8932/03

WyrokETPCz2008-07-08ECLI:CE:ECHR:2008:0708JUD000893203

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przedłużenia paszportu i wynikający z niej zakaz podróżowania, oparte na nieudowodnionych zarzutach, stanowiły naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego z art. 8 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że odmowa przedłużenia paszportu i wynikające z niej ograniczenia podróżowania stanowiły ingerencję w prawo skarżącego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Mimo że ingerencja ta miała podstawę prawną i dążyła do uzasadnionego celu ochrony bezpieczeństwa narodowego, Trybunał stwierdził jej nieproporcjonalność. Ograniczenia opierały się na niejawnej „nocie restrykcyjnej” i powiązaniach rodzinnych, bez żadnego wyroku skazującego ani udowodnionych zarzutów. Długotrwałość środka (ponad cztery lata) bez formalnych oskarżeń sprawiła, że nie był on „konieczny w społeczeństwie demokratycznym”.
Stan faktyczny
Skarżący, Turan Paşaoğlu, obywatel turecki mieszkający w Salonikach z grecką żoną i dzieckiem, w 1999 roku złożył wniosek o przedłużenie paszportu. Wniosek został odrzucony na podstawie „noty restrykcyjnej” wydanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, powołującej się na względy bezpieczeństwa narodowego (rzekoma propaganda „Pontus” związana z jego teściem). Skarżący bezskutecznie odwoływał się do sądów administracyjnych, które podtrzymały decyzję, mimo braku dowodów i wyroku skazującego. W 2002 roku wydano nakaz aresztowania skarżącego za propagandę przeciwko integralności państwa.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: 1. Uznaje pozostałą część skargi za dopuszczalną. 2. Stwierdza naruszenie art. 8 Konwencji. 3. Zasądza skarżącemu 5 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 267 EUR tytułem kosztów i wydatków. 4. Oddala pozostałe żądania słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

C O N S E I L D E   L ' E U R O P E   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   PAꢀAOĞLU - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 8932/03 )   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Temmuz 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı   ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (8932/03) no’lu davanın nedeni (T.C. vatandaꢀı)   Turan Paꢀaoğlu’nun (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 17 Ocak 2003   tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleꢀmesi’nin (AĐHS)   34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, AĐHM önünde Ankara Barosu avukatlarından E. Saraçoğlu ve D. Sanlı tarafından   temsil edilmektedir.   OLAYLAR   doğumlu olan baꢀvuran Selanik’te ikamet etmektedir.   Yunan vatandaꢀı bir kadınla evli olan baꢀvuran bir çocuk babasıdır.   Baꢀvuran pasaport süresinin uzatılması talebiyle 18 Ekim 1999 tarihinde Türkiye’nin Selanik   Baꢀkonsolosluğu’na baꢀvuruda bulunmuꢀtur. Đçiꢀleri Bakanlığı’nın talimatı üzerine   baꢀvuranın bu talebi reddedilmiꢀtir.   Aynı gün baꢀvuran Baꢀkonsolos’a müracaat ederek hangi gerekçelerle baꢀvurusunun   reddedildiği hakkında bilgi talebinde bulunmuꢀtur.   Baꢀvuranın avukatı, hangi gerekçelerle baꢀvurana yönelik tahdit fiꢀi tanzim edildiği   konusunda bilgi edinmek maksadıyla 27 Ekim 1999 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü’ne   baꢀvurmuꢀtur.   Emniyet Genel Müdürlüğü 9 Kasım 1999 tarihinde Đstanbul Valiliği’ne, baꢀvuranın   yurtdıꢀında kalmasının ve kendisine pasaport verilmesinin 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun   sayılı Kanunla değiꢀik 22. maddesi uyarınca ülke güvenliği açısından sakıncalı   olduğunu bu nedenle de baꢀvuranla ilgili olarak bir tahdit fiꢀi tanzim edildiği bilgi vermiꢀtir.   Baꢀvuranın avukatı 10 Kasım 1999 tarihinde baꢀvuranın konu edildiği sınırlama tedbirine   iliꢀkin bilgi talebiyle Emniyet Müdürlüğü’ne baꢀvurmuꢀtur.   Đçiꢀleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, Ankara Valiliği’ne baꢀvuranın yurtdıꢀında   kalmasının ve kendisine pasaport verilmesinin 5682 sayılı Pasaport Kanunun 22. maddesi   uyarınca ülke güvenliği açısından sakıncalı olduğunu bu nedenle de baꢀvuranla ilgili olarak   bir tahdit fiꢀi tanzim edildiği bilgisini vermiꢀtir. Emniyet Genel Müdürlüğü bu çerçevede   genel güvenlik gerekçeleriyle baꢀvuranla ilgili olarak bir tahdit fiꢀi tanzim edildiğine dikkat   çekmiꢀtir.   Aynı gün Dıꢀiꢀleri Bakanlığı’ndan dıꢀ temsilciliğine baꢀvuranın pasaportuna el konularak   Đstanbul Valiliği’ne gönderilmesi talimatı vermesi talebinde bulunmuꢀtur.   Baꢀvuran 13 Aralık 1999 tarihinde yurtdıꢀına çıkıꢀ yasağının iptali ve yürütmesinin   durdurulmasına yönelik olarak Ankara Đdare Mahkemesi önünde bir dava açmıꢀtır.   Savunma Bakanlığı savunma layihasında, baꢀvuranın, ‘Pontus’ propagandası yaptığı   gerekçesiyle hakkında Türkiye’ye giriꢀ yasağı bulunan Yunan yazar Georgios Andreadis’in   damadı olduğunu, bir turizm ꢀirketi iꢀlettiğini ve Yunanistan’dan Türkiye’ye turlar   düzenlediğini belirterek bu turlarda ‘Pontus’ propagandası yapabileceğini savunmuꢀtur.   Bakanlık ayrıca 16 Temmuz 1999 tarihli bir bakanlık kararıyla baꢀvuranın yurtdıꢀında   kalmasının ve pasaport talebinin yerine getirilmesinin 5682 sayılı Kanun’un 22. maddesi   bakımından ülke güvenliği açısından sakıncalı olduğunu belirtmiꢀtir.   Đdare Mahkemesi 10 ꢁubat 2000 tarihinde yürütmenin durdurulması talebini reddetmiꢀtir.   Davaya bakan hakimlerden biri, hakkında herhangi bir ceza mahkumiyeti bulunmayan   baꢀvurana isnat edilen olayların hiçbir kanıt unsuruyla ortaya konulamadığı gerekçesiyle bu   karara muhalefet etmiꢀtir. Sözkonusu hakim Yunanistan ile Türkiye arasındaki mevcut   yakınlaꢀmanın göz önünde bulundurularak ihtilaf konusu tedbirin yürütmesinin durdurulması   gerektiğini savunmuꢀtur.   Baꢀvuran yürütmenin durdurulması yönündeki talebinin reddi kararına 2 Mart 2000 tarihinde   itiraz etmiꢀtir.   Đdare Mahkemesi bu itirazı 8 Mart 2000 tarihinde reddetmiꢀtir.   Đdare Mahkemesi 5 Ekim 2000 tarihinde baꢀvuranın iptal baꢀvurusunu reddetmiꢀtir. Bu   doğrultuda ihtilaf konusu kısıtlama tedbirinin yasal temeline dikkat çeken mahkeme,   baꢀvuranın kayınpederi tarafından eğitilen turist gruplarıyla Türkiye’ye seyahat düzenlemek   suretiyle Helenizm propagandası yaptığının dosya unsurlarıyla sabit olduğu kanaatine varmıꢀ   ve bu durumun ülke güvenliği açısından bir tehdit arz edebileceğini belirtmiꢀtir.   Baꢀvuran, ilke derece mahkemesi kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle 1   Aralık 2000 tarihinde Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀtur. Baꢀvuran, cezaların kiꢀiselliği ilkesinin   çiğnendiğini ve Türkiye’ye dönmesinin engellenmesine yönelik tedbirlerin kanundıꢀı   olduğunu iddia etmiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca sözkonusu turizm ꢀirketinin artık hissedarı   olmadığını belirtmiꢀtir.   Danıꢀtay 7 ꢁubat 2001 tarihinde baꢀvuranın yürütmenin durdurulması talebini reddetmiꢀtir.   Ekim 2001 tarihinde Danıꢀtay ilk derece mahkemesinin kararının yasaya ve usul   kaidelerine uygun olduğu ve itiraz gerekçelerinin bu kararın bozulmasını haklı çıkaracak   nitelikte olmadığı hükmüne vararak iptal baꢀvurusunu reddetmiꢀtir.   Baꢀvuran 19 Aralık 2001 tarihinde bu karara itiraz etmiꢀtir.   Danıꢀtay 15 Mayıs 2002 tarihinde verdiği bir kararla sözkonusu itirazı reddetmiꢀtir. Bu karar   baꢀvurana 9 Ağustos 2002 tarihinde tebliğ edilmiꢀtir.   Ağustos 2002 tarihinde Đstanbul DGM Baꢀsavcısı, Devletin bölünmez bütünlüğü aleyhinde   propaganda yaptığı gerekçesiyle baꢀvuran hakkında bir arama müzekkeresi çıkarmıꢀtır.   Baꢀvuran 26 ꢁubat 2004 tarihinde Türkiye’nin Madrid’deki temsilciliği nezdinde yeniden bir   pasaport talebinde bulunmuꢀtur.   Đstanbul Valiliği 15 Nisan 2004 tarihinde, Devletin bölünmez bütünlüğü aleyhinde   propaganda yaptığı gerekçesiyle Đstanbul DGM Baꢀsavcılığı tarafından baꢀvuran hakkında bir   arama müzekkeresi çıkarıldığı konusunda Đçiꢀleri Bakanlığı ve Türkiye’nin Madrid’deki   temsilciliğine bilgi vermiꢀtir.   Đçiꢀleri Bakanlığı 28 Nisan 2004 tarihinde Türkiye’nin Madrid’deki temsilciliğini baꢀvuranın   pasaport talebini reddetmeye ancak kendisine kısa süreli ‘seyahat belgesi’ verilmek suretiyle   Türkiye’ye dönmesini teꢀvik etmeye davet etmiꢀtir.   Baꢀvuran 13 Ekim 2004 tarihinde Đçiꢀleri Bakanlığı’na hakkındaki tahdit fiꢀinin iptal edilerek   bir pasaport verilmesi için bir dilekçe yazmıꢀtır.   Đçiꢀleri Bakanlığı 7 Mart 2005’te, genel güvenlik bakımından ve daha evvel idare   mahkemelerince alınan kararlara istinaden sözkonusu iptal talebinin yerine getirilmesinin   uygun olmayacağı kanaatine varmıꢀtır.   Baꢀvuranın avukatı 11 Mart 2005’te, müvekkili hakkındaki pasaport yasağının hala devam   edip etmediği ve ꢀayet bu yasak devam ediyorsa pasaport yasaklarının kaldırılmasını öngören   genelgenin kabulü halinde kaldırılıp kaldırılamayacağı konularında Đçiꢀleri Bakanlığı Emniyet   Genel Müdürlüğü’nden bilgi istemiꢀtir.   Mart 2005 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü, baꢀvuranın avukatına tebliğ edilmek üzere   Ankara Valiliği’ne idare mahkemelerince alınan konuyla ilgili kararlara istinaden baꢀvuran   hakkındaki tahdit fiꢀinin iptal edilmesine yer olmadığı kanaatine varmıꢀtır.   Mayıs 2005’te TBMM Dilekçe Komisyonu pasaport yasağıyla ilgili bir dilekçeye cevap   verilmemesini kararlaꢀtırmıꢀtır.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 8. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran pasaport verilmesi konusunda konulan idari tahditten, ulusal makamların pasaport   süresini uzatmayı reddetmesinden ve buna bağlı olarak özgürlüğünün, özel hayatının ve aile   hayatının ihlal edildiğinden ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran bu hususta AĐHS’nin 8.   maddesine atıfta bulunmaktadır.   Hükümet bu sava karꢀı çıkmaktadır.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin   AĐHM AĐHS’nin 3573 maddesi bakımından bu ꢀikayetin açıkça dayanaktan yoksun   olmadığını tespit etmektedir. Ayrıca bu ꢀikayetin baꢀka herhangi bir kabuledilemezlik   gerekçesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla ꢀikayetin kabuledilebilir ilan edilmesi yerinde   olacaktır.   B. Esasa iliꢁkin   Hükümet kiꢀiler arasında ‘yakın kiꢀisel bağlar’ olmasının AĐHS’nin 8. maddesi anlamında bir   aile hayatının mevcut olmasının olmazsa olmaz koꢀulu olduğunu hatırlatarak mevcut davada,   baꢀvuranın eꢀi ve çocuğuyla birlikte Türkiye’de yaꢀamasının engellenmediği gibi baꢀvuranın   Türkiye’deki aile fertleriyle ‘sıkı bağları’ olduğunu kesinlikle kanıtlayamadığını   belirtmektedir.   Hükümet ayrıca, baꢀvuranın 4 No’lu Ek Protokol’ün 2. maddesi bakımından mağduriyet   iddiasında bulunabileceği kabul edilse dahi sözkonusu protokolün Türkiye tarafından   onaylanmadığını anımsatmaktadır. Hükümet, AĐHM’nin mevcut davada bir müdahale olduğu   kanaatine varması gerekse bile, bu müdahalenin Pasaport Kanunu ile öngörülmüꢀ olduğunu   ve ulusal güvenliğin ve kamu düzeninin korunması gibi meꢀru bir amaç taꢀıdığını   belirtmektedir. Hükümet Pasaport Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca her Türk vatandaꢀına   Türkiye’ye girme hakkı verildiğini bu cihetle baꢀvuranın ikametgahını Türkiye’ye nakledip   ailesiyle birlikte yerleꢀebileceğini belirtmektedir.   Baꢀvuran kendisine iliꢀkin kısıtlamanın hiçbir gerçek olaya dayanmadığını ve Hükümetin   hangi davranıꢀının ulusal güvenliğe ve kamu düzenine zarar verdiği konusunda herhangi bir   izahat vermediğini iddia etmektedir. Baꢀvuran ayrıca, Pasaport Kanunu’nun 3. maddesi   uyarınca kendisine sunulan Türkiye’ye dönme imkanının Türk topraklarını terk etme imkanı   tanınmadığı sürece etkili olmayacağını belirtmektedir. Đlgili bu çerçevede bölücü propaganda   yaptığı gerekçesiyle hakkında bir suçlamada bulunulduğunu öğrendiğine dikkat çekmektedir.   Đlgili, annesi, erkek ve kız kardeꢀlerinin ayrıca amca ve halalarının Türkiye’de yaꢀadığını   belirterek kendisine iliꢀkin kısıtlamanın aile hayatına, ticari faaliyetlerine ve mal ve   mülklerine eriꢀimine zarar verdiğini iddia etmektedir.   AĐHM, alınan bir tedbir sonucu bir kimsenin sözgelimi pasaport gibi bir seyahat belgesinden   yoksun bırakılmasının hiç kuꢀkusuz 4 No’lu Ek Protokol’ün 2. maddesinde güvence altına   alındığı haliyle serbest dolaꢀım özgürlüğünün kullanılmasına yönelik bir müdahale olarak   değerlendirileceğini anımsatır (Baumann – Fransa, no: 33592/96, prg. 62, daha yakın tarihli,   Sissanis – Romanya, no: 23468/02, prg. 63, 25 Ocak 2007). Ancak bu protokol Türkiye   tarafından imzalanmıꢀ fakat onaylanmamıꢀtır. Bu nedenle sözkonusu protokol hükümleri   mevcut davada uygulanamaz.   Bununla birlikte AĐHM, 8. madde hükümlerinin 4 No’lu Ek Protokol’ün 2. maddesinin   hükümleriyle tebdil edilemeyeceğine dikkat çekmekle birlikte sözkonusu protokol maddesi   hükmüyle 8. madde arasında sıkı bir bağ olduğunu da kabul eder. Bu vesileyle AĐHM, serbest   dolaꢀımın ve bilhassa da sınır ötesi serbest dolaꢀımın özel hayatın geliꢀmesi açısından esas   olarak değerlendirildiği bir çağda birçok ülkeye yayılan aile bağları olan kiꢀiler sözkonusu   olduğunda kendi yargısına tabi bir kiꢀiye herhangi bir gerekçe göstermeksizin bu özgürlüğü   vermeyi reddetmesinin o Devlet için yükümlülüklerinin ciddi ihlalini teꢀkil ettiğini ifade eder   (bkz. Đletmiꢀ – Türkiye, no: 29871/96, prg. 50).   Halihazırda AĐHM baꢀvuranın eꢀi ve çocuğuyla birlikte Yunanistan’da ikamet ettiğini,   baꢀvuranın annesinin ve erkek ve kız kardeꢀlerinin ise Türkiye’de yaꢀadığını   gözlemlemektedir. Baꢀvurana, gerektiğinde Türkiye’ye gidebilmesine imkan tanıyan bir   ‘seyahat belgesi’ hakkı verilmiꢀse de baꢀvuran bu ülkeye gittikten sonra pasaportu olmadan   eꢀinin ve kızının ikamet ettiği Yunanistan’a dönemezdi. Bu itibarla AĐHM, pasaport   verilmesine yönelik idari kısıtlamaların ve yetkili makamların baꢀvuranın pasaport süresinin   uzatılmasını reddetmelerinin baꢀvuranın özel hayatına ve aile hayatına saygı hakkına yönelik   bir müdahale teꢀkil ettiği kanısına varmaktadır. AĐHM esasen yeterince sağlam kiꢀisel bağlar   bulunduğunu ancak sözkonusu tedbirin uygulanması nedeniyle bu bağların ciddi biçimde   etkilendiğini değerlendirmektedir.   Bu müdahale 5682 sayılı Pasaport Kanunu ile öngörülmüꢀ olup AĐHS’nin 8. maddesinin   ikinci paragrafı anlamında ulusal güvenliğin muhafazası gibi meꢀru bir amaç taꢀımaktaydı.   Bundan sonra sözkonusu müdahalenin demokratik bir toplumda zorunlu olup olmadığının   yani acil bir sosyal ihtiyaca cevap verip vermediğinin ve gözetilen amaçla orantılı olup   olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.   Bu çerçevede AĐHM, ihtilaf konusu tedbirin bir cezai takibattan ya da baꢀvuran aleyhinde   verilen bir hapsen tazyik cezasının infaz edilmesinden kaynaklanmayıp Đçiꢀleri Bakanlığı   tarafından tanzim edilmiꢀ bir ‘tahdit fiꢀine’ istinaden idari kolluk tarafından alınan önleyici   nitelikte bir tedbir teꢀkil ettiğini gözlemlemektedir. Baꢀvuranın sözkonusu tedbire bu konulara   bakan idare mahkemeleri önünde itiraz edebildiği doğrudur. Ancak sözkonusu mahkemeler,   baꢀvuranın evlenme yoluyla akrabalık tesis ettiği Georgios Andreadis ile arasındaki bağa ve   bakanlık tarafından tanzim edilmiꢀ bulunan, baꢀvuranın eriꢀiminin mümkün olmadığı bir   ‘tahdit fiꢀine’ istinaden bu tedbiri haklı bularak ilgilinin Devletin bölünmez bütünlüğü   aleyhinde propaganda yaptığı hükmüne varmıꢀlardır.   Bu çerçevede AĐHM idare mahkemelerinin baꢀvuran hakkında herhangi bir ceza   mahkumiyeti ya da cezai takibat bulunmamasına rağmen bu karara vardıklarını tespit   etmektedir. Önleyici tedbirlerin meꢀru amacına bağlı yarar, mevcut davadaki gibi durumlarda,   zamanla ağırlığını yitirir (Đletmiꢀ, adıgeçen, prg. 46-47). AĐHM ihtilaf konusu tedbirin tüm   idari süreç boyunca yani yaklaꢀık dört yılı aꢀkın bir süre devam ettiği halde baꢀvurana isnat   edilen, iç hukuk gereğince suç teꢀkil eden olaylarla ilgili olarak herhangi bir ithamda   bulunulmamıꢀ olmasını görmezden gelemez. Sonuç olarak bu idari sürecin sona ermesiyle   birlikte baꢀvuran hakkında cezai takibat baꢀlatılmıꢀtır.   Bu itibarla AĐHM gizli bakanlık verilerine dayanan belirginlikten yoksun ihtilaf konusu   tedbirin devam ettirilmesinin baꢀvuranın hayatında yol açtığı belirsizlik ve sarsıntıyı hesaba   katmalıdır. Baꢀvuranın olayların meydana geldiği dönemdeki ꢀahsi ve ailevi durumunu göz   önünde bulunduran AĐHM hiçbir cezai ithamda bulunulmamıꢀ olmasına rağmen sözkonusu   tedbirin bu denli uzun bir süre boyunca devam ettirilmesinin orantısız olduğu ve ‘demokratik   bir toplumda zorunlu’ olarak addedilemeyeceği kanaatine varmaktadır.   Dolayısıyla AĐHS’nin 8. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran yaꢀadığı gelir kaybı nedeniyle 150.000 Euro maddi tazminat, maruz kaldığını iddia   ettiği manevi zarar için ise 200.000 Euro tazminat talep etmektedir.   Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.   Gelir kaybı iddiasına iliꢀkin olarak AĐHM baꢀvuran tarafından sunulan belgelerin uğradığını   iddia ettiği zararlarını kanıtlaması için yeterli olmadığını değerlendirmektedir. Buna karꢀın   AĐHM maruz kaldığı manevi zarar için baꢀvurana 5.000 Euro ödenmesinin yerinde olacağına   hükmetmektedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran ulusal mahkemeler önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 215,93 YTL (yaklaꢀık   Euro) talep etmektedir. Baꢀvuran, baꢀvuruyu yaptığı sırada avukatına ödediği 300 YTL   tutarındaki avukatlık ücretinin iadesini talep etmektedir. Baꢀvuran bu talebini desteklemek   üzere Ankara Barosu tarafından belirlenen asgari avukatlık ücret tarifesini ve ulusal   mahkemeler önünde yaptığı masrafları gösterir makbuzları ve baꢀvurunun AĐHM’ye   sunulmasıyla ilgili faturayı sunmaktadır.   Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.   AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvurana yaptığı masraf ve harcamaların iadesi ancak bu   masraf ve harcamaların gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda olduğu ortaya konulduğu   müddetçe mümkündür. Elindeki unsurları ve yukarıda anılan kıstasları dikkate alan AĐHM   tüm masraf ve giderleri için baꢀvurana 267 Euro ödenmesine hükmetmektedir.   C. Gecikme faizi   AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç   puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. Baꢀvurunun geriye kalanının kabuledilebilir ilan edilmesine ;   2. AĐHS’nin 8. maddesinin ihlal edildiğine ;   3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   döviz kuru üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana   i. yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak manevi tazminat için 5.000 Euro   (beꢀ bin Euro) ödenmesine;   ii. yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak yargılama masraf ve giderleri için   Euro (iki yüz altmıꢀ yedi Euro) ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   Karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 8 Temmuz 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   7

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło