77785/01

WyrokETPCz2005-06-02ECLI:CE:ECHR:2005:0602JUD007778501

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa władz krajowych uznania ojcostwa biologicznego i społecznego martwo urodzonego dziecka narusza prawo matki do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego na podstawie art. 8 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 8 Konwencji ma zastosowanie, ponieważ skarżąca nawiązała silną więź z dzieckiem w czasie ciąży, a kwestia ojcostwa miała wpływ na jej życie prywatne. Trybunał zauważył, że nie było sporu co do natury ani istnienia związku skarżącej z G., ani co do tego, że G. był biologicznym ojcem dziecka. Ponieważ dziecko urodziło się martwe, ustalenie ojcostwa nie nakładało żadnych obowiązków na nikogo, a zatem nie było żadnych interesów sprzecznych z interesami skarżącej. Odmowa sądów krajowych nie opierała się na żadnych uzasadnionych ani przekonujących argumentach. Trybunał stwierdził, że sytuacje, w których domniemania prawne przeważają nad biologiczną i społeczną rzeczywistością, bez uwzględnienia udowodnionych faktów lub życzeń zainteresowanych, i bez istnienia innych interesów do ochrony, nie mogą być uznane za zgodne z obowiązkiem państwa zapewnienia poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, nawet w świetle marginesu oceny.
Stan faktyczny
Skarżąca, Natalya Vasilyevna Znamenskaya, urodziła martwe dziecko 4 sierpnia 1997 roku. Dziecko zostało automatycznie zarejestrowane jako dziecko jej byłego męża, z którym rozwiodła się w marcu 1997 roku. Skarżąca twierdziła, że biologicznym ojcem był G., z którym była w związku od 1994 roku. G. zmarł w więzieniu w październiku 1997 roku, uniemożliwiając wspólne oświadczenie o ojcostwie. Sądy rosyjskie odmówiły uznania G. za ojca, argumentując, że martwo urodzone dziecko nigdy nie nabyło osobowości prawnej, a przepisy prawa rodzinnego dotyczą tylko żywych dzieci.
Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdził naruszenie art. 8 Konwencji. Zasądził skarżącej 1000 euro tytułem zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe.

Pełny tekst orzeczenia

©  Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf   Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201   for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.   Znamenskaya gegn Rússlandi Dómur frá 2. júní 2005 Mál nr. 77785/01 8. gr. Réttur til friðhelgi einkalífs og fjölskyldu Ákvörðun um faðerni.   1. Málsatvik  Kærandi, Natalya Vasilyevna Znamenskaya, er rússneskur ríkisborgari og fædd 1955. Þann 4. ágúst 1997 fæddi hún andvana sveinbarn og ákvað að jarðsetja það. Barnið var við fæðingu sjálfkrafa skráð barn fyrrverandi eiginmanns hennar sem hún hafði fengið lögskilnað við í mars 1997.  Kærandi hélt því fram að kynfaðir barnsins væri G. en þau höfðu verið í sambúð síðan 1994. Þau gátu hins vegar ekki lagt fram sameiginlega yfirlýsingu um faðerni barnsins þar sem G. hafði farið í fangelsi 20. júní 1997 og þar lést hann 12. október 1997. Þann 10. ágúst 2000 krafðist kærandi fyrir dómstól að G. yrði skráður faðir hins andvana barns og það fengi nafn hans og ættarnafn. Þann 16. mars 2001 vísaði dómstóllinn málinu frá þar sem hið andvana barn hefði aldrei öðlast rétthæfi og þau ákvæði sem um ræddi í fjölskyldulögunum áttu aðeins við um lifandi börn. Kærandi kærði ákvörðunina en án árangurs.   2. Málsmeðferð fyrir Mannréttindadómstólnum Kæran  Kærandi taldi að þar sem dómstólar vildu ekki taka kröfu hennar til skoðunar hefði verið brotið gegn friðhelgi einkalífs hennar og fjölskyldu skv. 8. gr.   Niðurstaða  Mannréttindadómstóllinn taldi að 8. gr. ætti við í málinu. Haft var í huga að þar sem kærandi hefði myndað sterk tengsl við barnið á meðgöngu og vildi gefa því nafn og greftra, hlaut feðrun þess að hafa áhrif á einkalíf hennar sem naut verndar 8. gr. Dómstóllinn benti á að ekki var deilt um eðli né tilvist sambands kæranda og G. Enginn hafði heldur vefengt að G. hefði í raun verið faðir barnsins. Þar sem barnið hafði fæðst andvana lagði faðerni þess ekki neinar skyldur á nokkurn sem málinu tengdist. Því var ekki að sjá að neinir hagsmunir væru andstæðir hagsmunum kæranda.  Höfnun dómstóls á kröfum kæranda byggðist ekki á neinum réttmætum eða sannfærandi rökum að mati Mannréttindadómstólsins. Í samræmi við dómaframkvæmd sína taldi dómstóllinn að þegar aðstæður þar sem löglíkur væru látnar vega þyngra en líffræðilegur og félagslegur raunveruleiki, án tillits til sannaðra staðreynda eða óska viðkomandi og án þess að nokkur annar hefði hagsmuna að gæta af niðurstöðu gæti það ekki , jafnvel í ljósi svigrúms ríkisins til mats, talist samræmanlegt skyldu ríkisins til að tryggja friðhelgi einkalífs og fjölskyldu. Því komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að brotið hefði verið gegn réttindum kæranda skv. 8. gr.  Voru kæranda dæmdar 1.000 evrur í miskabætur á grundvelli 41. gr.  Þrír dómarar skiluðu séráliti.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło