72970/01

COUNCIL   OF EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   KARAASLAN - TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no: 72970 / 01)   Kararın Özeti   STRAZBURG   Nisan 2006   İşbu karar Sözleşmenin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup   şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (72970/01) başvuru no’lu davanın nedeni Gültekin   Karaaslan’ın (Başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne 28 Mayıs 2001 tarihinde   Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi   uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)   önünde Antalya barosu avukatlarından Elvan Tetik tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (İdare) 1997 yılında başvurana ait   Antalya’da bulunan araziyi istimlak etmiştir.   Başvuran, İdare tarafından ödenen miktarın yetersiz olduğu gerekçesiyle ek kamulaştırma   bedeli talebiyle Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurmuştur.   Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 10 Şubat 1999 tarihinde alınan karar Yargıtay tarafından   bozulmuş ve dosya İlk derece mahkemesine gönderilmiştir.   Dava dosyasının yeniden incelenmesinin ardından 1 Kasım 2000 tarihinde Asliye Hukuk   Mahkemesi başvurana 912.900.740 TL. ek bedel ödenmesine ve taşınmazın İdareye geçtiği   Şubat 1998 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizin eklenmesine karar vermiştir.   Taraflar temyize gitmediğinden, karar 29 Kasım 2000 tarihinde nihai hale gelmiştir.   İlgili döneme ilişkin yıllık % 50 ve % 60 yasal faiz oranıyla birlikte başvurana 28 Kasım 2000   tarihinde 2.310.690.000 TL. ek bedel ödenmiştir.   HUKUKA DAİR   I. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI   HAKKINDA   Başvuran ek kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle değer kaybettiğinden ve   Türkiye’deki yüksek enflasyon karşısında yasal faiz oranının yetersiz kalmasından şikayetçi   olmakta, bu doğrultuda Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri   sürmektedir.   A. Kabuledilebilirlik hakkında   AİHM, mahkemenin bu yöndeki yerleşik içtihatları (Bkz. özellikle Aka kararı) ve sunulan   unsurların bütünü ışığında, başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir.   Başvurunun kabuledilemez bulunması için hiçbir gerekçe tespit edilmemiştir.   B. Esas hakkında   AİHM, daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no’lu   Protokol’ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuş   kararı, s. 1317, §§ 30–31, ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50–51).   AİHM, olayların koşullarını incelemiş ve Hükümetin davanın sonucunu değiştirecek hiçbir   tespiti ve delili sunmadığını not etmektedir. AİHM’ye göre, Karaaslan’ın arazisinin   kamulaştırılması esnasında alacağı miktar ile bunun düzenlenmesi –ki bu eksiklikler   kamulaştırıcı idareye yüklenebilir– arasındaki fark başvuranın maddi kayba uğramasına yol   açabilir ve bunun yanı sıra mülkiyet hakkının korunması ile genel menfaatin gereklilikleri   arasındaki hassas dengeyi bozabilir (Bkz. mutatis mutandis, sözü edilen Akkuş kararı, s.1310,   §§ 30-31).   Sonuç olarak Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.   II. AİHS’NİN 41. MADDESİ’NİN UYGULANMASI   A. Maddi ve manevi tazminat   Başvuran 640 Amerikan Doları (USD) maddi zarara uğradığını iddia etmektedir. Ayrıca   manevi tazminat olarak 10.000 USD talep etmektedir.   Hükümet bu miktarları aşırı ve ispat edilmemiş olarak nitelendirmektedir.   AİHM, Aka kararında (sözü edilen, s. 2683–2684, §§ 55–56) belirlenen hesaplama yöntemini   dikkate alarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvurana maddi tazminat olarak talep ettiği   miktara karşılık gelen 536 Euro’nun ödenmesine karar vermiştir.   Manevi zararla ilgili olarak AİHM, ihlal kararının tespitinin başlı başına bir adil tazmini   oluşturduğu kanısındadır.   B. Masraf ve harcamalar   Başvuran 2 Kasım 2004 tarihli görüşlerinde AİHM nezdinde yapmış olduğu harcamalar için   USD talep etmiştir.   Hükümet bu miktarın belgelenmediğini savunmaktadır.   AİHM, başvuran tarafından öne sürülen iddiaların yeterince kanıtlanmamasına karşın davanın   özel koşulları dikkate alındığında başvurana talep ettiği 400 USD karşılığı 335 Euro’nun   ödenmesinin uygun olacağına itibar etmiştir.   C. Gecikme Faizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3   puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,   1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AİHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. Mevcut kararın manevi zarar için tek başına adil bir tazmini oluşturduğuna;   4. a) AİHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf   olmak üzere Savunmacı Hükümetin başvurana:   i.   maddi tazminat olarak 536 (beş yüz otuz altı) Euro;   ii.   masraf ve harcamalar için 335 (üç yüz otuz beş) Euro ödemesine;   b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez   Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizin   uygulanmasına;   5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMİŞTİR.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.   maddelerine uygun olarak 4 Nisan 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.   4