8543/05

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   DĐKEL – TÜRKĐYE   (Baꢀvuru no. 8543/05 )   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Eylül 2009   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.   ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Bu dava, Mehmet Dikel (“baꢀvuran”) adlı T.C. vatandaꢀı tarafından Türkiye Cumhuriyeti   aleyhine, 14 ꢁubat 2005 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin   Sözleꢀme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapılan   8543/05 numaralı baꢀvuru sonucu görülmektedir.   Baꢀvuran Ankara Barosu avukatlarından A. M. Kocaoğlu ve S. S. Kocaoğlu tarafından   temsil edilmektedir.   OLAYLAR   doğumlu baꢀvuran Mersin’de ikamet etmektedir.   Geçirdiği rahatsızlıktan ötürü 2003 yılında baꢀvuranın Türk Silahlı Kuvvetleriyle iliꢀiği   kesilmiꢀ, Emekli Sandığı baꢀvuranın adi malul olduğuna karar vermiꢀtir.   Peꢀinden, baꢀvuran, OYAK Ordu Yardımlaꢀma Kurumu Genel Müdürlüğü’nden tam ve   daimi maluliyet yardımı talebinde bulunmuꢀtur.   OYAK, 25 Temmuz 2003 tarihinde, baꢀvuranın durumunun 205 Sayılı Yasa’da   düzenlenen koꢀullara uymadığı gerekçesiyle talebini reddetmiꢀtir. Baꢀvuran Askeri Yüksek   Đdare Mahkemesi’nde bu kararın iptali istemiyle dava açmıꢀtır.   Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 10 Haziran 2004 tarihinde gördüğü duruꢀmada   baꢀvuranın talebini reddetmiꢀtir. Cumhuriyet Baꢀsavcısının Askeri Yüksek Đdare   Mahkemesi’ne sunduğu tebliğnamesi baꢀvurana bildirilmemiꢀtir. Yargılama esnasında idare   Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne delil olarak gizli bilgi veya belge sunmamıꢀtır.   Baꢀvuran kararın düzeltilmesini talep etmiꢀtir. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 30 Eylül   tarihinde baꢀvuranın kararın düzeltilmesi talebini reddetmiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, AĐHS’nin 6/1 maddesi çerçevesinde, Cumhuriyet Baꢀsavcısının Askeri Yüksek   Đdare Mahkemesi’ne sunduğu tebliğnamesinin kendine bildirilmemesi nedeniyle kuvvetlerin   eꢀitliği ilkesinin ihlal edildiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur.   Bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikayet kabuledilebilir niteliktedir.   Hükümet bu ꢀikayetin esasına iliꢀkin olarak, baꢀvuranın duruꢀmadan önce Cumhuriyet   Baꢀsavcısının tebliğnamesini de içeren dava dosyasını inceleme olanağının bulunduğunu   savunmuꢀtur. Ayrıca Cumhuriyet Baꢀsavcısının görüꢀlerinin Askeri Yüksek Đdare   Mahkemesi’nde görülen duruꢀma esnasında okunmasına karꢀın, baꢀvuranın bu görüꢀleri ne   yanıtladığını ne de ꢀikayetlerini ulusal makamlara taꢀıdığını savunmuꢀtur.   AĐHM daha önce baꢀvuranın ꢀikayetine benzer ꢀikayetleri incelediğine ve Hükümet’in   benzer ön itirazlarını reddedip, AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit ettiğine iꢀaret   eder (bkz. Meral – Türkiye, 33446/02 ve Miran – Türkiye, 43980/04). Hükümet’in mevcut   davada, daha önceki bulgularından sapmasını gerektirecek hiçbir delil ya da görüꢀ sunmadığı   kanısındadır.   Buna göre Cumhuriyet Baꢀsavcısının tebliğnamesi baꢀvurana bildirilmediği için AĐHS’nin   6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐA EDĐLEN DĐĞER MADDELERĐ   Baꢀvuran, AĐHS’nin 6/1, 17 ve 18. maddelerince korunan haklarının ihlal edildiğini iddia   etmiꢀtir. Đlk olarak, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi askeri hakim ve savcılardan oluꢀtuğu ve   ilk ve tek derece mahkemesi gibi hareket ettiği için bağımsız ve tarafsız bir mahkeme   tarafından adil biçimde yargılanmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur. Ayrıca idarenin Askeri   Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunduğu gizli bilgilere eriꢀemediğini ileri sürmüꢀtür. Son olarak,   AĐHS’nin 17 ve 18. maddelerinin ihlal edildiğini iddia etmiꢀtir.   AĐHM sahip olduğu bilgiler ıꢀığında ve ꢀikayet konusu olayların yetkisi dahilinde olduğu   ölçüde, bu ꢀikayetlerin AĐHS ve Protokollerinde belirlenen hak ve hürriyetlerin ihlalini teꢀkil   etmediği kanısındadır (Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığına   iliꢀkin ꢀikayetle ilgili olarak bkz. Yavuz ve Diğerleri – Türkiye, 29870/96; Askeri Yüksek   Đdare Mahkemesi kararlarının temyiz edilemeyiꢀi ve gizli bilgilere eriꢀilememesine iliꢀkin   ꢀikayetle ilgili olarak bkz. Yavuz Selim Karayiğit – Türkiye, 45874/05).   Dolayısıyla baꢀvurunun bu kısmı AĐHS’nin 35/3 ve 4 maddesiyle uyumlu olarak açıkça   dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmelidir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   Baꢀvuran, maddi tazminat olarak, tam ve daimi maluliyet yardımı talebi kabul edilseydi   OYAK’tan alacağı maluliyet yardımına karꢀılık gelmek üzere 100.000 Euro (EUR) talep   etmiꢀtir. Ayrıca 25.000 EUR manevi tazminat ve ulusal mahkemelerle AĐHM önünde yaptığı   mahkeme masrafları için 14.250 Türk Lirası (TL) (yaklaꢀık 7150 EUR) talep etmiꢀtir.   Baꢀvuran ödenmesini talep ettiği mahkeme masrafları için hiçbir gerekçelendirme   sunmamıꢀtır. Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.   AĐHM, tespit edilen ihlal ile meydana geldiği iddia edilen maddi zarar arasında hiçbir   illiyet bağı görememektedir (bkz. Kingsley – Đngiltere [BD], 35605/97). Bu nedenle bu talebi   reddeder. Talep edilen manevi tazminata iliꢀkin olarak AĐHM, bu zararın 6/1 maddenin ihlal   edildiğinin tespit edilmesiyle kafi derecede telafi edildiği kanısındadır (bkz. Meral).   Mahkeme masraflarına iliꢀkin olarak ise AĐHM, baꢀvuranın iddialarına kanıt gösterememesi   nedeniyle   bu   baꢀlık   altında   tazminat   ödenmemesine   hükmeder.   AĐHM, BU GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE   1. AĐHS’nin 6/1 maddesi kapsamında yapılan, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nde   gerçekleꢀtirilen yargılama esnasında Cumhuriyet Baꢀsavcısının tebliğnamesinin baꢀvurana   bildirilmemesine iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir olduğuna;   2. Baꢀvurunun geri kalanının kabuledilemez olduğuna;   3. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   4. Đhlal tespit edilmesinin manevi zarar için baꢀlı baꢀına tazminat teꢀkil ettiğine;   5. Baꢀvuranın adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerinin reddedilmesine   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve   3. fıkraları uyarınca 29 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   Françoise Elens-Passos   Zabıt Katibi   Françoise Tulkens   Baꢀkan   3