7530/02

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA CZWARTA SEKCJA     SPRAWA IŻYKOWSKA przeciwko POLSCE[1]   (SKARGA nr 7530/02)     WYROK – 28 września 2004 r.       W sprawie Iżykowska przeciwko Polsce, Europejski Trybunał Praw Człowieka (Czwarta Sekcja), zasiadając jako Izba złożona z następujących sędziów:  Sir Nicolas Bratza, Przewodniczący,  Pan M. Pellonpää,  Pani V. Strážnická,  Pan J. Casadevall,  Pan R. Maruste,  Pan S. Pavlovschi,  Pan L. Garlicki, sędziowie oraz Pani F. Elens-Passos, Zastępca Kanclerza Sekcji,   obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2004 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1. Sprawa wywodzi się ze skargi (nr 7530/02) wniesionej 5 sierpnia 2001 r. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału na podstawie ar­tykułu 34 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności („Konwencja”) przez obywatelkę polską, panią Marię Iżykowską („skarżąca”). 2. Rząd polski („Rząd”) był reprezentowany przez pełnomocnika, pana J. Wołąsiewicza. 3. 8 lipca 2004 r. Przewodniczący Czwartej Sekcji podjął decyzję o zakomunikowaniu skargi Rządowi. Na podstawie artykułu 29 § 3 Konwencji zdecydowano, że przedmiot skargi zostanie rozpatrzony równocześnie z kryterium dopuszczalności skarg. FAKTY 4. Skarżąca urodziła się w 1950 r. i mieszka w Warszawie. 5. 15 września 1993 r. Sąd Rejonowy w Warszawie wydał postanowie­nie, w którym określił jako spadkobierców zmarłej matki skarżącej – skarżącą, jej ojca oraz jej siostrę. Majątek składał się z domu oraz działki usytuowanej w Warszawie. 6. 14 listopada 1994 r. siostra skarżącej („wnioskodawczyni”) wszczęła przed Sądem Rejonowym w Warszawie postępowanie nieprocesowe, w któ­rym domagała się zniesienia współwłasności domu oraz działki. 7. 22 marca 1995 r. sąd przeprowadził pierwszą rozprawę. 8. Rozprawy zostały następnie przeprowadzone 1 lutego, 7 marca i 15 października 1996 r. 9. 6 stycznia 1997 r. sąd na posiedzeniu niejawnym dopuścił dowód z opinii biegłego. 10. W okresie od 16 października 1996 r. do 28 października 1997 r. nie przeprowadzono żadnej rozprawy. 11. Rozprawy wyznaczone na 29 października i 16 grudnia 1997 r. zostały odroczone z powodu nieobecności wnioskodawczyni. 12. Następne rozprawy zostały przeprowadzone 4 lutego, 19 czerwca i 31 lipca 1998 r. 13. 22 października 1998 r. sąd zarządził sporządzenie drugiej opinii biegłego. Opinia została przedłożona do sądu 20 stycznia 1999 r. 14. W okresie pomiędzy 1 sierpnia 1998 r. i 15 kwietnia 1999 r. nie przeprowadzono żadnej rozprawy. 15. Rozprawy wyznaczone na 16 kwietnia, 2 czerwca i 9 września 1999 r. zostały odroczone z powodu nieobecności wnioskodawczyni i biegłego. 16. 22 listopada 1999 r. Sąd Rejonowy przeprowadził następną rozprawę, na której zarządził sporządzenie czwartej opinii biegłego. 17. W okresie pomiędzy 23 listopada 1999 r. i 8 listopada 2001 r. nie przeprowadzono żadnej rozprawy. 18. Sąd przeprowadził kolejne rozprawy 9 listopada i 5 grudnia 2001 r., a także 21 lutego 2002 r. 19. 24 stycznia i 7 kwietnia 2003 r. Sąd Rejonowy w Warszawie przeprowadził rozprawy. 20. Postępowanie toczy się nadal. PRAWO I. DOMNIEMANE NARUSZENIE ARTYKUŁU 6 § 1 KONWENCJI 21. Skarżąca zarzucała, że długość postępowania była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu”, przewidzianym w artykule 6 § 1 Konwencji, który w omawianym za kresie brzmi następująco: „Przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywil­nym..., każdy ma prawo do... rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez... sąd...”. 22. Rząd podważył ten argument. 23. Okres podlegający rozpatrzeniu rozpoczął się 14 listopada 1994 r. i jeszcze się nie zakończył. Wynika stąd, że postępowanie trwa do tej pory 9 lat 10 miesięcy.   A. Dopuszczalność 24. Trybunał zauważa, że skarga nie jest oczywiście nieuzasadniona w rozumieniu artykułu 35 § 3 Konwencji. Ponadto zauważa, że nie jest ona niedopuszczalna z jakichkolwiek innych powodów. Dlatego też Trybunał uznaje skargę za dopuszczalną.   B. Przedmiot skargi 25. Trybunał przypomina, że rozsądna długość trwania postępowa­nia musi być oceniona w świetle szczególnych okoliczności sprawy i z uwzględnieniem kryteriów ustalonych w orzecznictwie Trybunału, w szczególności stopnia skomplikowania sprawy, postępowania skarżą­cego i właściwych władz oraz wagi postępowania dla skarżącego (zob. m.in. wyrok Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, CEDH 2000-VII). 26. Trybunał często stwierdzał naruszenia artykułu 6 § 1 Konwencji w sprawach, które dotyczyły podobnych problemów jak niniejsza (zob. Frydlender, cytowany powyżej). 27. Po przeanalizowaniu całego przedłożonego materiału Trybunał uznaje, że Rząd nie przedstawił żadnych faktów czy argumentów zdolnych przekonać go, że w niniejszej sprawie należy dojść do innych wniosków. Opierając się na orzecznictwie dotyczącym tej problematyki, Trybunał uznaje, że w rozpa­trywanej sprawie długość postępowania była nadmierna i nie spełniała wymo­gu „rozsądnego terminu”. Doszło więc do naruszenia artykułu 6 § 1.   II. ZASTOSOWANIE ARTYKUŁU 41 KONWENCJI 28. Artykuł 41 Konwencji przewiduje: „Jeśli Trybunał stwierdzi, że nastąpiło naruszenie Konwencji lub jej Proto­kołów, oraz jeśli prawo wewnętrzne zainteresowanej Wysokiej Układającej się Strony pozwala tylko na częściowe usunięcie konsekwencji tego naruszenia, Try­bunał orzeka, gdy zachodzi potrzeba, słuszne zadośćuczynienie pokrzywdzonej stronie”.   A. Szkoda 29. Skarżąca domagała się 304 657 zł z tytułu szkód materialnych oraz 15 000 EUR z tytułu szkód niematerialnych. 30. Rząd zwrócił się do Trybunału o oddalenie roszczeń skarżącej dotyczących szkód materialnych. W odniesieniu do szkód niematerialnych Rząd twierdził, że roszczenia skarżącej były nadmierne. 31. Trybunał nie dostrzega związku przyczynowego pomiędzy stwier­dzonym naruszeniem a domniemaną szkodą materialną, dlatego też odrzuca to roszczenie. Uznaje jednak, że skarżąca doznała szkód natury niematerial­nej. Orzekając na zasadzie słuszności, przyznaje jej 8 500 EUR z tego tytułu.   B. Koszty i wydatki 32. Skarżąca domagała się także 1 368,75 zł z tytułu zwrotu kosztów i wydatków poniesionych przed Trybunałem. 33. Rząd pozostawił tę kwestię do decyzji Trybunału. 34. Zgodnie z kryteriami ustalonymi w orzecznictwie, skarżący jest upoważniony do zwrotu kosztów i wydatków jedynie, jeżeli wykaże, że zostały one rzeczywiście poniesione oraz były konieczne i rozsądne co do kwoty. W niniejszej sprawie, uwzględniając posiadane informacje oraz powyższe kryteria, Trybunał uznaje, że rozsądne jest przyznanie skarżącej, która nie była reprezentowana przez prawnika, kwoty 300 EUR dla pokrycia kosztów i wy­datków poniesionych w postępowaniu przed Trybunałem.   C. Odsetki za zwłokę 35. Trybunał uważa, że odsetki za zwłokę w wypłacie powinny być usta­lone zgodnie z marginalną stopą procentową Europejskiego Banku Centralne­go plus trzy punkty procentowe.   Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE 1. Uznaje, że skarga jest dopuszczalna;   2. Uznaje, że doszło do naruszenia artykułu 6 § 1 Konwencji; 3. Uznaje, że (a) pozwane państwo ma wypłacić skarżącej, z tytułu szkód niematerialnych, w ciągu trzech miesięcy od dnia, kiedy wyrok stanie się prawomocny zgodnie z artykułem 44 § 2 Konwencji, 8 500 EUR (osiem tysięcy pięćset euro) oraz 300 EUR (trzysta euro) zwrotu z tytułu kosztów i wydatków, które będą przeliczone na walutę pol­ską według kursu z dnia realizacji wyroku, plus jakikolwiek poda­tek, jaki może być pobrany; (b) zwykłe odsetki według marginalnej stopy procentowej Europej­skiego Banku Centralnego plus trzy punkty procentowe będą płatne od tej sumy od wygaśnięcia powyższego trzymiesięcznego terminu do momentu zapłaty;   4. Oddala pozostałą część roszczenia skarżącej dotyczącą zadośćuczynienia.   Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie 28 września 2004 r., zgodnie z artykułem 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.   Françoise ELENS-PASSOS     Nicolas BRATZA Zastępca Kanclerza Sekcji     Przewodniczący   [1] Wyrok ten stanie się prawomocny zgodnie z warunkami określonymi przez artykuł 44 § 2 Konwencji.