8537/05

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   CEMĐL AYDIN – TÜRKĐYE   (Baꢀvuru no. 8537/05)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Haziran 2010   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.   ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 8537/05 no’lu davanın nedeni, Cemil Aydın   (“baꢀvuran”) adlı Alman vatandaꢀının, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 21 ꢁubat 2005   tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa   Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.   OLAYLAR   DAVANIN KOꢀULLARI   doğumlu baꢀvuran Nürnberg’de ikamet etmektedir.   Sözkonusu tarihte T.C. Nürnberg Baꢀkonsolosluğu’nda çalıꢀan baꢀvuran 2 Ekim 1998   tarihinde, iꢀvereni Türk Dıꢀiꢀleri Bakanlığı tarafından görevini kötüye kullandığı gerekçesiyle   iꢀten çıkarılmıꢀtır.   Baꢀvuran 18 Aralık 1998 tarihinde Dıꢀiꢀleri Bakanlığı hakkında haksız iꢀten   çıkarıldığı iddiasıyla Ankara Đdare Mahkemesi’nde tazminat davası açmıꢀtır.   Mahkeme 16 Kasım 1999 tarihinde davayı reddetmiꢀtir.   Danıꢀtay 26 Mart 2002 tarihinde 16 Kasım 1999 tarihinde kararı onamıꢀtır.   Danıꢀtay 18 Mayıs 2004 tarihinde baꢀvuranın düzeltme talebini reddetmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran davanın süresinin AĐHS’nin 6/1 maddesinde belirtilen “makul süre”   koꢀuluyla örtüꢀmediğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.   Göz önünde bulundurulacak zaman baꢀvuranın Ankara Đdare Mahkemesi’nde dava   açtığı 18 Aralık 1998 tarihinde baꢀlamıꢀ, Danıꢀtay’ın 18 Mayıs 2004 tarihinde baꢀvuranın   düzeltme talebini reddetmesiyle sona ermiꢀtir. Dolayısıyla dava iki yargı aꢀamasında beꢀ yıl   beꢀ ay sürmüꢀtür.   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   AĐHM bu davadakine benzer meselelerin ele alındığı davaları incelemiꢀ, AĐHS’nin 6/1   maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (örn. bkz. Narin – Türkiye, 18907/02 ve   Karakullukçu – Türkiye, 49275/99). Davanın bütün olarak süresi göz önünde   bulundurulduğunda, AĐHM, mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀılması için gerekçe   görememektedir. Buna göre AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐA EDĐLEN DĐĞER MADDELERĐ   Baꢀvuran AĐHS’nin 6. maddesi çerçevesinde, ulusal yargı makamlarının davanın   olaylarını etraflıca değerlendirmedikleri ve yalnızca idari makamların argümanlarını göz   önünde bulundurdukları için adil yargılanmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur. Baꢀvuran ayrıca   davasının kendi ifadesine göre hakkaniyete uygun olmayan bir biçimde reddedilmesinin   AĐHS’nin 7. maddesi çerçevesinde “daha ağır ceza” teꢀkil ettiğini iddia etmiꢀtir. Son olarak,   AĐHS’nin 8. ve 10. maddeleri kapsamında, özel hayat ve aile hayatına saygı ve ifade   özgürlüğünün, açtığı davanın hakkaniyete uygun olmayan bir biçimde reddedilmesi nedeniyle   ihlal edildiğini iddia etmiꢀtir.   Öte yandan AĐHM, dava dosyasında bu hükümlerin ihlal edildiği biçiminde   yorumlanabilecek hiçbir unsur görmemektedir. Bu ꢀikayetlerin açıkça dayanaktan yoksun   olduğu ve AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesi gerektiği   anlaꢀılmaktadır.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek   Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,   hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran maddi ve manevi tazminat olarak 1.000.000 Euro talep etmiꢀtir.   Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.   AĐHM, tespit edilen ihlal ile meydana geldiği iddia edilen maddi zarar arasında illiyet   bağı görmemektedir, bu nedenle bu talebi reddeder. Öte yandan, hakkaniyete uygun surette,   baꢀvurana 2.400 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verir.   B. Yargılama gideri   Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemelerde meydana gelen mahkeme masrafları için 10.500   Euro ödenmesini talep etmiꢀlerdir.   Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.   AĐHM’nin içtihadına göre, yargılama giderleri, ancak gerçekliği ve gerekliliği   kanıtlandığı ve makul bir meblağ olduğu takdirde baꢀvurana geri ödenir. Bu davada, AĐHM,   baꢀvuranın taleplerini destekleyici hiçbir belge sunmadığı kanısındadır. Buna göre AĐHM bu   baꢀlık altında tazminat ödenmemesine hükmeder.   C. Gecikme Faizi   AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz   oranına üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.   AĐHM YUKARIDAKĐ GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE   1. Davanın süresine iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir, baꢀvurunun geri kalanının   kabuledilemez olduğuna;   2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. (a) Savunmacı Devlet’in, baꢀvurana, AĐHS’nin 44. maddesinin 2. fıkrası uyarınca   kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme gününde geçerli olan kur   üzerinden Türk Lirası’na çevirerek, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber, 2400   Euro (iki bin dört yüz Euro) manevi tazminat ödemesine:   (b) Yukarıda anılan üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için   Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan   eklemek suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;   4. Baꢀvuranın adil tazmin taleplerinin kalan kısmının reddine,   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Đngilizce hazırlanmıꢀ, AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları   uyarınca 15 Haziran 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   François Elens-Passos   Zabıt Katibi Yardımcısı   Françoise Tulkens   Baꢀkan   3