74644/01

WyrokETPCz2006-03-07ECLI:CE:ECHR:2006:0307JUD007464401

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sądy krajowe, odrzucając roszczenia skarżącego o odszkodowanie, naruszyły jego prawo do rzetelnego procesu sądowego wynikające z art. 6 ust. 1 Konwencji, poprzez nierzetelne rozpatrzenie jego argumentów i dowodów?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że sądy krajowe, zarówno pierwszej, jak i apelacyjnej instancji, nie przeprowadziły rzetelnej i dogłębnej analizy argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego. Zamiast tego, ich orzeczenia niemal dosłownie powtarzały stanowisko strony przeciwnej, ignorując kluczowe fakty i przypisując skarżącemu twierdzenia, których nie wypowiedział. Trybunał podkreślił, że zasada równości broni wymaga, aby każda ze stron miała rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy w warunkach, które nie stawiają jej w wyraźnie niekorzystnej sytuacji w porównaniu z przeciwnikiem. Brak rzetelnego rozpatrzenia zarzutów skarżącego, w tym zagubienie dodatkowej apelacji, doprowadził do naruszenia prawa do rzetelnego procesu.
Stan faktyczny
Skarżący, Givi Donadze, obywatel Gruzji i zasłużony inżynier, pracował w Instytucie Cybernetyki. Twierdził, że od 1991 roku był prześladowany, pozbawiony odpowiedniego miejsca pracy i laboratorium przez siedem lat, a także nie otrzymywał należnych dodatków do wynagrodzenia. W 1999 roku został niesłusznie umieszczony na liście do zwolnienia z powodu redukcji etatów, mimo statusu weterana wojennego. Złożył pozew cywilny o odszkodowanie za szkody moralne i materialne, który został odrzucony przez sądy krajowe.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Zasądza na rzecz skarżącego 3 500 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 300 EUR tytułem kosztów i wydatków. Odrzuca pozostałą część roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.

Pełny tekst orzeczenia

CONSEIL DE L'EUROPE COUNCIL OF EUROPE COUR EUROP�ENNE DES DROITS DE L'HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo meore seqcia saqme "donaZe saqarTvelos winaaRmdeg" (ganacxadi # 74644/01) ganCineba strasburgi 2006 wlis 7 marti saboloo gaxda 07/06/2006 winamdebare ganCineba SesaZloa daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas saqmeze donaZe saqarTvelos winaaRmdeg adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo Seikriba palatis saxiT (meore seqcia), Semdegi SemadgenlobiT: b-ni J.-p. kosta, prezidenti, b-ni a.b. baka, b-ni i. kabral bareto, b-ni r. tiurmeni, ]b-ni m. ugrexeliZe q-ni a. mularoni e. fura_sandstromi, mosamarTleebi, da q-ni sali dole seqciis registratori imsjela ra 2005 wlis 24 maisisa da 2006 wlis 14 Tebervlis palatis sxdomebze 2006 wlis 14 Tebervals gamoitana winamdebare ganCineba procedura 1. saqmes safuZvlad udevs saqarTvelos moqalaqis b-ni givi donaZis (`ganmcxadebeli~) mier, 2000 wlis 12 oqtombers, adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlosaTvis ("sasamarTlo") adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa evropuli konvenciis (`konvencia~) 34-e muxlis safuZvelze saqarTvelos winaaRmdeg wardgenili ganacxadi (# 74644/01). 2. ganmcxadebels, romelsac gaewia samarTlebrivi daxmareba, 2004 wlis 12 oqtombridan warmoadgenda q-ni r. gaboZe TbilisSi dafuZnebuli arasamTavrobo organizacia _ `strasburgis jgufis~ _ advokati. saqarTvelos mTavrobas warmoadgendnen b-ni l. WeliZe, sasamarTloSi saqarTvelos saxelmwifo warmomadgeneli, SemdgomSi - qalbatonebi T. burjaliani da e. gureSiZe, sasamarTloSi saqarTvelos saxelmwifo warmomadgenlebi, xolo 2005 wlis 1 seqtembridan, saqarTvelos mTavrobas warmoadgenda b-ni s. papuaSvili saxelmwifo warmomadgeneli. 3. ganmcxadebeli asaCivrebda im faqts, rom man, administraciis winaaRmdeg zianis anazRaurebis moTxovniT aRZruli sarCelis ganxilvisas, ver isargebla samarTliani sasamarTlo ganxilvis uflebiT. 4. ganacxadi gadaeca sasamarTlos meore seqcias (reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti), sadac reglamentis 26-e muxlis 1 punqtis Tanaxmad Seiqmna palata, romelsac aRniSnuli saqmis ganxilva daevala (konvenciis 27-e muxlis 1 punqti). 5. 2004 wlis 1 noembers sasamarTlom Secvala seqciebis Semadgenloba, (reglamentis 25 muxlis $ 1), ris Semdegac winamdebare ganacxadi gansaxilvelad gadaeca reorganizebul meore seqcias (reglamentis 52 muxlis $ 1). 6. 2005 w. 24 maisis ganCinebiT, palatam winamdebare ganacxadi nawilobriv daSvebulad gamoacxada. 7. mxareebs saqmis arsebiT mxaresTan dakavSirebiT ar warmoudgeniaT werilobiTi mimoxilva (reglamentis 59-e muxlis 1-li punqti). faqtebi I. saqmis garemoebebi 8. ganmcxadebeli, batoni givi donaZe, saqarTvelos moqalaqea, dabadebuli 1923 w., TbilisSi. 9. ganmcxadebeli, saqarTvelos damsaxurebuli inJineri, 1962 wlidan muSaobda saqarTvelos mecnierebaTa akademiis (`akademia~) kibernetikis institutSi (`instituti~). 1981-1991 wlebSi is msaxurobda optikuri kvlevis ganyofilebaSi, romelsac batoni k. xelmZRvanelobda. ganmcxadeblis TqmiT, TanamSromelTa mimarT xelmZRvanelis damokidebuleba muSaobas SeuZlebels xdida, (ix. gadawyvetileba ganacxadis daSvebadobis Sesaxeb), ris gamoc ganmcxadebelma moisurva gadasvla Tavis yofil samsaxurSi _ robotuli teqnikis ganyofilebaSi, romelic institutis axal SenobaSi mdebareobda. 1991 wlis 21 oqtombers, misi Txovna dakmayofilda. Tumca, araviTari gadawyvetileba ar miRebula imasTan dakavSirebiT, rom ganmcxadebels axal SenobaSi hqonoda samuSao oTaxi an laboratoria. mis Txovnebs amis Taobaze Sedegi ar mohyolia. es grZeldeboda daaxloebiT 7 wlis ganmavlobaSi (ix. gadawyvetileba ganacxadis daSvebadobis Sesaxeb). mxolod 1998 wlis 28 maiss gamouyo direqciam mas adgili axal SenobaSi, magram, ganmcxadebelma ver miiRo ufleba, ganeTavsebina iq Tavisi Zveli laboratoriis aparatura. Tumca, 1967_1971 wlebiT daTariRebuli sainventarizacio baraTebidan Cans, rom am periodidan moyolebuli, is iyo pasuxismgebeli aRniSnul mowyobilobaze da Sesabamisad, hqonda misi flobis ufleba. direqciam mxolod 2000 wels aRiara, rom ganmcxadebels hqonda ufleba, gadaetana Tavisi Zveli laboratoria axal SenobaSi. ganmcxadebelma sasamarTlos warudgina jer kidev 1987 wels, gazeT `komunistSi~ gamoqveynebuli, dokumenturad dasabuTebuli statia, sadac aRwerili iyo institutis direqtoris mier optikuri kvlevis ganyofilebis TanamSromelTa Seviwrovebis faqtebi. statia moicavda Tavad institutis direqtoris intervius da adasturebda dawesebulebaSi arsebul konfliqtur situacias. 10. ganmcxadeblis Tanaxmad, samuSao pirobebi robotuli teqnikis ganyofilebaSi ukeTesi ar iyo. 1996 wlidan moyolebuli, es samsaxuri direqcias warudgenda samecniero proeqtebs, romlebic, akademiis samecniero sabWos mier arCevis SemTxvevaSi, miscemda maT avtorebs SesaZleblobas, xelfasis garda mieRoT mniSvnelovani danamati. saqmis garemoebebidan Cans, rom robotuli teqnikis ganyofilebis mecnierebis, maT Soris, ganmcxadeblis mier wardgenili proeqti institutis direqtoris doneze daibloka da ar gadaegzavna akademias SerCevis procedurisaTvis (ix. ganCineba ganacxadis daSvebadobis Sesaxeb). 11. 1999 wlis 29 aprils, institutis direqciam gamoaqveyna im TanamSromelTa sia, romlebic samsaxuridan gaTavisuflebas eqvemdebarebodnen personalis Semcirebis gamo. am siaSi figurirebda ganmcxadebelic, maSin, rodesac `omisa da SeiaraRebuli Zalebis veteranTa Sesaxeb~ kanonis me-13 muxlis (ix. qvemoT) Tanaxmad, is ar SeiZleboda gaTavisuflebuliyo Tanamdebobidan personalis Semcirebis mizeziT. rogorc samsaxuridan gaTavisuflebis kandidatma, direqtoris gadawyvetilebis safuZvelze, ganmcxadebelma 1999 wlis maisidan oqtombris Tvemde dakarga misi xarisxis Sesabamisi saxelfaso danamati. ganmcxadebelma saCivriT mimarTa akademiis profkavSirs, romlis Carevamac mas samsaxuridan ukanono gaTavisufleba aacila Tavidan. Tumca, CamorTmeuli saxelfaso danamati ar aunazRaurebia. sabuRaltro baraTebidan da sxva dokumentebidan Cans, rom ganmcxadebelma ver miiRo kuTvnili danamati mTeli 1996 wlis manZilze, aseve 1998 wlis ivlisSi, agvistosa da seqtemberSi. amas garda, sabuRaltro dokumentaciaze xSirad aris misi xelmowera sxvadasxva danamatis miRebis dasturad, magram realurad, mas arc xeli mouweria am dokumentebze da arc aRniSnuli fuli miuRia. mag. danamatis CamorTmeva, rac mohyva 1999 wlis aprilSi mis Seyvanas gasaTavisuflebel TanamSromelTa siaSi, damtkicebulia institutis direqtoris mier 1999 wlis 14 ivlisis dadgenilebiT. Tumca, sabuRaltro dokumentis Tanaxmad, romelic adasturebs sxvadasxva saxis gasamrjelos miRebas, ganmcxadebelma TiTqos miiRo es danamati. amasTan dakavSirebuli erT_erTi saCivris ganxilvis Semdeg, 1998 wlis 12 noembris weriliT, mecnierebaTa akademiis sabWom daadastura, rom 1998 wlis martis Semdgom, ganmcxadebels ar miuRia sadavo danamati Sida ganawesis Seusruleblobis gamo. sabWom mouwoda institutis xelmZRvanelobas ganexila ganmcxadeblisaTvis danamatis aRdgenis sakiTxi. 12. 1999 wlis 8 oqtombers, ganmcxadebelma kibernetikis institutis direqtoris winaaRmdeg aramarTlzomieri moqmedebis Sedegad miyenebuli moraluri da materialuri anazRaurebis moTxovniT samoqalaqo sarCeli Seitana, sadac is aRniSnavda, rom 80-ian wlebSi institutis saTaveSi batoni g.-s mosvlis Semdeg, direqcia mas pirdapir devnida da agdebulad, upativcemulod eqceoda, rom mas am pirobebSi muSaobis gagrZeleba ar SeeZlo, rom 1991 wlidan 1998 wlamde mas ar gaaCnda adgili Tavisi laboratoriis gansaTavseblad da eqsperimentebis Casatareblad, rom saxelfaso danamatebi, rac mas unda mieRo sxvadasxva dros, ar aunazRaurda. ganmcxadebeli xazs usvams, rom am Tanxebs, ukiduresi simciris miuxedavad, misTvis sasicocxlo mniSvneloba hqonda. xelfassa da meore msoflio omis II jgufis invalidis pensiasTan erTad, es danamati mas saSualebas miscemda daekmayofilebina avadmyofi meuRlisa da studenti qaliSvilis elemetnaruli moTxovnilebebi. amas garda, ganmcxadebeli azustebs, rom `teqnikuri aRWurviloba~, romliTac, direqtoris gancxadebiT, mas daubrkoleblad SeeZlo esargebla Tavis axal ganyofilebaSi, ar warmoadgenda im inventars, romelic mas Tavisi SromiTi saqmianobis dros sWirdeboda. mxolod mis Zvel laboratoriaSi ganTavsebuli specialuri aparatura iyo misTvis gamosadegi. ganmcxadebeli saqmes urTavs didi raodenobiT mtkicebulebebs. is mowmed asaxelebs kolegebs. 13. mowinaaRmdege mxarem moiTxova ganmcxadeblis pretenziebis dausabuTeblad miCneva imis gamo, rom man ar daazusta, konkretilad raSi mdgomareobda direqtoris mxridan Zalauflebis borotad gamoyeneba. mowinaaRmdege mxare aRniSnavs, rom ganmcxadebeli yovelTvis flobda kabinets muSaobisaTvis, rom adgili ar hqonia misi ukanonod `quCaSi gagdebis~ mcdelobebs, rom 1997 wlis 1 ianvars ganmcxadebelma miiRo xelfasis Tviuri danamati, rom igi arasodes yofila pasuxismgebeli sadavo inventarze da, rom institutis xelmZRvanelobisaTvis mimarTva, mas SesaZleblobas miscemda nebismieri tipis teqnikuri aRWurvilobiT daubrkoleblad esargebla. 14. 2000 wlis 20 ianvars Tbilisis vake_saburTalos raionulma sasamarTlom, mosamarTlis erTpirovnuli gadawyvetilebiT ar daakmayofila ganmcxadeblis sarCeli motiviT: rom man ar daazusta, konkretulad raSi mdgomareobda institutis direqtoris mxridan Zalauflebis borotad gamoyeneba, rom mocemul momentSi mas hqonda samuSao oTaxi, romlis gasaRebsac Tavad flobda; rom 1997 wlis 1 ianvars man miiRo imave odenobis danamati, rac misi xarisxis yvela sxva mecnier-muSakebma miiRes, rom is arasodes yofila pasuxismgebeli sadavo aRWurvilobaze da rom mosarCeles SeeZlo esargebla teqnikuri aRWurvilobiT Tuki igi amis Sesaxeb Sida ganawesis Sesabamisad institutis direqcias mimarTavda. gadawyvetilebaSi ar Cans, rom sasamarTlom mousmina mxareTa mowmeebs. dakiTxulni iqnen mxolod Tavad mxareebi. 15. ganmcxadebelma saapelacio sasamarTloSi gaasaCivra aRniSnuli gadawyvetileba. man aRniSna, rom pirveli instanciis sasamarTlom sakmarisi dro ar dauTmo saqmis arsebiT ganxilvas, romelic exeboda direqtoris mier Zalauflebis borotad gamoyenebis sxvadasxva aspeqtebs. man miuTiTa, rom pirveli instanciis sasamarTlo dakmayofilda imis mtkicebiT, rom saqmis ganxilvis momentSi, 2000 wlis ianvarSi, mas gaaCnda samuSao oTaxi, maSin, rodesac davis sagans warmoadgenda sadavo oTaxis ararseboba 1991_1998 wlebSi da iq laboratoriis mowyobis SesaZleblobis arqona 1998-2000 wlebSi, ramac mas xeli SeuSala, Seesrulebina dakisrebuli movaleobebi. am argumentis damamtkicebeli dokumentebis ganxilvis gareSe sasamarTlom daaskvna, rom procesis mimdinareobis momentSi, ganmcxadebeli sargeblobda samuSao oTaxiT, romlis gasaRebsac Tavad flobda. ganmcxadebelma gaaprotesta is faqti, rom mis mier mowmed dasaxelebuli robotuli teqnikis ganyofilebis direqtori sasamarTlos derefanSi icdida, magram is ar daikiTxa. 16. amas garda, ganmcxadebelma saapelacio sasamarTlos warudgina saCivari 2000 wlis 20 ianvris erTpirovnuli gadawyvetilebis gamomtani mosamarTlis, qalbatoni n.d-s, mikerZoebuli qmedebebis gamo, romelmac ganmcxadebels gaawyvetina sasamarTlos winaSe warmoTqmuli sityva da uTxra: `es teqnikuri saqmea, me ar mesmis ... da kidev, damRala Tqveni moxsenebis kiTxvam ...~ procesis mTeli mimdinareobis ganmavlobaSi ganmcxadebels, misive mtkicebiT, ar hqonia sityviT gamosvlis saSualeba, mas yovel jerze awyvetinebdnen. samagierod, mopasuxe mxares daubrkoleblad SeeZlo gaeprotestebina ganmcxadeblis mier moTxovnili zianis asanazRaurebeli Tanxis odenoba, rac misi azriT gadametebuli iyo. ganmcxadebeli atyobinebs sasamarTlos, rom saqmis ganxilva pirveli instanciis sasamarTlos winaSe gagrZelda mxolod 40-dan 60 wuTamde da rom gadawyvetileba erTpirovnulad gamoitana mosamarTlem, romelmac mosmena Tavis kabinetSi gamarTa. Rumelis win mjdomma mosamarTlem, romelic xelebs iTbobda, ganmcxadebels uTxra: `ki, magram Tqvi, ramdeni ginda. garwmuneb, gadagixdis da davamTavroT es saqme!~ ganmcxadebelma araferi upasuxa, vinaidan miiCnevda, rom zianis asanazRaurebeli Tanxis gansazRvramde, saWiro iyo saqmis arsebiT mxareze misi argumentebis ganxilva. sxdomis oqmidan Cans, rom mosamarTle gavida saTaTbiro oTaxSi 17.50 saaTze da dabrunda gadawyvetilebis gamosacxadeblad 18 saaTze. 17. 2000 wlis 5 aprilis vrcel damatebiT saCivarSi, romelzec iyo kancelariis TanamSromlis aRniSvna `miRebulia~. ganmcxadebeli mouwodebda saapelacio sasamarTlos, mxedvelobaSi mieRo Semdegi faqtebi: Zveli laboratoria, romelic mas unda daecala, miuxedavad imisa, rom ar hqonda sanacvlod axali samuSao adgili, gaRebul iqna institutis TanamSromlis mier direqtoris brZanebiT, gatexil iqna Zvirfasi masalebis Semcveli ujrebi, romlebic daluquli iyo Tavad mis mier, moparuli iqna sainventarizacio dokumentebi, romlebSic ganmcxadebeli moxseniebuli iyo, rogorc aRniSnul aparaturaze pasuxismgebeli, laboratoriidan gaqra zogierTi mowyobiloba. ganmcxadebelma warmodgenil dokumentebs daurTo masalebi, romlebic adasturebs, rom aTeulobiT wlebis ganmavlobaSi is iyo materialurad pasuxismgebeli im danadgarebze, romelsac igi institutSi muSaobisas iyenebda. es damatebiTi saCivari dakargul iqna saapelacio sasamarTloSi da Sesabamisad, ar gamxdara ganxilvis sagani. 18. mosmenis dros, mowinaaRmdege mxarem daadastura, rom 1998 wlis maisSi, ganmcxadebeli gadayvanili iqna robotuli teqnikis ganyofilebaSi da rom aRWurviloba gadatanili iqna 2000 wels. 19. 2000 wlis 19 aprilis ganCinebiT, Tbilisis saapelacio sasamarTlom ZalaSi datova 2000 wlis 20 ianvris gadawyvetileba im motiviT, rom procesze ganmcxadeblis `Cvenebis Sesabamisad~, mas hqonda samuSao adgili da rom ganmcxadebeli `ar uaryofda faqts~, rom iRebda xelfass da Sesabamis danamats. saapelacio sasamarTlom miiCnia, rom ganmcxadebeli ar gamxdara institutis direqtoris mxridan Zalauflebis borotad gamoyenebis obieqti da rom, Sesabamisad, mas ar miadga araviTari materialuri da moraluri ziani. sasamarTlom CaTvala, rom saqmeSi ar figurirebda araviTari Sida dokumenti, romelSic ganmcxadebeli dasaxelebuli iqneboda im danadgarebze pasuxismgeblad, romelsac Zvel laboratoriaSi flobda. saqmis ganxilvisas, mosamarTle t.-s-m hkiTxa ganmcxadebels: `ar daiRaleT yvela instanciaSi CiviliT, dawynardiT da moisveneT bolos da bolos!~. 20. ganmcxadebelma samoqalaqo kodeqsis 115-e muxlis safuZvelze sakasacio saCivari Seitana. man ganacxada, rom saapelacio sasamarTlos ganCinebaSi moyvanili gancxadebebi iyo mcdari. man xazi gausva, rom davis sagani ZiriTadad exeboda or sakiTxs: 1991-98 wlebSi samuSao oTaxis arqonas da kuTvnili xelfasis, aseve sxvadasxva saxis danamatebis miRebis SeuZleblobas. aqedan gamomdinare, saapelacio ganCinebis is nawili, sadac naTqvamia, rom ganmcxadeblis `Cvenebis Sesabamisad~ `igi sargeblobda samuSao oTaxiT~, mxolod sicruea sadavo periodTan mimarTebiT. ganmcxadebelma miuTiTa, rom mas ar SeeZlo emtkicebina, rom flobda samuSao oTaxs, maSin, rodesac man uCivla institutis administracias swored aRniSnuli samuSao oTaxis uqonlobis gamo. amdenad, saapelacio instanciam mas miawera sityvebi, romlebic ganmcxadebels ar warmouTqvams. b-nma donaZem aseve amxila saapelacio ganaCenis im nawilis mcdari xasiaTi, sadac naTqvami iyo, rom igi `ar uaryofda danamatebis miRebas~. man axsna, rom ar SeeZlo eTqva aseTi sityvebi, vinaidan is Cioda swored am danamatebis miuReblobis gamo ganvlili sxvadasxva periodis manZilze. man aRniSna, rom es danamati isev CamoerTva 2000 wels. bolos ganmcxadebelma uzenaesi sasamarTlos yuradReba gaamaxvila im faqtze, rom Tavis ganCinebaSi, saapelacio sasamarTlo mas amtkicebinebda imas, rasac igi uaryofda yvela Tavis saCivarSi. misi azriT, es iyo yvelaze martivi xerxi imisaTvis, rom usagno gaexadaT misi moTxovnebi da yovelgvar safuZvels moklebulad gamoecxadebinaT isini. man yuradReba gaamaxvila imazec, rom is pasuxismgebeli iyo sadavo inventarze aTeulobiT wlebis ganmavlobaSi. gamomdinare iqidan, rom ganmcxadeblis damatebiTi saCivari daikarga, saapelacio sasamarTlom gamotana mcdari daskvna, rom igi arasodes yofila sadavo inventarze pasuxismgebeli. 21. 2006 wlis 26 ivliss, saqarTvelos uzenaesma sasamarTlom ar daakmayofila ganmcxadeblis sakasacio saCivari im motiviT, rom saqmis arsebiTad ganmxilvelma sasamarTloebma sworad gamoiyenes kanoni araqonebrivi zianis sakiTxTan dakavSirebiT, rom is uflebebi, romelTa borotad gamoyenebac iqna aRniSnuli warmoadgendnen ara samoqalaqo kodeqsis 115-e muxliT gaTvaliswinebul `samoqalaqo~ uflebebs, aramed ganekuTvnebodnen `SromiT~ urTierTobaTa sferos da maT mimarT ar gamoiyeneboda samoqalaqo kodeqsis 413-e muxli. uzenaesma sasamarTlom upasuxod datova ganmcxadeblis sakasacio argumenti misi damatebiTi ganmartebis ganuxilvelobasTan dakavSirebiT. ganmcxadebeli aRniSnavs, rom sakasacio mosmena gagrZelda aTidan TxuTmet wuTamde. 22. ganmcxadebelma mimarTa iusticiis sabWos, disciplinarul organos da miuTiTa, rom misi saqme ar iqna ganxiluli mTlianobaSi arc pirveli instanciis, arc saapelacio sasamarTloebis mier. 2000 wlis 2 agvistos, misi saCivari ar dakmayofilda. II. Sesabamisi Sida kanonmdebloba 23. samoqalaqo kodeqsi muxli 115 `samoqalaqo ufleba unda ganxorcieldes marTlzomierad. dauSvebelia uflebis gamoyeneba martooden im mizniT, rom ziani miadges sxvas~. muxli 411 `ziani unda anazRaurdes ara mxolod faqtobrivad damdgari qonebrivi danaklisisTvis, aramed miuRebeli SemosavlebisTvisac. miuReblad iTvleba Semosavali, romelic ar miuRia pirs da romelsac igi miiRebda, valdebuleba jerovnad rom Sesrulebuliyo~. muxli 413�1 `araqonebrivi zianisaTvis fuladi anazRaureba SeiZleba moTxovnil iqnes mxolod kanoniT zustad gansazRvrul SemTxvevebSi da samarTliani anazRaurebis saxiT~. 24. 1995 w. 17 oqtombris kanoni `omisa da SeiaraRebuli Zalebis veteranebis Sesaxeb~ muxli 1 9� 1 (...) saministroebis, uwyebebis, sawarmoebis, organizaciebis da dawesebulebebis xelmZRvanelebs evalebaT (...) muSakTa raodenobis an Statebis Semcirebis dros maTi samuSaoze datovebis upiratesi uflebis uZrunvelyofa." samarTali I. konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva 25. ganmcxadebeli Tvlis, rom igi gaxda konvenciis me-6 muxlis 1li punqtis mravaljeradi darRvevis msxverpli am muxlis Tanasmad, `samoqalaqo uflebaTa da movaleobaTa gansazRvrisas (....) yvelas aqvs saqmis samarTliani da saqveyno ganxilvis ufleba kanonis sasfuZvelze Seqmnili da damoukidebeli sasamarTlos mier~. a. mxareTa Tanasworobis principi da ganmcxadeblis moTxovnaTa daukmayofileblobis Sesaxeb miRebul gadawyvetilebaTa motivacia. a) mxareTa argumentebi 26. ganmcxadebeli irwmuneba, rom pirveli instanciis sasamarTloSi, mxareTa Soris adgili ar hqonia Sejibrebdobis principi safuZvelze gamarTul mniSvnelovan sasamarTlo paeqrobas, am sityvis sruli mniSvnelobiT da rom igi, mopasuxe mxaresTan SedarebiT, ar Caayenes Tanabar pirobebSi. kerZod, imis nacvlad, rom Seefasebina zianis anazRaurebis moTxovnis dasabuTebuloba, qalbatoni mosamarTle mowinaaRmege mxares esaubreboda mxolod imaze, gonivruli iyo Tu ara ganmcxadeblis mier moTxovnili Tanxis odenoba. b-ni donaZe amtkicebs, rom waradgina ra mravali dokumenti da mtkicebuleba, mosamarTle, Tavis orgverdian gadawyvetilebaSi Semoifargla mxolod mowinaaRmdege mxaris Cvenebebis sityva-sityviTi gameorebiT. rac Seexeba saapelacio sasamarTlos, ganmcxadeblis pretenzia mdgomareobs imaSi, rom aRniSnulma instanciam mas miawera is sityvebi, rac apelants arasodes uTqvams da riTac srulad ugulebelyo davis sagani. ganmcxadebeli aRniSnuli instanciis sasamarTlosTan mimarTebiT aseve aRniSnavs im faqts, rom saapelacio sasamarTloSi gaibna mis mier warmodgenili damatebiTi saapelacio saCivari, sadac dasabuTebuli iyo, rom igi pasuxs agebda laboratoriis aRWurvilobaze. ver SeZlo ra ganexila aRniSnuli damatebiTi saCivari. saapelacio sasamarTlom daadgina, rom ganmcxadebelma ver warmoadgina imis damadasturebeli sabuTi, rom igi pasuxismgebeli iyo sadavo aRWurvilobaze. amas garda, am sasamarTlo organom mcdarad daadgina, rom ganmcxadebeli `ar uaryofda, rom igi Rebulobda xelfasis danamats~, maSin, rodesac igi Tavis saCivarSi gasuli wlebis sxvadasxva periodebSi swored danamatis gadaxdis Sewyvetas aprotestebda. sasamarTlom aseve araswori gadawyvetileba miiRo imasTan dakavSirebiT, rom saqmis faqtobriv garemoebaTa arsebobebisas ganmcxadeblis `Cvenebis~ Sesabamisad, igi flobda sadavo samuSao oTaxs. sinamdvileSi ki ganmcxadebeli daobda swored aseTi adgilis uqonlobis gamo 1991 da 1998 wlebSi. rac Seexeba sakasacio instancias, uzenaes sasamarTloSi mimdinare saqmis zepirma mosmenam ver uzrunvelyo samarTliani sasamarTlo ganxilva metismetad xanmokle periodis gamo. 27. mTavroba Tvlis, rom mocemul saqmeSi ar darRveula mxareTa Tanasworobis principi. kerZod, sasamarTlo sxdomebis oqmebidan dafiqsirebulia ganmcxadeblis ganmartebebi sarCelTan dakavSirebiT pasuxebi dasmul SekiTxvebze, mas monawileoba aqvs miRebuli mxareTa paeqrobaSi da isargebla replikis uflebiT. poziciis dasasabuTeblad mTavrobas ar warmoudgenia aRniSnuli oqmebi da arc araviTari sxva dokumenti. misi azriT, ganmcxadebelma Sida sasamarTloebs wauyena urTierTsawinaaRmdego argumentebi, romlebic ar Seesabameboda realobas. kerZod, man ganacxada, rom ar hqonda samuSao pirobebi maSin, rodesac igi flobda kabinets institutis axal SenobaSi. man gaaprotesta, rom ver Rebulobda danamatebs maSin, rodesac sinamdvileSi es danamatebi gaica da mas ar hqonda ufleba moeTxova sxva raime gansakuTrebuli danamati. mTavrobis azriT, mTlianobaSi ganmcxadebels ar warmoudgenia konkretuli mtkicebulebebi Tavisi zogadi xasiaTis Cvenebebis dasasabuTeblad. rac Seexeba saqmis Sida sasamarTlo organoebis mier Sefasebas, mTavroba miuTiTebs, rom evropuli sasamarTlos kompetencias scdeba faqtebis sakuTari Sefasebis Sesabamisad Secvla. Garda amisa, usvams ra xazs, rom konvenciis me-6 muxli ufro momTxovnia sisxlis samarTlis saqmeebTan mimarTebiT, vidre samoqalaqo xasiaTis uflebebTan dakavSirebuli davebis mimarT, igi Tvlis, rom ganmcxadeblis moTxovnebi usafuZvloa. 28. amave dros, imis daSvebiTac ki, rom saqmis mosmena sakasacio sasamarTloSi gagrZelda mxolod 15 wuTs, mTavrobis azriT, aseTi xangrZlivoba SeiZleboda sakmarisi yofiliyo. saqmis Sinaarsisa da moculobis gaTvaliswinebiT, mTavroba Tvlis, rom saqme SeiZleboda ganxiluli yofiliyo werilobiTi proceduris farglebSi, saqmis zepiri ganxilvis gareSec (samoqalaqo saproceso kodeqsi, muxli 408�3). 29. ganmcxadebeli ewinaaRmdegeba mTavrobis mier wamoyenebul argumentacias. igi Tvlis, rom mTavroba cdilobs, bundovani gaxados faqtebi da iZleva orWoful pasuxebs. igi miuTiTebs, rom misi saCivari samuSao pirobebTan dakavSirebiT ar uaryofda, rom mas hqonda samuSao kabineti institutis axal SenobaSi. igi aprotestebda imas, rom wlebis ganmavlobaSi mopasuxe ar aZlevda mas Zvel laboratoriaSi Sesvlis saSualebas da dabrkolebas uqmnida aRWurvilobis ganTavsebas axal samuSao adgilas. aseT qmedebebTan erTad, administracia sayvedurobda, rom igi jerovnad ar asrulebda samuSaos da mogvianebiT Seiyvana gasaTavisuflebel TanamSromelTa siaSi. b) sasamarTlos Sefaseba sasamarTlo Seaxsenebs, rom konvenciis me-19 muxlis Tanaxmad, misi mizania xelSemkvrel saxelmwifoTa mimarT konvenciidan gamomdinare valdebulebebis Sesrulebis uzrunvelyofa. Sida samarTlebrivi normebis ganmarteba da gamoyeneba pirvel rigSi saxelmwifo xelisuflebis organoebis, kerZod, sasamarTloebis movaleobaa (ix. sxvebTan erTad, Rotaru c. Roumanie [GC], no 28341/95, � 53, CEDH 2000-V; Kopp c. Suisse, arr�t du 25 mars 1998, Recueil des arr�ts et d�cisions 1998-II, � 59). evropuli sasamarTlo ar aris uflebamosili, Tavad Seafasos is faqtobrivi garemoebebi, romelTa safuZvelzec erovnulma sasamarTlo organom miiRo esa Tu is gadawyvetileba; misi amocanaa mxolod Sida samarTlis konvenciis debulebebTan Sesabamisobis ganxilva. winaaRmdeg SemTxvevaSi igi gadaiqceoda mesame an meoTxe instanciis sasamarTlod da gascdeboda Tavisi movaleobis farglebs (Contal c. France (d�c.), no 67603/01, 3 septembre 2000). sasamarTlos erTaderT funqcias konvenciis me-6 muxlis kuTxiT warmoadgens im gancxadebis ganxilva, sadac aRniSnulia, rom Sida sasamarTlo organoebma ar daicves am debulebaSi mocemuli specifikuri proceduruli garantiebi an mTlianobaSi, proceduris warmarTvam ver uzrunvelyo ganmcxadeblisaTvis samarTliani sasamarTlo ganxilva. (Sarkisova c. G�orgie (d�c.), no 73239/01, 6 septembre 2005). 31. ganmcxadeblis pretenziebisa (ix. �26 zemoT) da saqmis garemoebaTa gaTvaliswinebiT, sasamarTlo askvnis, rom mas ar SeuZlia gamoitanos gadawyvetileba arc im sakiTxTan dakavSirebiT, Sida sasamarTlo organoebma sworad Seafases Tu ara saqmis faqtobrivi garemoebebi, da Sesabamisad, sworad gamoiyenes Tu ara kanoni. evropuli sasamarTlos kompetencias scdeba agreTve Sida sasamarTloebis mier gakeTebuli daskvnebis dasabuTebulobis ganxilvas. sasamarTlos amocanaa, gaarkvios, ganmcxadeblis poziciasTan mimarTebiT Sida sasamarTlo organoebma xom ar ixelmZRvaneles ganmcxadeblis poziciasTan dakavSirebuli, aSkarad dauzustebeli daskvnebiT. (Fouquet c. France, no 20398/92, Rapport de la Commission du 12 octobre 1994, Recueil 1996-I, �� 35-38 ; Dulaurans c. France, no 34553/97, � 33, 21 mars 2000). iqidan gamomdinare, rom me-6 muxlis 1-li punqti Sida sasamarTlos akisrebs valdebulebas, awarmoos mxareTa mtkicebulebebis, argumentebis efeqtiani ganxilva, imisaTvis, rom Seafasos maTi moTxovnebis Sesabamisoba gamosatan gadawyvetilebasTan (Kraska c. Suisse, arr�t du 19 avril 1993, s�rie A no 254-B, p. 49, � 30 ; Van de Hurk c. PaysBas, arr�t du 19 avril 1994, s�rie A no 288, p. 19, � 59), sasamarTlo unda darwmundes, rom mocemul saqmeSi erovnulmama sasamarTloebma Seasrules efeqtiani ganxilvis zemoxsenebuli piroba (mutatis mutandis, Goktepe c. Belgique, no 50372/99, �25, 2 juin 2005) da ar wasulan, aSkarad, rogorc amas ganmcxadebeli amtkicebs, saqmeSi warmodgenili dokumentaciis winaaRmdeg, riTac mopasuxe mxare aSkarad privilegirebul mdgomareobaSi Caayenes (Dombo Beheer B.V. c. Pays-Bas, arr�t du 27 octobre 1993, s�rie A no 274, p. 19, � 33). amasTan dakavSirebiT marTebulia imis Sexseneba, rom mxareTa Tanasworobis principis Tanaxmad, romelic samarTliani sasamarTlo ganxilvis farTo cnebis erT-erTi Semadgeneli elementia, sasamarTloebi valdebulni arian, daicvan sruli Tanasworoba mxareebs Soris. TiToel mxares unda mieces gonivruli SesaZlebloba, warmoadginos Tavisi saqme im pirobebSi, romlebic ar Caayeneben mas aSkarad araxelsayrel mdgomareobaSi mopasuxe mxaresTan SedarebiT. (APEH �ld�z�tteinek Sz�vets�ge et autres c. Hongrie, no 32367/96, � 39, CEDH 2000-X). 32. saqmis garemoebaTa Seswavlis Semdeg, sasamarTlo askvnis, rom saqmis arsebiTad ganmxilveli sasamarTlo organoebis mier gamotanili gadawyvetilebebi sarCelze uaris Sesaxeb TiTqmis sityva-sityviT imeorebs mopasuxe mxaris Cvenebebs (ix. �15). masSi ar Cans, rom ganmcxadeblis argumentebi guldasmiT iqna ganxiluli. sxvadasxva faqtebisa da TariRebis areviT sasamarTlo organoebma ganmcxadebels zogjer miaweres iseTi gamonaTqvamebi, romlebic sruliad sapirispiroa imisa, rac mis saCivrebSia motanili. (�� 12, 14, 15 da 19). amasTan saapelacio instanciaSi saqmis ganxilvis dawybisTanave, ganmcxadebelma sasamarTlos yuradReba miapyro im faqts, rom misi sarCeli pirvel instanciaSi ar dakmayofilda im motivaciiT, romelsac davis saganTan (�� 15 da 29) kavSiri ar hqonia. sasamarTlo aRniSnavs, rom saqmis ganmxilvelma arc erTma sasamarTlo instanciam mxedvelobaSi ar miiRo is faqti, rom ganmcxadebels, 1991 da 1998 wlebSi ar eZleoda saSualeba, hqonoda samuSao oTaxi institutis axal SenobaSi; moklebuli iyo iq Tavisi laboratoriis ganTavsebis SesaZleblobas, rom igi 1999 w. `omis veteranTa Sesaxeb~ kanonis me-19 muxlis aSkara darRveviT Seiyvanil iqna personalis Semcirebis gamo gasaTavisuflebel TanamSromelTa siaSi da rom amas Tan mohyva im saxelfaso danamatis CamorTmeva, romelsac igi 1996 wlidan iRebda. ganmcxadebelma Tavisi pretenziebis dasasabuTeblad mravalricxovani dokumentacia warmoadgina. pasuxad, erovnulma sasamarTloebma daaskvnes, rom ganmcxadebeli saxelfaso danamats 1997 wlidan iRebda, xolo 1998 wlidan hqonda sakuTari kabineti institutis axal SenobaSi. amrigad, ganmcxadeblis pretenziebi, im saxiT, rogoradac man warmoadgina samive instanciis winaSe, (Sedr. zemoT mocemuli �� 12 da 15) zemoxsenebul faqtebs saerTod ar ukavSirdeboda. amrigad, saqmis arsebiTad ganmxilveli sasamarTloebis argumentebi, romelTa safuZvelzec ganmcxadeblis sarCeli ar dakmayofilda, efuZneboda faqtebs, romlebsac ganmcxadebeli Tavis saCivrebSi arc gmobda da arc aprotestebda da, romlebic davis saganTan SemxeblobaSi ar iyo. rac Seexeba ganmcxadeblis mier moyvanil argumentebs, miRebuli gadawyvetilebebidan ar Cans, rom isini mosmenili iqna anu saTanadod iqna ganxiluli sasamarTlo organoebis mier. ganmcxadebeli mTeli xangrZlivi Sida sasamarTlo procesebis warmoebisas Tavad axorcielebda dacvis funqcias. sasamarTlos winaSe warmosaTqmeli sityva samarTlebrivad kargad ar iyo gamarTuli, magram misi pretenziebi naTlad iyo Camoyalibebuli da sakmarisad dasabuTebeli dokumentebiT ise, rom sasamarTloebs Tavisuflad unda SeZlebodaT maT winaSe wardgenili argumentirebuli moTxovnebis gamokveTa. 33. amas garda, erovnuli sasamarTloebis mier, ar iqna dadgenili, rom ganmcxadebeli moklebuli iyo normalur samuSao pirobebs. Tumca, saqmis saapelacio sasamarTloSi ganxilvis dros, Tavad administraciam daadastura, rom 1998 w. maisSi ganmcxadebeli gadayvanil iqna robotuli teqnikis ganyofilebaSi da mxolod 2000 w. miiRo Tavisi laboratoriis aRWurvilobis gadatanis nebarTva (�18). sadavo gadawyvetilebebidan aseve irkveva, rom saqmis arsebiTad ganxmilvelma sasamarTloebma ar scades gaerkviaT saxelfaso danamatebis sxvadasxva tipebs Soris gansxvavebis sakiTxi (danamati samecniero proeqtSi monawileobisaTvis da danamati dakavSirebuli xarisxTan), romelTa miRebis uflebasac ganmcxadebeli, misi pretenziebis Tanaxmad, sxvadasxva periodSi flobda. sasamarTloebs arc imis garkvevaze uzrunviaT, rom gaerkviaT danamatebis gadauxdelobis an gauqmebis mizezebi da SeefasebinaT amasTan dakavSirebuli administraciis qmedebebi. 34. zemoT CamoTvlili sakiTxebis garda, sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis vrceli damatebiTi saapelacio saCivari gaibna im saapelacio sasamarTloSi (�17), romlis mosamarTlec sayvedurobda apelants misi Cvenebebis damadasturebeli sabuTebis arqonis gamo maSin, rodesac es mtkicebulebebi figurirebda xsenebul damatebiT saCivarSi (� 19 zemoT). uzenaesma sasamarTlom, romelsac unda ganexila saCivari amasTan dakavSirebiT, aRniSnul arguments Tavis dadgenilebaSi pasuxi ar gasca (�� 20 da 21). amis Taobaze mTavrobas mosazreba ar warmoudgenia. 35. zemoT CamoTvlili argumentaciis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo Tvlis, rom mocemul saqmeze gamotanil Sida sasamarTlo gadawyvetilebebSi formulirebuli daskvnebi ar adasturebs, rom erovnulma sasamarTloebma ganaxorcieles ganmcxadeblis argumentebis Rrma da seriozuli ganxilva, rom maT TavianTi msjeloba daafuZnes ganmcxadeblis mier warmodgenil mtkicebulebebze, rogorc maT es gaakeTes mopasuxe mxaresTan mimarTebiT da daasabuTos ganmcxadeblis moTxovnaTa daukmayofilebloba. im SemTxvevaSi Tuki sasamarTloebs ara aqvT SesaZlebloba daasabuTon mxaris TiToeul argumentze uaris Tqmis motivacia, isini ar Tavisufldebian valdebulebisagan jerovnad ganixilon da pasuxi gascen maT mier wamoyenebul ZiriTad moTxovnebs. aRniSnuli xarvezebis arsebobam, rogorc saapelacio sasamarTlos mier ganmcxadeblis vrceli damartebiTi saCivris ganuxilvelobam, ganmcxadebeli, mopasuxe mxaresTan SedarebiT, Caayena aSkarad araxelsayrel pirobebSi. mTavrobis mier warmodgenili mimoxilvas ar hqonda TandarTuli araviTari damadasturebeli dokumentacia (�27), ar Seicavda mtkicebulebebs, romelTa safuZvelzec SesaZlebeli gaxdeboda ganxsvavebuli daskvnis gakeTeba. faqtobrivad isini sityva_sityviT imeoreben sadavo sasamarTlo gadawyvetilebebs da Sesabamisad, aman sasamarTloze damajereblad ver imoqmeda. 36. sasamarTlo askvnis, rom ganmcxadebelma Sida sasamarTlo organoebSi ver isargebla efeqtiani sasamarTlo ganxilviT, Sida instanciebma ver uzrunvelyves konvenciis me-6 muxliT gaTvaliswinebuli ganmcxadeblis samarTliani sasamarTlo ganxilvis ufleba. amdenad, adgili hqonda konvenciis me-6 muxlis 1 paragrafis darRvevas. 2. procesis formalur mxaresTan dakavSirebiT 37. ganmcxadebeli Seuracxyofilad grZnobs Tavs mosamarTleebis upativcemulo da agdebuli damokidebulebiT, romelTac masSi mxolod undobloba da gaRizianeba gamoiwvies (�� 16 da 19). igi sasamarTlos yuradRebas amaxvilebs gansakuTrebiT q-ni n.d.-s qcevaze, romrlmac ganixila misi saqme pirveli instanciis sasamarTloSi. 38. mTavroba amtkicebs, rom ganmcxadeblis ufleba samarTlian marTlmsajulemaze ar darRveula. 39. sasamarTlo miuTiTebs, rom procesis samarTlianobis konteqstSi, igi mniSvnelovan upiratesobas aniWebs formalur mxares (mutatis mutandis, Borgers c. Belgique, arr�t du 30 octobre 1991, s�rie A, no 214-B, p. 31, � 24) da rom demokratiuli qveynis sasamarTloebi valdebulni arian, ndoba gamoiwvion procesis monawileebSi (mutatis mutandis, Remli c. France, arr�t du 23 avril 1996, Recueil 1996-II, � 48). 40. saqmeSi moyvanili faqtebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ar uaryofs im faqts, rom mosamarTleTa agdebulma mimarTvebma, iseve, rogorc q-ni n.d.-s SemaSfoTebelma mourideblobam, Searyia ganmxcadeblis ndoba samarTliani marTlmsajulebisadmi. yvela zemoT moyvanili darRvevis gaTvaliswinebiT (�� 32-36), sasamarTlo zedmetad Tvlis im sakiTxis ganxilvas, mosamarTleTa qmedebebTan dakavSirebiT hqonda Tu ara adgili konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis darRvevas. II. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba 41. konvenciis 41-e muxlis Sesabamisad, "Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, da Tu Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi samarTali iZleva zianis mxolod nawilobrivi anazRaurebis SesaZleblobas, sasamarTlo saWiroebis SemTxvevaSi aniWebs dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas". a. ziani 42. miyenebuli materialuri zianis sanacvlod ganmcxadebeli moiTxovs 3.043 evros, anu im Tanxis gadaxdas, romelsac igi miiRebda, misi proeqti SesarCevad akademiis samecniero sabWoSi rom gagzavniliyo (� 10). amasTanave, igi iTxovs sxvadasxva Tanxebs, romlebic ukavSirdeba misi sarCelis im nawilebs, romlebic 2005 wlis 24 maisis gadawyvetilebiT ar iqna miRebuli gansaxilvelad (�6), aseve mis invalidobas. moraluri zianis sanacvlod ganmcxadebeli iTxovs 824 208 evros imis safuZvelze, rom man gamoiara siRatake da tanjva 43. mTavroba Tvlis, rom ganmcxadeblis pretenzia materialur zianTan dakavSirebiT usafuZvloa, xolo danarCen nawilSi, dainteresebuli piri ver amtkicebs mizezobrivi kavSiris arsebobas darRvevebsa da gadatanil tanjvas Soris. 44. sasamarTlo miuTiTebs Tavis damkvidrebul iuridiul praqtikaze. mis Tanaxmad, konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis darRvevisaTvis samarTliani dakmayofilebis principi mdgomareobs imaSi, rom ganmcxadebeli, ramdenadac SesaZlebelia, Cayenebuli iqnes iseT mdgomareobaSi, romelSic iqneboda, rom ar yofiliyo darRveuli konvenciis me-6 muxlis moTxovnebi (Cianetti c. Italie, no 55634/00, � 49, 22 avril 2004). mocemul saqmeSi, erTaderTi safuZveli samarTliani dakmayofilebis miniWebisaTvis mdgomareobs imaSi, rom ganmcxadeblis pretenziebi saTanadod ar iqna mosmenili erovnuli sasamarTloebis mier. sasamarTlo, rasakvirvelia, ver SeZlebs spekulirebas imiT Tu rogori iqneboda proceduris dasasruli sxva SemTxvevaSi, magram saqmis garemoebebidan gamomdinare, is SesaZleblad Tvlis, rom ganmcxadebelma dakarga realuri Sansebi (cf., mutatis mutandis, Dulaurans, pr�cit�, �43). amas emateba agreTve moraluri ziani, romlis kompensaciisaTvisac wianamdebare ganCinebaSi miTiTebuli konvenciis faqtis konstatacia sakmarisi ar aris. 45. xelmZRvanelobs ra samarTYlianobis principiT, rogorc amas moiTxovs 41-e muxli, sasamarTlo ganmcxadebels miakuTvnebs 3.500 evros mis mier mTlianobaSi gancdili zianis anazRaurebis mizniT. aRniSNul Tanxas unda daematos nebismieri gadasaxadi, romelic SeiZleba gadasaxdeli gaxdes. b. gaweuli xarjebi da danaxarjebi 46. danaxarjisa da sasamarTlo xarjebisaTvis ganmcxadebeli iTxovs 1 016,70 evros; es Tanxa ase nawildeba: 700 evro honoraris saxiT mis warmomadgenels sasamarTloSi da 316,70 evro sxvadasxva danaxarjebis dasafarad, romlebic man gaswia sakuTari Tavis dasacavad sasamarTlos winaSe (safosto gzavnilebi, sasamarTlos dokumentaciis Targmani, satelefono zarebi da a.S.). Tavisi pirveli Txovnis dasasabuTeblad, ganmcxadebelma warmoadgina 2004 w. 12 oqtombris xelSekruleba, romlis Tanaxmadac man unda gadauxados b-n gaboZes 700 evro sasamarTloSi proceduris damTavrebisTanave. rac Seexeba meore nawils, warmodgenili masalebidan Cans mxolod daaxloebiT 300 evro. sxva dokumentebi warmoadgens eleqtroenergiis qviTrebs, rac ukavSirdeba saCivris im nawils, romelic 2005 w. 24 maisis gadawyvetilebiT ar iqna miRebuli gansaxilvelad (� 6). 47. mTavroba Tvlis, rom ganmcxadebeli ver asabuTebs, rom man gadaixada is danaxarji, romlis kompensaciasac iTxovs. 48. sasamarTlo miuTiTebs sasamarTlo praqtikaze, romlis Tanaxmadac xarjebis anazRaurebaze gadawyvetileba miiReba mxolod im zomiT, Tu isini realurad da aucileblobis gamo iqna gaweuli, raTa Tavidan yofiliyo acilebuli an gamosworebuliyo faqti, romelic miCneul iqna konvenciis darRvevis gamomwvev mizezad. (ix. sxvebTan erTad, Tolstoy Miloslavsky c. Royaume-Uni, arr�t du 13 juillet 1995, s�rie A no 316-B, p. 83, � 77 ; Malama c. Gr�ce (satisfaction �quitable), no 43622/98, � 17, 18 avril 2002). 49. mocemul saqmeSi sasamarTlo aRniSnavs, rom 2004 w. 12 oqtombramde ganmcxadebeli Tavad icavda Tavs, xolo am TariRis Semdgom periodSi mas samarTlebrivi daxmareba gaewia evropis sabWos mxridan bni gaboZis misi warmomadgenlad daniSvnis saxiT. am warmomadgenlobaSi igulisxmeba b-ni gaboZis mier saqmis momzadeba da axsna-ganmartebis Sedgena samarTlian dakmayofilebasTan dakavSirebuli proceduris CarCoebSi, araviTari damatebiTi SeniSvna saqmis arsTan dakavSirebiT warmodgenili ar yofila (�7). b-ni gaboZis mier ganmcxadeblis interesebis dasacavad Sesrulebuli samuSaos gaTvaliswinebiT, sasamarTlo, romelic ar aris damokidebuli sahonoraro skalasa da saxelmwifos Sida praqtikaze, Tvlis, rom ganmcxadeblisTvis sasamarTlo daxmarebis CarCoebSi mikuTvnebuli Tanxa (515 evro) SeiZleba ganxilul iqnas, rogorc Tanxa, romelic srulad faravs am warmomadgenlobiT gamowveul xarjebsa da danaxarjebs 50. rac Seexeba ganmcxadeblis mier 2004 w. 12 oqtombramde gaweul xarjebs, sasamarTlosTvis wardgenili masalebidan Cans, rom realurad dasabuTebuli iqna mxolod 300 evro (�46). Sesabamisad, Rebuloba ra gadawyvetilebas samarTlianobis principis dacviT, sasamarTlo akuTvnebs ganmcxadebels 300 evros, aseve gadasaxadis saxiT kuTvnil Tanxebs. g. sauravi 51. sasamarTlos miaCnia, rom sauravis odenoba unda dadgindes evropis centraluri bankis zRvruli sasesxo ganakveTis mixedviT, rasac daemateba sami procenti. zemoxsenebulidan gamomdinare sasamarTlo, erTxmad 1. adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis darRvevas; 2. adgens, rom mopasuxe saxelmwifom sasamarTlo dadgenilebis ZalaSi Sesvlis dRidan 3 TveSi, konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad ganmcxadebels qarTul larebSi gadaxdis dRes arsebuli Sesabamisi kursiT unda gadauxados: i. 3.500 evro (sami aTas xuTasi evro) mTlianobaSi miyenebuli zianisaTvis, aseve gadasaxadis saxiT kuTvnili nebismieri Tanxa; ii. 300 evro (samasi evro) sasamarTlo xarjebisa da danaxarjebisaTvia, aseve gadasaxadis saxiT kuTvnili nebismieri Tanxa; b. rom aRniSnuli vadis gasvlidan gadaxdis momentamde, es Tanxa gaizrdeba ubralo procentebiT, romlis ganakvetic toli iqneba evropis centraluri bankidan maqsimalur sesxze arsebuli SeRavaTis im periodSi moqmedi ganakveTisa; aseve gaizrdeba saprocento ganakveTi sami punqtiT; 3. ar akmayofilebs danarCen nawilSi samarTliani dakmayofilebis moTxovnas. Sedgenilia frangulad, da reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3 paragrafebis Tanaxmad gagzavnilia werilobiT 2006 w. 7 marts. s. dole seqciis registratori J.-p. kosta Tavmjdomare 17

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło