garda misi
aRiarebiTi Cvenebisa, rom man Caidina danaSauli.
b. sasamarTlos Sefaseba
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
1. zogadi principebi
130. konvenciis me-6 muxlis 1-li punqti, rogorc wesi, moiTxovs, rom
uzrunvelyofili iyo advokatze xelmisawvdomoba policiaSi warmoebuli
pirveli dakiTxvis momentidanve. Tumca SeiZleba arsebobdes gamonaklisi
SemTxvevebi, ra drosac TiToeuli saqmis konkretuli garemoebebidan
gamomdinare unda dadasturdes jerovani mizezebis arseboba advokatze
xelmisawvdomobis SezRudvasTan dakavSirebiT (ix. Salduz v. Turkey [GC], no.
36391/02, § 55, 2008 wlis 27 noemberi; ix. aseve Dayanan v. Turkey, no. 7377/03, §§ 29-
34, 2009 wlis 13 oqtomberi). maSinac ki rodesac aseT jerovan mizezebs
SeuZliaT
gamonaklis
SemTxvevebSi
gaamarTlos
advokatze
xelmisawvdomoba, aseTi SezRudva – rac ar unda amarTlebdes mas –
arajerovnad ar unda zRudavdes braldebulis me-6 muxliT garantirebul
uflebebs. (ibid). dacvis mxaris uflebebi aSkarad dairRveva, rodesac
danaSaulis CadenaSi mamxilebeli Cvenebebi mopovebul iqneba policiis
mier warmoebuli dakiTxvisas, romelsac ar eswreba advokati da moxdeba
maTi gamoyeneba msjavrdebisaTvis.
131. sasamarTlo aseve xazs usvams gamoZiebis etapis mniSvnelobas sisxlis
samarTalwarmoebis momzadebisaTvis, radganac am etapze mopovebuli
mtkicebulebebi
gansazRvraven
braldebis
CarCoebs,
romelic
unda
ganixilos saqmis ganmxilvelma sasamarTlom (zemoxsenebuli Salduz-is saqme
§ 54). amave dros braldebuli xSirad aRmoCndeba xolme ususur
mdgomareobaSi samarTalwarmoebis xsenebul etapze da xsenebulis efeqts
kidev ufro zrdis is faqti, rom sisxlis samarTlis saproceso
kanonmdebloba ufro da ufro rTuldeba, gansakuTrebiT ki im
debulebebis TvalsazrisiT, romlebic exeba mtkicebulebebis Segrovebas.
umetes SemTxvevebSi xsenebuli gansakuTrebuli ususuroba SeiZleba
jerovnad iqnes kompensirebuli advokatis daxmarebiT, romlis amocanac,
sxva sakiTxebTan erTad, aris imis uzrunvelyofa, rom daculi iyos
braldebulis ufleba Cveneba ar misces sakuTari Tavis winaaRmdeg (Jalloh v.
Germany [GC], no. 54810/00, § 100, ECHR 2006-IX, daKolu v. Turkey, no. 35811/97, § 51, 2005
wlis 2 agvisto).
132. sasamarTlo kvlavac imeorebs, rom konvenciis me-19 muxlis
Sesabamisad, sasamarTlos valdebulebaa uzrunvelyos xelSemkvreli
saxelmwifoebis mier konvenciiT nakisri valdebulebebis dacva. kerZod
sasamarTlos funqcias ar warmoadgens im faqtobrivi Tu sakanonmdeblo
Secdomebis
ganxilva,
romlebic
savaraudod
dauSves
erovnulma
sasamarTloebma, garda iseTi SemTxvevebisa da mxolod im moculobiT, ra
moculobiTac isini exeba konvenciiT dacul uflebebsa da Tavisuflebebs.
maSin rodesac me-6 muxli uzrunvelyofs samarTliani sasamarTlo
mosmenis uflebas igi ar ayalibebs raime wesebs mtkicebulebebis
daSvebasTan
dakavSirebiT,
da
xsenebuli
ZiriTadad
regulirdeba
erovnuli samarTliT (Schenk v. Switzerland, 1988 wlis 12 ivlisi, §§ 45-46, Series A
no. 140).
133. amitomac, principSi, sasamarTlos funqcia ar aris gansazRvros
garkveuli tipis mtkicebulebebi – magaliTad, erovnuli kanonmdeblobis
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
darRveviT mopovebuli mtkicebulebebi – unda iqnes daSvebuli Tu ara, an
sinamdvileSi, ganmcxadebeli iyo damnaSave Tu ara. kiTxva romelzec
pasuxi unda gaeces Semdegnairad unda iqnes formulirebuli: mTlianobaSi
aRebuli, samarTlawarmoeba, maT Soris Tu ra gziT iqna mtkicebulebebi
mopovebuli, samarTliani iyo Tu ara.
134. amgvarad, sasamarTlom adre ukve daadgina, rom imis gansazRvrisas
samarTalwarmoeba mTlianobaSi iyo Tu ara samarTliani, mxedvelobaSi
unda iqnes miRebuli daculi iyo Tu ara dacvis mxaris uflebebi, kerZod
ki mieca Tu ara ganmcxadebels SesaZlebloba, rom gaesaCivrebina
mtkicebulebebis avTenturoba da edava maT gamoyenebasTan dakavSirebiT
(ix. Panovits v. Cyprus, no. 4268/04, § 82, 2008 wlis 11 dekemberi). damatebiT unda
aRiniSnos, rom mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli mtkicebulebis xarisxi,
maT Soris is faqti warmoSobs Tu ara eWvs mis sarwmunoobasTan an
jerovnebasTan
dakavSirebiT
is
garemobebi,
romlebSic
igi
iqna
mopovebuli (ibid.). sinamdvileSi, rodesac sadao xdeba mtkicebulebis
sarwmunooba, imisaTvis, raTa procesi samarTliani iyos, gacilebiT didi
mniSvneloba unda mieniWos mtkicebulebebis daSvebadobis ganxilvas (Allan
v. the United Kingdom, no. 48539/99, § 47, ECHR 2002-IX).
135. da bolos, sasamarTlo imeorebs, rom konvenciiT garantirebul
uflebaze uaris Tqma – im moculobiT ra moculobiTac es nebadarTulia
– winaaRmdegobaSi ar unda modiodes mniSvnelovan sajaro interesebTan,
unda iqnes dadgenili calsaxad da uzrunvelyofili unda iyos
minimaluri
garantiebiT,
romlebic
Sesabamisi
unda
iyos
uaris
mniSvnelobasTan (Sejdovic v. Italy [GC], no. 56581/00, § 86, ECHR 2006-II). ufro
metic, manam sanam vityodeT, rom braldebulma Tavisi qmedebiT
arapirdapiri
gziT
uari
ganacxada
me-6
muxliT
garantirebul
mniSvnelovan uflebaze, unda dadasturdes, rom mas gonivrulad SeeZlo
ganeWvrita Tu ra Sedegebs gamoiRebda misi saqcieli (ix. Talat Tunç v. Turkey,
no. 32432/96, § 59, 2007 wlis 27 marti, da Jones v. the United Kingdom (dec.), no.
30900/02, 2003 wlis 9 seqtemberi).
2. zemoxsenebuli principebis gamoyeneba winamdebare saqmeSi
136. winamdebare saqmis garemoebebs, rom davubrundeT, sasamarTlo adgens,
rom 2000 wlis 5 seqtembers misi dakavebis Semdgom, ganmcxadebeli dakiTxa
x.a-m. rogorc Cans dakiTxva warimarTa advokatis dauswreblad da
ganmcxadebelma uaryo d-s mkvleloba (ix. zemoT me-8 da me-9 punqtebi).
meore dRes ganmcxadebelma daiqirava kerZo advokati a.a., romelmac
moinaxula igi policiis ganyofilebaSi.
137. rogorc Cans 2000 wlis
ganmcxadebelma misca aRiarebiTi
seqtembers, anu im dRes, rodesac
Cveneba, romelic ganmcxadeblis
mtkicebiT zewolis Sedegad iqna mopovebuli, misma advokatma a.a.-m ver
SeZlo ganmcxadeblis monaxuleba izolatorSi (ix. 53-e da 55-e punqtebi).
mxareebs Soris sadao ar gamxdara is faqti, rom amis Semdgom
ganmcxadebels ar mieca xelmisawvdomoba Tavis advokatze 2000 wlis 12
seqtembramde. xsenebulTan dakavSirebiT, sasamarTlo gansakuTrebiT
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
SemaSfoTeblad miiCnevs a.a-s argumentacias, romelic man ramodenimejer
warudgina erovnuli xelisuflebis organoebs imasTan dakavSirebiT, rom wlis 8 seqtembris Semdgom dReebSi mas waerTva SesaZlebloba
xelmisavwdomoba hqonoda mis dacvis qveS myofTan da rom d-s
mkvlelobasTan dakavSirebuli gamoZiebis mwarmoebelma xelisuflebis
organoebma SecdomaSi Seiyvanes igi ganmcxadeblis adgilsamyofelTan
dakavSirebiT (ibid.).
138. sasamarTlo aseve mxedvelobaSi iRebs mTavrobis mier im faqtis
aRiarebas, rom ganmcxadeblis aRiareba mopovebul iqna misi advokatis
dauswreblad (ix. 128-e da 129-e punqtebi). sasamarTlo aseve iTvaliswinebs
im faqts, rom rogorc ki ganmcxadebels xelmisawvdomoba mieca advokat
a.a-ze, da amis Semdgom igi dakiTxes misi TandaswrebiT 2000 wlis 13
seqtembers, ganmcxadebelma gadaTqva aRiarebiTi Cveneba, da daiwyo imis
mtkiceba, rom Cveneba misgan moipoves zewolis Sedegad da advokatis
dauswreblad.
139. mTavrobis im mtkicebasTan dakavSirebiT, romlis Tanaxmadac
aRiarebiTi Cvenebis micemis dros erovnuli kanonmdebloba savaldebulo
wesiT ar moiTxovda advokatis daswrebas, sasamarTlo imeorebs, rom mis
funqcias ar warmoadgens abstraqtulad imis gadawyveta Sesabamisi
erovnuli samarTali SesabamisobaSia konvenciasTan Tu ara, iseve rogorc
imis Sefaseba xelisuflebis erovnulma organoebma daicves kanonmdebloba
Tu ara, aramed sasamarTlos funqcias warmoadgens imis Sefaseba daculi
iyo Tu ara me-6 muxlis moTxovnebi (Ringeisen v. Austria, 1971 wlis 16 ivlisi, § 97,
Series A no. 13).
140. kvlavac adasturebs ra mis mier konvenciis me-3 muxlis arsebiT
mxaresTan dakavSirebiT miRebul gadawyvetilebas, sasamarTlo acxadebs,
rom man miiCnia, rom ganmcxadebels gaaCnda “safuZvliani pretenzia”
policiis mier mis mimarT ganxorcielebul arasaTanado mopyrobasTan
dakavSirebiT (ix. 111-e punqti). samwuxarod, xelisuflebis erovnuli
organoebis mier ganxorcielebulma gamoZiebam ver mofina naTeli im
garemoebebs, romelSic ganmcxadeblis aRiarebiTi Cveneba iqna miRebuli.
xsenebuli SesaZlebloba ar mieca arc sasamarTlos, raTa mas gamoerkvia
Sesabamisi garemoebebi da gaefanta yovelgvari eWvi zemoxsenebul
pretenziasTan dakavSirebiT.
141. zemoxsenebuli mosazrebebis, iseve rogorc mxareTa mier warmodgenili
argumentaciisa da masalebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo mivida im
daskvnamde, rom saqmeSi ar moipoveba raime saxis miniSneba imasTan
dakavSirebiT,
rom
ganmcxadebelma
Tavisi
nebiT
uari
ganacxada
samarTlebriv daxmarebaze 2000 wlis 8-9 seqtembers an amis Semdgom (Savaş v.
Turkey, no. 9762/03, §§ 66-67, 2009 wlis 8 dekemberi).
142. sasamarTlo aseve adgens, rom winamdebare saqmeSi, garda zewolasTan
dakavSirebuli
pretenziisa,
ganmcxadebeli
aseve
Cioda
imasTan
dakavSirebiT, rom misi aRiarebiTi Cveneba amoricxul unda yofiliyo
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
sasamarTlos mier gansaxilvel mtkicebulebaTa siidan, radganac es
Cveneba mopovebul iqna misi samarTlebrivi warmomadgenlis dauswreblad.
143. rogorc es naTlad Cans 2001 wlis 15 ianvris ganaCenidan, saqmis
ganmxilvelma sasamarTlom ganmcxadebeli braleulad cno mkvlelobis
CadenaSi mis mier micemuli aRiarebiTi Cvenebis safuZvelze, romelic
gamyarebuli iyo aseve sxva mtkicebulebebiT (ix. 65-e punqti). sasamarTlom
ukve ganixila is garemoebebi, romelSic mopovebul iqna aRiarebiTi
Cveneba, da isini saeWvod miiCnia. aseve naTlad ikveTeba, rom miuxedavad im
faqtisa,
rom
saapelacio
sasamarTloebma
ganixiles
zewolasTan
dakavSirebuli ganmcxadeblis argumentacia, Sesabamisi sasamarTloebis
gadawyvetielebebis ar Seicavs raime saxis argumentacias advokatis
daswrebis
sakiTxTan
dakavSirebiT,
miuxedavad
im
faqtisa,
rom
ganmcxadebeli mudmivad ayenebda xsenebul sakiTxs saqmis ganmxilveli da
saapelacio sasamarTloebis winaSe (ix. 58-e da 67-69-e punqtebi).
xsenebulidan gamomdinare sasamarTlo ver darwmunda, rom ganmcxadeblis
pretenziebs gaeca Sesabamisi pasuxi erovnuli sasamarTloebis mxridan da
Tvlis, rom winamdebare saqmeSi ar ganxorcielebula samarTliani
procedurebi raTa Sefasebuliyo samarTlebrivi daxmarebis sakiTxi (anu
aRiarebiTi Cvenebis micemisas advokatis daswreba).
144. zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom ganmcxadeblis
im aRiarebiTi Cvenebis gamoyeneba, romelic mopovebul iqna iseT
garemoebebSi, romelic warmoSobs eWvs am Cvenebis sakuTari nebiT
micemasTan dakavSirebiT, iseve rogorc aRiarebiTi Cvenebis micema
advokatis dauswreblad, erTad aRebuli im faqtTan, rom ganmcxadebeli ar
iyo uzrunvelyofili Sesabamisi garantiebiT sasamarTlo ganxilvisas,
arasamarTliani gaxada ganmcxadeblis saqmis sasamarTlo ganxilva.
145. Sesabamisad dairRva konvenciis me-6 muxlis 1-li punqti amave muxlis
me-3 (g) punqtTan kavSirSi.
146. zemoxsenebuli daskvnidan gamomdinare, sasamarTlo saWirod aRar
miiCnevs ganmcxadeblis sxva pretenziebis ganxilvas me-6 muxlTan
dakavSirebiT.
III. konvenciis 34-e muxlis savaraudo darRveva
147. sasamarTlom Tavisi iniciativiT aRZra sakiTxi imasTan dakavSirebiT
daeqvemdebara Tu ara ganmcxadebeli daSinebas, rac Tavis mxriv
warmoadgenda konvenciis 34 muxlis Sesabamisad mis mier individualuri
ganacxadis wardgenis uflebiT efeqtianad sargeblobisaTvis Seqmnil
bariers. xsenebuli exeba 2004 wlis 6 ianvris movlenebs. konvenciis 34-e
muxlis Tanaxmad:
sasamarTlos SeuZlia miiRos ganacxadebi nebismieri fizikuri piris,
arasamTavrobo organizaciis an calkeul pirTa jgufisagan, romlebic
amtkiceben, rom isini arian erT-erTi maRali xelSemkvreli mxaris mier
konvenciiT an misi oqmebiT gaTvaliswinebuli uflebebis darRvevis msxverplni.
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
maRali xelSemkvreli mxareebi kisruloben valdebulebas, arafriT SeuSalon
xeli am uflebis efeqtian ganxorcielebas.
a. mxareTa argumentacia
148. mTavrobam aRiara, rom 2004 wlis 6 ianvars kapitani g., romelic iyo
aRsrulebis samsaxuris regionuli biuros warmomadgeneli, esaubra
ganmcxadebels.
Tumca,
mTavroba
acxadebda,
rom
saubris
mizans
warmoadgenda “im garemoebebis gadamowmeba, romlebic safuZvlad daedo
ganmcxadeblis mier evropul sasamarTloSi ganacxadis wardgenas” da
“sruli informaciis miReba wardgenil ganacxadTan dakavSirebiT im
mizniT, rom momzadebuliyo mTavrobis mier sasamarTlosaTvis warsadgeni
argumentacia”. ganmcxadeblis mimarT ar ganxorcielebula raime saxis
fsiqologiuri Tu fizikuri zewola, rasac adasturebda ganmcxadeblis
mier 2004 wlis 3 marts micemuli werilobiTi Cveneba, sadac ganmcxadebeli
acxadebda, rom mas ar gaaCnda raime saxis pretenzia koloniis
administraciasTan an aRsrulebis biuros regionaluri departamentis
mimarT.
149. ganmcxadebelma xazi gausva mTavrobis aRiarebas imasTan dakavSirebiT,
rom massa da kapitan g-s Soris namdvilad Sedga saubari. daeyrdno ra mis
mier da C.m-s mier 2005 wlis 11 ivliss micemul Cvenebebs, ganmcxadebelma
ganacxada, rom mTavrobis mtkicebis sapirispirod, g-m ganaxorciela masze
zewola, raTa mas Seecvala Tavisi pozicia sasamarTloSi wardgenil
gancxadTan
savaraudo cema. kerZod, ganmcxadebeli amtkicebda, rom g-m ubrZana mas
daewera ganmarteba zemoxsenebul movlenebTan dakavSirebiT misi
dakavSirebiT
da
uareyo
policiaSi
ganxorcielebuli
miTiTebebis Sesabamisad da daemuqra ganmcxadebels angariSsworebiT mas
Semdgom, rac man amaze uari ganacxada. ganmcxadebelma TxovniT mimarTa
sasamarTlos, raTa mas gaeTvaliswinebina misi, rogorc patimris,
mowyvladi mdgomareoba, romlis keTildReobac srulad iyo damokidebuli
xelisuflebis organoebze. ganmcxadebeli amtkicebda, rom xelisuflebis
organoebs gaaCndaT mravali saSualeba, raTa cixeSi misi yofna autaneli
gamxdariyo, magaliTis saxiT ki moiyvana misTvis muSaobis uflebis
CamorTmeva. ganmcxadeblis, rogorc patimris, zogadi mowyvladoba kidev
ufro gauaresda im faqtiT, rom Sesabamis dros mas ar gaaCnda
warmomadgeneli sasamarTlos winaSe; man daiqirava EHRAC-is advokatebi
mxolod kapitan g-sTan gamarTuli saubridan 10 Tvis Semdgom. ufro metic,
maTi saubris dros, kapitanma g-m calsaxad uaryo ganmcxadeblis moTxovna
misi advokatis daswrebasTan dakavSirebiT. da bolos 2004 wlis martisa
da 2005 wlis ivlisis movlenebze miTiTebiT, ganmcxadebeli amtkicebda,
rom igi daeqvemdebara daSinebas xelisuflebis organoebis mxridan
b. sasamarTlos Sefaseba
150.
sasamarTlo
imeorebs,
rom
34-e
muxliT
gaTvaliswinebuli
individualuri ganacxadis sistemis efeqtiani moqmedebisaTvis, Zalze
mniSvnelovania, rom ganmcxadeblebs an potenciur ganmcxadeblebs
SesaZlebloba
hqondeT
Tavisuflad
ganaxorcielon
komunikacia
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
sasamarTlosTan da ar daeqvemdebaron raime saxis zewolas xelisuflebis
organoebis mxridan im mizniT, rom maT gamoitanon an Secvalon
sasamarTlos winaSe wardgenili ganacxadi (sxva magaliTebs Soris ix.
Akdivar and Others v. Turkey, 1996 wlis 16 seqtemberi, § 105, Reports 1996-IV, da Aksoy
v. Turkey, 1996 wlis 18 dekemberi, § 105, Reports 1996-VI).
151. termin “raime saxis zewola”-Si igulisxmeba, rogorc pirdapiri
zewola da ganmcxadeblis an maTi samarTlebrivi warmomadgenlebis
dasaSineblad ganxorcielebuli aSkara qmedebebi, aramed aseve sxva
arajerovani arapirdapiri qmedebebi an kontaqtebi, romelTa mizansac
warmoadgens ganmcxadeblis an misi warmomadgenlis gadarwmuneba an
survili gaqroba, rom maT gamoiyenon konvenciiT uzrunvelyofili
samarTlebrivi dacvis saSualeba an ganaxorcielon “damakninebeli efeqti”
ganmcxadeblis an misi warmomadgenlis mier individualuri ganacxadiT
sargeblobasTan dakavSirebiT (Mechenkov v. Russia, no. 35421/05, § 116, 2008 wlis Tebervali, Semdgomi miTiTebebiT).
152. amasTanave, is faqti, warmoadgens Tu ara xelisuflebis organoebsa da
ganmcxadebels Soris kontaqti 34-e muxlis Seusabamo praqtikas,
gansazRvrul unda iqnes saqmis konkretuli garemoebebidan gamomdinare.
xsenebulTan
dakavSirebiT,
mxedvelobaSi
unda
iqnes
miRebuli
ganmcxadeblis mowyvladi mdgomareoba da xelisuflebis organoebis
mxridan mis mimarT ganxorcielebuli zegavlenisadmi mgrZnobiaroba (
zemoxsenebuli Akdivar and Others-is saqme, § 105, da Kurt v. Turkey, 1998 wlis 25
maisi, § 160, Reports 1998-III). ganmcxadeblis mdgomareoba gansakuTrebulad
mowyvladi SeiZleba iyos maSin, rodesac igi imyofeba cixeSi da mas
SezRuduli aqvs kontaqtebi ojaxsa da garesamyarosTan (Cotleţ v. Romania, no.
38565/97, § 71, 2003 wlis 3 ivnisi).
153. winamdebare saqmis garemoebebidan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom
mxareebs Soris sadao ar gamxdara is faqti, rom 2004 wlis 6 ianvars
aRsrulebis
biuros
oficeri
esaubra
ganmcxadebels
mis
mier
sasamarTloSi Setanil ganacxadTan dakavSirebiT.
154. ganmcxadeblis Tanaxmad, saubrisas g-m ganaxorciela masze zewola im
mizniT, rom mas daewera Cveneba, rac winaaRmdegobaSi movidoda mis mier
sasamarTlos
winaSe
wardgenil
ganacxadSi
miTiTebul
erT
erT
pretenziasTan da daemuqra ganmcxadebels angariSsworebiT, rodesac
ganmcxadebelma uari ganacxada moTxovnis Sesrulebaze. xsenebulTan
dakavSirebiT sasamarTlo aRniSnavs, rom saubridan mokle xanSi
ganmcxadebelma, Tavisi Zmis saSualebiT, sasamarTlos acnoba xsenebuli
faqtis Sesaxeb (ix. 71-e punqti). mas Semdgom, rac sasamarTlom acnoba
mTavrobas xsenebuli movlenebis Sesaxeb, ganmcxadebelma kvlav gaimeora
Tavisi pretenziebi da warudgina sasamarTlos kapitan g-sTan saubris
sruli detalebi (ix. 76-e punqti). movlenebis aRweras amyarebda C.m-s
werilobiTi Cveneba, romelmac moinaxula ganmcxadebeli koloniaSi (ix.
zemoT 82-e punqti). jamSi, ganmcxadebelma aramxolod swrafad acnoba
sasamarTlos
gamarTuli
saubris
Sesaxeb,
aramed
ramodenime
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
mtkicebulebac warmoadgina Tavisi argumentaciis gasamyareblad da igi
yovelTvis Tanmimdevruli iyo movlenebis aRweraSi.
155. mTavrobam uaryo kapitan g-sTan ganxorcielebuli saubrisas
ganmcxadeblis mimarT raime zewolis ganxorcieleba da ganacxada, rom
saubari miznad isaxavda mxolod ganmcxadeblisagan informaciis mopovebas
gansakuTrebiT
warsadgeni mTavrobis
im
mizniT,
rom
momzadebuliyo
Tumca mTavrobas
sasamarTlosaTvis
ar warudgenia
pozicia.
sasamarTlosaTvis raime saxis dokumentacia, magaliTad, saubris Canaweri,
romelic gaabaTilebda ganmcxadeblis argumentacias an saeWvos gaxdida
warmoebuli saubris Sinaarsis ganmcxadebliseul aRweras (Popov v. Russia,
no. 26853/04, § 249, 2006 wlis 13 ivlisi).
156. mTavrobis im mtkicebasTan dakavSirebiT, romlis Tanaxmadac saubris
mizans warmoadgenda “ganmcxadeblis mier sasamarTloSi wardgenili
ganacxadis ganmapirobebeli garemoebebis gadamowmeba” da romelic
imgvarad SeiZleba gavigoT, rom gulisxmobda xelisuflebis organoebis
survils
savaraudo
gadaemowmebinaT
arasaTanado
ganmcxadeblis
mopyrobasTan
mimarT
dakavSirebuli
ganxorcielebuli
pretenziebi
(SeadareT Popov –is saqmes), sasamarTlo ucnaurad miiCnevs, rom gavida 1
wliani Sualedi g-s vizitsa da im sagamoZiebo qmedebebs Soris, romlebic
ganxorcielda 2005 wels damatebiTi gamoZiebisas. nebismier SemTxvevaSi
Sesabamis dokumentaciaSi araferi metyvelebs imaze, rom erovnul doneze
ganxorcielebuli damatebiTi mokvleva kavSirSi iyo kapitan g-s mier
ganmcxadeblis
gamokiTxvasTan.
jamSi,
sasamarTlo
ver
darwmunda
mTavrobis mier warmodgenili argumentebiT da miaCnia, rom sadao saubari
warimarTa imgvarad, rogorc es aRwera ganmcxadebelma.
157. sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom ganmcxadeblis Tanaxmad kapitan g-
sTan 2004 wlis 3 martis Sexvedris garda, igi moinaxules xelisuflebis
sxva warmomadgenlebmac, romlebmac mas kiTxvebi dausves mis mier
sasamarTlos
winaSe
wardgenil
ganacxadTan
dakavSirebiT
da
im
garemoebebTan dakavSirebiT, romlebic safuZvlad daedo ganacxads,
gansakuTrebuli yuradReba ki gamaxvilebuli iyo savaraudo arasaTanado
mopyrobaze (ix. 78-e da 80-e punqtebi). mTavrobas ar warmoudgenia sapasuxo
argumentacia xsenebul argumentaciasTan dakavSirebiT da arc sadaod
gauxdia is. Tumca mTavrobam sasamarTlos warudgina 2004 wlis 3 martiT
daTariRebuli ganmcxadeblis werilobiTi Cveneba, romelic adasturebda,
rom xsenebul dRes ganmcxadebeli kvlav dakiTxes savaraudo arasaTanado
mopyrobasTan dakavSirebiT (ix. 74-e punqti). xsenebulTan dakavSirebiT
sasamarTlo eWvis TvaliT uyurebs im situacias, rodesac mas Semdgom rac
patimrobaSi myofma patimarma pretenzia gamoTqva mis mimarT cixis
oficrebis mier ganxorcielebul zewolasTan dakavSirebiT da xsenebulis
Sesaxeb sasamarTlom acnoba mTavrobas, am ukanasknelma sasamarTlos
warudgina imave ganmcxadeblis Cveneba, romlis Tanaxmadac mas ar gaaCnda
raime saxis pretenzia raime movlenasTan dakavSirebiT.
158. rac Seexeba ganmcxadeblis argumentacias im faqtTan dakavSirebiT,
rom xelisuflebis organoebis warmomadgenlebis vizitis Semdgom mas
mouxda samuSaos datoveba koloniaSi, rom igi gadaiyvanes uares
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
sacxovrebel pirobebSi da daemuqrnen sisxlis samarTlis aRZvriT yalbi
Cvenebis micemisaTvis, sasamarTlo miiCnevs, rom miuxedavad imisa, rom
mTavrobas es Cvenebebi sadao ar gauxdia, xsenebuli pretenziebi ar aris
gamyarebuli saqmeSi arsebuli raime saxis mtkicebulebiT.
159. miuxedavad xsenebulisa, 154-157-e punqtebSi mocemuli faqtebi,
sakmarisia sasamarTlosaTvis, raTa man daaskvnas, rom ganmcxadebels
safuZvlianad CaeTvala rom mis mimarT xorcieldeboda daSineba kapitan g-
sTan saubris Semdgom, iseve rogorc, xelisflebis sxva warmomadgenlebis
mier
ganxorcielebuli
dakiTxvis
Semdgom.
ganmcxadebels
aseve
samarTliani SiSi unda gasCenoda im angariSsworebasTan mimarTebaSi,
romelic ukavSirdeboda mis mier sasamarTloSi ganacxadis wardgenas.
Sesabamisad sasamarTlo Tvlis, rom igi daeqvemdebara arakanonier
zewolas, romelic warmoadgens individualuri ganacxadiT mimarTvis mis
uflebaSi Carevas.
160. Sesabamisad, mopasuxe saxelmwifom daarRvia konvenciis 34-e muxliT
gaTvaliswinebuli valdebuleba.
IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba
161. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:
“Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, xolo Sesabamisi maRali
xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi
gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul
mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs”.
a. ziani
162.
asanazRaureblad. ganmcxadebeli aseve moiTxovda sasamarTlosagan, raTa
samarTlianobis aRsadgenad sasamarTlos, mopasuxe saxelmwifo
daevaldebulebina xelaxla ganexila misi saqme.
ganmcxadebeli
moiTxovda
15.000
evros
moraluri
zianis
163. mTavrobam ganacxada, rom radganac ganmcxadeblis uflebebi ar
yofila darRveuli, sasamarTlos ar unda mieRo ganmcxadeblis
pretenziebi. alternativis saxiT, mTavroba amtkicebda, rom sasamarTlos
mier darRvevis dadgena, Tavad iqneboda sakmarisi samarTliani
dakmayofileba.
164. pirvel rigSi sasamarTlo aRniSnavs, rom winamdebare saqmeSi man
daadgina konvenciis me-6 muxlis me-3 (g) punqtis darRveva konvenciis me-6
muxlis 1-el punqtTan kavSirSi. imdenad ramdenadac ganmcxadeblis
pretenzia exeba darRvevis dadgenas, sasamarTlo imeorebs, rom maSin
rodesac ganmcxadebels daedo msjavri miuxedavad imisa, rom adgili
hqonda konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis potenciur darRvevas,
ganmcxadebeli maqsimalurad unda iqnes iseT mdgomareobaSi Cayenebuli,
romelSic igi iqneboda im SemTxvevaSi, Tuki daculi iqneboda xsenebuli
debulebis moTxovnebi da principSi uflebaSi aRdgenis yvelaze Sesaferis
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
formad
unda
miviCnioT
axali
samarTalwarmoebis
aRZvra
an
samarTalwarmoebis ganaxleba, Tuki amas moiTxovs ganmcxadebeli (Öcalan v.
Turkey [GC], no. 46221/99, § 210 in fine, ECHR 2005-IV, da zemoxsenebuli Popov-is
saqme § 264). xsenebulTan dakavSirebiT sasamarTlo aRniSnavs, rom ruseTis
sisxlis samarTlis saproceso kanonmdeblobis 413-e muxlis Tanaxmad
sisxlis
samarTalwarmoebis
ganaxleba
SesaZlebelia
strasburgis
sasamarTlos mier konvenciis darRvevis dadgenis SemTxvevaSi (ix. 98-e
punqti).
165.
rac
Seexeba
ganmcxadeblis
pretenziebs
moralur
zianTan
dakavSirebiT, sasamarTlom winamdebare saqmeSi daadgina konvenciis
darRvevis 3 SemTxveva. winamdebare garemoebebSi, sasamarTlo Tvlis, rom
ganmcxadeblis mier gancdili tanjva da frustracia, ar SeiZleba
anazRaurdes mxolod darRvevis dadgeniT. ganaxorciela ra Sefaseba
Tanasworobis
safuZvelze,
sasamarTlo
akuTvnebs
ganmcxadebels
moraluri zianis anazRaurebisaTvis moTxovnil Tanxas plius nebismieri
gadasaxadi, romliTac SesaZloa daibegros ganmcxadebeli.
b. xarjebi da gaweuli danaxarjebi
166. ganmcxadebeli moiTxovda 40000 rusul rubls erovnul doneze a.a-s da
C.m-s mier gaweuli samarTlebrivi warmomadgenlobisaTvis. amasTanave
ganmcxadebelma
sasamarTlos
warudgina
dawvrilebiTi
angariSgeba,
romelic ukavSirdeboda strasburgis sasamarTlos winaSe misi interesebis
warmodgenas da romelic moicavda gamokiTxvas, kvlevas da sasamarTlos
winaSe warsadgeni dokumentaciis Sedgenas, romlis fasic iyo saaTSi 50
evro q-ni vedernikovasaTvis da saaTSi 100 girvanqa sterlingi b-ni
liCisaTvis. ganmcxadebeli aseve moiTxovda TargmanTan dakavSirebuli
xarjebis anazRaurebas. Sesabamisi xarjebi Semdegnairad iyo gawerili: evro qalabatoni vedernikovas momsaxurebisaTvis, romelic unda
gadaxdiliyo mis ruseTSi arsebul angariSze; 766 funti sterling b-ni
liCis momsaxurebisaTvis da 1831,65 funti TargmanisaTvis, romelic unda
gadaxdiliyo EHRAC is angariSze gaerTianebul samefoSi. saerTo jamSi
ganmcxadeblis moTxovna xarjebsa da gaweul danaxarjebTan dakavSirebiT
Seadgenda 7624.73 evros.
167. mTavroba amtkicebda, rom ganmcxadeblis pretenziebi dausabuTebeli
iyo a.a-s momsaxurebasTan dakavSirebiT. mTavroba aseve amtkicebda, rom
ganmcxadeblis interesebis warmodgena EHRAC is 2 advokatis mier ar iyo
gamarTlebuli.
mTavrobam
pretenzia
ganacxada
ganmcxadeblis
moTxovnasTan dakavSirebiT, rom Sesabamisi xarjebi gadaxdili yofiliyo
misi warmomadgenlebis angariSebze.
168. sasamarTlo imeorebs, rom mxolod samarTlebrivi xarjebi da gaweuli
danaxarjebi, romelTa gaRebac moxda realurad da saWiroebisamebr da
romlebic Tavisi moculobiT gonivrulia, SesaZlebelia anazRaurdes
konvenciis 41-e muxlis Sesabamisad (McCann and Others v. the United Kingdom, 1995
wlis 27 seqtemberi, § 220, Series A no. 324). sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom
erovnul samarTalwarmoebasTan dakavSirebiT gaweuli xarjebi mxolod im
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
SemTxvevaSi SeiZleba anazRaurdes Tuki maTi gaReba moxda ganmcxadeblis
mier im darRvevaTa aRsakveTad, romlebic daadgina sasamarTlom an
darRveul uflebaSi aRsadgenad (Peck v. the United Kingdom, no. 44647/98, § 127,
ECHR 2003-I).
169. sasamarTlo iziarebs mTavrobis mosazrebas, rom ganmcxadebelma ver
daadastura
misi
pretenziebi
a.a-s
mier
gaweul
momsaxurebasTan
dakavSirebiT. amave dros sasamarTlo ar Tvlis, rom ganmcxadeblis
interesebis warmodgena 2 advokatis mier gadaWarbebuli iyo an is rom
maTTvis gadasaxdeli Sesabamisi Tanxebi aragonivruli iyo. bolos,
sasamarTlo adgens, rom mis mier dadgenili standartuli praqtikis
Tanaxmad mas SeuZlia miiRos gadawyvetileba, rom xarjebsa da gaweul
danaxarjebTan
dakavSirebuli
Tanxebi
gadaxdil
iqnes
pirdapir
ganmcxadeblis warmomadgenlebis angariSebze (Toğcu v. Turkey, no. 27601/95, §
158, 2005 wlis 31 maisi; Nachova and Others v. Bulgaria [GC], nos. 43577/98 da 43579/98,
§ 175, ECHR 2005-VII, da Imakayeva v. Russia, no. 7615/02, ECHR 2006-XIII
(amonaridebi)).
170. zemoxsenebuli principebis, iseve rogorc xelTarsebuli dokumentebis
gaTvaliswinebiT sasamarTlo aniWebs ganmcxadebels 5700 evros xarjebisa
da gaweuli danaxarjebisaTvis, rasac unda daematos nebismieri saxis
gadasaxadi, romliTac SeiZleba ganmcxadebeli daibegros. xsenebuli
Tanxidan 2700 evro unda gadaexados ganmcxadeblis advokat b-n liCs
gaerTianebul samefoSi arsebul mis angariSze, rogorc es miuTiTa
ganmcxadebelma, 2700 evro gadaxdil unda iqnes ganmcxadeblis advokat q-n
vedernikovas angariSze ruseTSi, rogorc es miuTiTa ganmcxadebelma da evro unda gadaricxul iqnes ganmcxadeblis sabanko angariSze.
g. sauravi
170. sasamarTlo Sesaferisad Tvlis, rom sauravi ganisazRvros evropis
centraluri bankis mier dadgenili minimaluri nixriT, rasac unda
daematos Tanxis sami procenti.
xsenebuli mizezebidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad:
1. uaryofs mTavrobis pirvelad pretenzias ganmcxadeblis mier me-3
muxlis savaraudo darRvevasTan mimarTebiT samarTlebrivi dacvis
yvela erovnuli saSualebis ar amowurvasTan dakavSirebiT;
2. adgens, rom dairRva konvenciis me-3 muxlis proceduruli mxare;
3. adgens, rom ar darRveula konvenciis me-3 muxlis arsebiTi mxare;
4. adgens, rom dairRva konvenciis me-6 muxlis me-3 (g) punqti
konvenciis me-6 muxlis 1-el punqtTan kavSirSi;
LOPATA v. RUSSIA JUDGMENT
5. adgens, rom mopasuxe mTavrobam daarRvia konvenciis 34-e muxliT
dakisrebuli valdebuleba
6. adgens
a) rom mopasuxe saxelmwifom im momentidan 3 Tvis vadaSi, rodesac
winamdebare gadawyvetileba saboloo gaxdeba, konvenciis 44-e
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, ganmcxadebels, unda gadauxados
Semdegi Tanxebi;
(i) 000 evro (TxuTmeti aTasi evro) moraluri zianisaTvis, rac
konvertirebul unda iqnes rusul rublebSi gadaxdis
dRisaTvis arsebuli kursiT, da am Tanxas unda daematos
nebismieri gadasaxadi, romliTac SeiZleba, rom daibegros
ganmcxadebeli
(ii) evro (xuTi aTas Svidasi evro), plius nebismieri
gadasaxadi, romliTac SeiZleba ganmcxadebeli daibegros,
xarjebisa da gaweuli danaxarjebisaTvis, romlidanac 2700
evro (ori aTas Svidasi evro) unda iqnes gadaxdili
ganmcxadeblis advokat b-n liCisaTvis gaerTianebul samefoSi,
rogorc es miuTiTa ganmcxadebelma; 2700 evro (ori aTas
Svidasi evro) unda iqnes gadaxdili ganmcxadeblis advokat q-n
vedernikovas
angariSze
ruseTSi
rogorc
es
miuTiTa
ganmcxadebelma; da 300 evro (samasi evro) unda iqnes
gadaxdili ganmcxadeblis angariSze;
b) rom zemoxsenebuli 3 Tviani vadis gasvlis Semdgom gadaxdis dRemde
sauravi unda iqnes gadaxdili im moculobiT, rac utoldeba evropuli
bankis sesxisaTvis gankuTvnil minimalur procents, romelsac unda
daematos sam procentiani ganakveTi
7.
uaryofs
ganmcxadeblis
sxva
pretenziebs
samarTlian
dakmayofilebasTan dakavSirebiT
Sesrulebulia inglisur da frangul enebze, da gacxadebulia
werilobiTi saxiT 2010 wlis 13 ivliss sasamarTlos reglamentis
77-e muxlis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad
santiago kuesada
registratori
josef kasadevali
Tavmjdomare
43
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 14.07.2026. · Źródło