73068/01;73657/01

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   BAĞCI VE DĐĞERLERĐ -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:73068/01 ve 73657/01)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Temmuz 2007   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve ( 73068/01 ve 73657/01) baꢀvuru numaralı   davanın nedeni baꢀvuru tarihlerini de içeren detaylarının ekte sunulduğu bu ülke   vatandaꢀlarının Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne ( AĐHM) Avrupa Đnsan Hakları   Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri güvence altına alan 34.   maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurulardır.   Baꢀvuranlar, isimleri ekte belirtilen avukatlar tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. MEVCUT DAVA KOꢁULLARI   Đdare, baꢀvuranlara ait taꢀınmazları kamulaꢀtırmıꢀ ve baꢀvuranlara kamulaꢀtırma   bedeli ödemiꢀtir.   Đdare tarafından ödenen tutarda anlaꢀmazlık doğması üzerine, baꢀvuranlar, Asliye   Hukuk Mahkemelerine kamulaꢀtırma bedelinin arttırılması talebiyle dava açmıꢀlardır.   Yargıtay tarafından verilen kararların tarihi, gecikme faizi baꢀlangıç tarihi, ödeme   tarihi, yerel mahkemeler tarafından belirlenen ek kamulaꢀtırma bedelleri ve gecikme faizi ile   birlikte hesaplanan kamulaꢀtırma bedelleri aꢀağıdaki tabloda gösterilmiꢀtir:   Baꢀvuranların   adları ve baꢀvuru TL   Ek kamulaꢀtırma bedelleri Gecikme   faizi Yargıtay   tarihi   kararları Ödemelerin   tarihi   Ödemelerin miktarları   TL   baꢀlangıç tarihi   numaraları   955 768 512 TL   (Ankara Asliye Hukuk   Mahkemesi)   Bağcı ve diğerleri   73068/01   Ocak ve   Ocak 1998   ꢁubat ve   Mayıs 2000       Haziran   990 660 000 TL   114 023 625 TL   (Diyarbakır Asliye Hukuk 25 Mart 1999   Mahkemesi)   Emlek   73657/01   Eylül ve   Kasım 2000   Mart 2001 260 386 100 000 TL   HUKUK AÇISINDAN   I. DAVALARIN BĐRLEꢁTĐRĐLMESĐ   Olayların ve esasa iliꢀkin ortaya koydukları sorunların benzerliği dikkate alınarak,   AĐHM, Đç Tüzüğü’nün 42§1. maddesi uyarınca, davaların birleꢀtirilmesinin uygun olacağı   kanaatindedir.   II. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ   ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuranlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yetersiz kalan gecikme   faizleri nedeniyle Devlet tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaꢀtırma bedellerinin   değer kaybettiğinden ꢀikayetçi olmakta ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta   bulunmaktadırlar.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   AĐHM, içtihadından doğan kriterler ıꢀığında ( Bkz; özellikle, sözü edilen Aka) ve sahip   olduğu unsurların tamamı göz önüne alındığında, bu ꢀikayetin esastan incelenmesi gerektiği   kanaatindedir. AĐHM, kabuledilmezliğe dair hiçbir gerekçe bulunmadığını saptamaktadır.   B. Esas Hakkında   AĐHM, daha önce, mevcut davadaki sorunlara benzer sorunların belirtildiği baꢀka   davaları da incelemiꢀ ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir.   ( Bkz; sözü edilen Aka)   AĐHM, mevcut davada Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit   ve delil sunmadığı kanaatine varmaktadır. AĐHM, ulusal mahkemelerin kararına göre   kamulaꢀtırmayı yapan Đdare tarafından baꢀvurana verilmesi gereken ek tazminatın   ödenmesindeki gecikmenin baꢀvuranları mülkiyetin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir   zarara daha sokmaktadır. Bu zarar, enflasyon oranı karꢀısında gecikme faizi oranının yetersiz   kalmasıyla ikiye katlamaktadır. Baꢀvuranların taꢀınmazlarının kamulaꢀtırıldığı anda   alacaklarının değeri ile ödemenin yapıldığı andaki değer arasındaki fark, AĐHM’yi   baꢀvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması   arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke   katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir.   Sonuç olarak, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Bağcı ve Diğerleri davasında ( baꢀvuru no: 73068/01), baꢀvuranlar, 14.542 Euro’ya   tekabül eden 8.204.856.144 TL maddi tazminat olarak istemektedirler. Emlek davasında   (baꢀvuru no: 73657/01) baꢀvuranlar, 65.513 Euro maddi tazminat olarak istemektedirler.   Bununla birlikte baꢀvuranlar, manevi tazminat olarak kendilerine bir meblağının ödenmesini   de talep etmektedirler.   Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmakta ve bu miktarların desteklenmediği kanısındadır.   Đçtihadı ıꢀığında ve kendi hesaplama yönetiminden hareketle, AĐHM, Bağcı ve   Diğerleri davasında baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak 6.370 Euro ödenmesinin uygun olduğu   kanaatindedir.   AĐHM, Emlek davasında, baꢀvuran Đdil Emlek’e 8.360 Euro ve diğer altı baꢀvuranların   her birine 4.180 Euro olmak üzere toplamda 33. 440 Euro ödenmesinin uygun olacağı   kanaatindedir.   AĐHM, ihlal tespitinin kendisinin manevi tazminata iliꢀkin olarak yeterli adil tazmin   oluꢀturduğu kanaatine varmıꢀtır.   B. Masraf ve Harcamalar Hakkında   Emlek davasında, baꢀvuranlar, avukat masrafları için 2.286 Euro istemektedirler.   Bağcı ve Diğerleri davasında, baꢀvuranlar, 1.000 Amerikan Doları istemektedirler. Sahip   olduğu unsurları ve içtihadından doğan kriterleri dikkate alarak, AĐHM, hakkaniyete uygun   olarak, Bağcı ve Diğerleri davasında, baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak, 500 Euro ve Emlek   davasında avukat masrafları baꢀlığı altında da baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak 500 Euro   verilmesine karar vermiꢀtir.   C. Gecikme Faizi   AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz   oranına üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olacağına hükmetmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;   2. Baꢀvuruların kabuledilebilir olduğuna;   3. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   4. Đhlal tespitinin kendisinin baꢀvuranların maruz kaldığı manevi zarar için yeterli   adil tazmin oluꢀturduğuna;   5. a) AĐHS’nin 44§2. maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere   Savunmacı Devlet tarafından baꢀvuranlara aꢀağıdaki miktarların ödenmesine;   i. Bağcı ve Diğerleri davasında, maddi tazminat olarak: baꢀvuranlara ortaklaꢀa   olmak üzere 6.370 Euro ( Altı bin üç yüz yetmiꢀ Euro) ödenmesine;   ii. Emlek davasında maddi tazminat olarak: baꢀvuran Đdil Emlek’e 8.360 Euro   (sekiz bin üç yüz altmıꢀ Euro) ve diğer altı baꢀvurannın her birine 4.180 Euro   (dört bin yüz seksen Euro) olmak üzere toplam 33.440 Euro ( otuz üç bin dört yüz   kırk Euro) ödenmesine;   iii. masraf ve harcamalar: Bağcı ve Diğerleri davasında, baꢀvuranlara ortaklaꢀa   olarak 500 Euro ( beꢀ yüz Euro) ve Emlek davasında baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak   Euro ( beꢀ yüz Euro) ;   iv. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar   Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz   oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   6. Adil tazime iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca hazırlanmıꢀ olup, iç tüzüğün 77§ § 2 ve 3. maddelerine uygun   olarak 17 Temmuz 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   EK   73068/01 No’lu Bağcı ve Diğerleri baꢀvurusu   Baꢀvuru tarihi: 23 Ekim 2000   Baꢀvurunun Hükümete tebliğ edildiği tarih: 9 Eylül 2005   Baꢀvuranların isimleri: Kamile Bağcı, Ayꢀe Kaya, Nezahat Erkanal, Melahat Özdoğan,   Hüseyin Yarar ve Yılmaz Bağcı   Doğum tarihleri: sırasıyla, 1931, 1952, 1955, 1941 ve 1948   Temsilci: Antalya Barosu avukatı, A.E. Tetik   73657/01 No’lu Emlek baꢀvurusu   Baꢀvuru tarihi: 21 Mayıs 2001   Baꢀvurunun Hükümete tebliğ edildiği tarih: 27 Eylül 2005   Baꢀvuranların isimleri: Đdil Emlek, Selamet Emlek, Remziye Emlek ( Önemli), Bereket   Emlek, Kısmet Emlek, Mehmet Emlek ve Hareket Emlek   Doğum tarihleri: sırasıyla, 1930, 1951, 1953, 1964, 1967,1968 ve 1973   Temsilciler: Diyarbakır Barosu avukatlarından, R. ve S. Tanrıkulu   6