8950/80
WyrokETPCz1987-11-30ECLI:CE:ECHR:1987:1130JUD000895080
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie przed Radą Adwokacką w sprawie przywrócenia do zawodu adwokata spełniało wymogi rzetelnego procesu z art. 6 ust. 1 Konwencji, w szczególności w zakresie niezawisłości, bezstronności i jawności?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że prawo do wykonywania zawodu adwokata, w tym decyzje o przywróceniu do zawodu, stanowiło „prawo cywilne” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji, co czyniło ten przepis zastosowanie. Uzasadnił to niezależnym charakterem zawodu, prywatnoprawnym charakterem relacji z klientami oraz prywatnymi interesami związanymi z prowadzeniem kancelarii. Trybunał stwierdził, że Rada Adwokacka, rozpatrując wnioski o przywrócenie do zawodu, pełniła funkcję sądową wykraczającą poza zwykłe uprawnienia dyscyplinarne. Postępowanie przed Radą Adwokacką nie zapewniało podstawowych gwarancji art. 6 ust. 1, w tym bezstronności (członkowie wybierani przez środowisko), jawności rozprawy oraz braku skutecznego środka odwoławczego, co doprowadziło do stwierdzenia naruszenia.Stan faktyczny
Skarżący H, adwokat w Belgii, został w 1963 roku pozbawiony prawa wykonywania zawodu przez Radę Adwokacką w Antwerpii za niewłaściwe postępowanie. Decyzja ta została podtrzymana przez sądy krajowe. Pomimo uniewinnień w późniejszych postępowaniach karnych, jego dwukrotne wnioski o przywrócenie do zawodu w 1980 i 1981 roku zostały odrzucone przez Radę Adwokacką, która uznała, że nie zaistniały „szczególne okoliczności” uzasadniające uchylenie sankcji. Decyzje Rady Adwokackiej nie podlegały zaskarżeniu, co uniemożliwiło skarżącemu skuteczne odwołanie się od nich.Rozstrzygnięcie
Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Zasądza skarżącemu 250 000 franków belgijskich tytułem szkody niemajątkowej. Zasądza skarżącemu 100 000 franków belgijskich tytułem kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
H H-i bel gi i s wi na a R md eg
H v. Belgium
st r asbur gi , 30 no ember i , 1987 wel i wl i s 30 noember s st r asbur gSi gamot anil
gadawyvet il ebaSi saqmeze: H-i bel giis
winaaRmdeg, adamianis uf l ebaTa evr opis sasamar Tl om Tor met i xmiT eqvsis winaaRmdeg ganacxada,
r om dair Rva adamianis uf l ebaTa evr opis konvenciis me-6 muxl i s pi r vel i punqt i .
saj ar o sxdo maze gadawyvet il eba gamoacxada sasamar Tl os Tavmj domar em, b-nma r ol f r i sdal ma.
I. s a qmi s ga r emo ebebi
A. mT a va r i f a qt ebi wel s, skol is damTavr ebis Semdeg, H-i gawevr i anda ant ver peni s advokat ur aSi da Seudga
i ur i di ul saqmi anobas.
eqvsi wl is Semdeg advokat Ta sabWom (Conseil de l'Ordre des avocats) mas Camoar Tva saqmianobis
uf l eba mxol od imis gamo, r om man ar amar Tebul ad daar wmuna Tavisi kl ient i, r om
daapat imr ebdnen, Tu advokat s Tanxas ar gadauxdida. br iusel is saapel acio sasamar Tl om mxar i
dauWir a uf l ebis Camor Tmevi s Sesaxeb gadawyvet i l ebas. Sesabami sad, sakasaci o sasamar Tl om ar
daakmayof il a H-is sar Cel i.
sisxl is samar Tal war moeba, r omel ic aRiZr a H-i s wi naaRmdeg 1964 wel s (TaRl i Tobi sa da
ukanono
saadvokat o
saqmi anobi saTvi s)
da 1977 wel s
(gayal bebi sa da TaRl i Tur i
mi Tvi sebi saTvi s) dasr ul da mi si gamar Tl ebi T, Sesabami sad, 1968 wel s da 1979 wel s. wel s H-ma saqmi anoba dai wyo mr Cevl ad i ur i di ul
da sagadasaxado samar Tl ebr i v
sakiTxebze. mis pir vel or gancxadebas r eest r Si aRdgenis Taobaze - pir vel s 1980 wel s, xol o
meor es 1981 wel s - Sedegi ar mohyol i a. or i ve SemTxvevaSi advokat Ta sabWom, r oml i s
gadawyvet il ebac ar
eqvemdebar eboda gasaCivr ebas, ganacxada, r om, saqmianobis uf l ebis
Camor Tmevidan aTi wl is gasvl is miuxedavad, ar ar sebobda r aime gansakuTr ebul i gar emoeba,
r omel i c daasabuTebda sanqci i s gauqmebas (samosamar Tl o kodeqsi s 471-e muxl i).
B. wa r mo eba a d a mi a ni s u f l eba T a evr o pi s ko mi s i a S i wl i s 20 mar t s Set ani l i saCi var i komi si am mi saRebad gamoacxada 1984 wl i s 16 mai ss.
saqmi s mor i gebi T gadawyvet i s uSedego cdi s Semdeg, komi si am 1985 wl i s 8 oqt omber s Seadgi na
moxseneba, r omel ic adgenda f aqt ebs da r omel Sic aTi xmiT or is winaaRmdeg gamoTqmul i iyo
mosazr eba, r om dair Rva konvenciis me-6 muxl is pir vel i punqt i imis gamo, r om momCivans
SesaZl ebl oba ar hqonda misi saqme ganxil ul iyo konvenciiT gaTval iswinebul i sasamar Tl os
mier .
II. ga d a wyvet i l ebi s S i na a r s i
I. me-6 mu xl i s pi r vel i pu nqt i
A. ga mo yenebi s s a ki T xi
1. uf l ebi s Tao baze "wi naaRmd ego bi s" (d avi s) ar sebo bi s saki Txi
sasamar Tl om mi uTi Ta sasamar Tl o pr aqt i ki T damkvi dr ebul pr i ncipebze da daadgina, ar sebobda
Tu ar a bel giaSi is uf l eba, r omel sac momCivani iTxovda. mxedvel obaSi miiRo r a saadvokat o
saqmianobis uf l ebis Camor Tmevisa da SemdgomSi aRdgenis saf uZvl ebis xasiaTi, sasamar Tl om
miuTiTa, r om samosamar Tl o kodeqsis 471-e muxl is mixedviT, dasaSvebi iyo, r om advokat s,
r omel sac Camoer Tva saqmianobis uf l eba, ecada aRdgena aTi wl is vadis gasvl is Semdeg, Tuki
ami saTvi s i ar sebebda gansakuTr ebul i gar emoebebi . es meor e pi r oba, pi r vel i sagan gansxvavebi T,
SeiZl eba mr aval i sxvadasxva gziT ganemar t aT da gamoeyenebinaT, xol o advokat Ta sabWoebis
wi namor bedi gadawyvet i l ebebi ar i Zl eoda saki Txi s ganmar t ebas, vi nai dan maTi r aodenoba mci r e
da xel mi uwvdomel i , xol o maTSi aRni Snul i dasabuTeba ar asakmar i si i yo. momCi vans SeeZl o
gar kveul wi l ad daemt ki cebi na, r om bel giis kanonmdebl obis Tanaxmad, mas uf l eba hqonda kvl avac
ganexor ciel ebina saadvokat o saqmianoba, Tuki akmayof il ebda 471-e muxl is pir obebs. miuxedavad
i mi sa, r om advokat Ta sabWo saki Txs wyvet da Tavi si Sexedul ebi samebr , mas unda gamoer kvi a
uf l ebi s Taobaze ar sebul i dava.
(i x. gad awyvet i l ebi s 37-43-e punqt ebi )
2. Sead gend a Tu ar a sad avo uf l eba samo qal aqo uf l ebas
sasamar Tl om saWir od ar CaTval a "samoqal aqo uf l ebebisa da val debul ebebis" cnebisaTvis mieca
zogadi gansazRvr eba. man Seaj ama bel giaSi advokat is pr of esiis gansakuTr ebul i Tavisebur ebebi,
vi nai dan sadavo saki Txi ganuyof l ad i yo dakavSi r ebul i swor ed am pr of esi asTan.
(i x. gad awyvet i l ebi s 44-45-e punqt ebi )
Sej amebam gamoavl ina saj ar o samar Tl is maxasiaTebel i niSnebi.
- bel gi i s saxel mwi f om Tavad gansazRvr a advokat ur ebis or ganizaciis wesi da advokat is
pr of esi ul i saqmi anobi s pi r obebi (saqmi anobi s dawyeba, uf l ebebi da moval eobebi da a.S.).
saxel mwi f os am SemTxvevaSi Car eva ar Sei Zl eba sakmar i si yof i l i yo i mi s dasadgenad, r om
mocemul i uf l eba samoqal aqo xasi aTi s i yo.
- mar Tl msaj ul ebi s gansaxor ci el ebl ad advokat ebi Tavi anTi monawi l eobi T ebmebodnen saj ar o
samsaxur is muSaobaSi. advokat ur is zogier Ti f unqciidan gamomdinar e, igi, f aqt obr ivad,
sasamar Tl o si st emi s nawi l s war moadgenda. magr am ar ar sebobda Tanmxl ebi sol i dar ul i an
i ndi vi dual ur i daqvemdebar eba qveyni s sasamar Tl oebi sadmi , xol o advokat Ta sabWo sr ul ad i yo
pasuxi smgebel i Tavi si r eest r i sa da di sci pl i ni saTvi s.
(i x. gad awyvet i l ebi s 46-e punqt i )
amit om msj el oba war imar Ta me-6 muxl i s gamoyenebi s sasar gebl od.
- advokat i s pr of esi a t r adi ci ul ad er T-er T damouki debel pr of esi ad i Tvl eboda. advokat i
pr of esiul i saqmianobis sakiTxs wyvet da Tavisi Sexedul ebisamebr . gar da sasamar Tl os mier
saqmi s of i ci al ur ad gadacemi sa, mas hyavda kl i ent ebi , r oml ebmac i gi amoi r Ci es nebayof l obi T da
uSual od. igi gadasaxads awesebda TviTon. inst r uqt aJi moqmedebis Taobaze, r omel ic mas
kl i ent Tan akavSi r ebda, war moadgenda ker Zosamar Tl ebr i v ur Ti er Tobas.
- advokat i s kant or a da kl i ent ur a Seadgenda ker Zo i nt er esebs da, r ogor c aseTi , eqceoda
sakuTr ebi s uf l ebis f ar gl ebSi.
-
advokat ebi
asr ul ebdnen
mniSvnel ovan
sasamar Tl osgar eSe
f unqciebs
(gamodiodnen
konsul t ant is, momr igebl isa da TviT ar bit r is saxiT), r omel Tac sasamar Tl o war moebasTan
xSi r ad ar avi Tar i kavSi r i hqondaT.
(i x. gad awyvet i l ebi s 47-e punqt i )
sasamar Tl o mivida im daskvnamde, r om bel giaSi advokat is pr of esiis sxvadasxva aspeqt i sadavo
uf l ebas aniWebda samoqal aqo uf l ebis xasiaTs, me-6 muxl is pir vel i punqt is mniSvnel obiT,
r omel ic, Sesabamisad, unda gamoeyenebinaT.
(i x. gad awyvet i l ebi s 48-e punqt i d a o per at i ul i d ebul ebebi s pi r vel i nawi l i )
B. S es r u l eba
vinaidan advokat Ta sabWos gadawyvet il eba ar eqvemdebar eboda gasaCivr ebas, sasamar Tl om
gamoar kvia, isar gebl a Tu ar a H-ma sabWoSi saqmi s samar Tl i ani ganxi l vi s uf l ebi T. aRni Snul
saqmeze ar wamoWr i l a dava i mi s Taobaze, i yo Tu ar a sabWo "kanoni s Sesabami sad Seqmni l i " da
ganixil a Tu ar a man saqme "gonivr ul vadaSi".
advokat Ta sabWo
gadawyvet il ebis
uf l ebamosil ebaTa amgvar i
asr ul ebda mr aval
miRebis, sakonsul t aciosa
simr avl e, TavisTavad, xel s ver
f unqcias
-
admi ni st r aci ul s, mar egul i r ebel s,
discipl inur s. sasamar Tl os azr iT,
SeuSl ida dawesebul ebas
da
Seesr ul ebina "sasamar Tl os" r ol i zogier T maTganTan dakavSir ebiT. magr am advokat Ta sabWo H-
Tan mimar TebaSi axor ciel ebda sasamar Tl o f unqcias, r ac scdeboda mis discipl inur
uf l ebamosi l ebebs.
(i x. gad awyvet i l ebi s 49-50-e punqt ebi )
saubar i ar Sei Zl eboda yof i l i yo advokat Ta sabWos wevr ebi s mi uker Zoebl obaze: i si ni ar Ceul i
i yvnen advokat ebi s mi er ve da angar i Sval debul i i yvnen mxol od sakuTar i si ndi si s wi naSe.
aqedan gamomdinar e, sasamar Tl om misTvis war dgenil mt kicebul ebaTa Sor is ver aRmoaCina maT
pir ad miuker Zoebl obaSi eWvis Set anis saf uZvel i. man saWir od ar miiCnia mosazr ebis gamoTqma
sabWos st r uqt ur ul i damouki debl obi s Sesaxeb.
(i x. gad awyvet i l ebi s 51-52-e punqt ebi )
miuxedavad imisa, r om momCivans SeeZl o advokat is daxmar ebiT esar gebl a da hqonda pir adad
gamocxadebis SesaZl ebl oba, r odesac ganixil eboda misi gancxadeba aRdgenis Sesaxeb, misTvis
Zal ze r Tul i iyo gansakuTr ebul i gar emoebebis damadast ur ebel i mt kicebul ebebis war dgena da,
zogadad, saqmis ir gvl iv ef eqt iani msj el oba. amave dr os, mas hqonda mizezi evar auda, r om
moepyr obodnen TviTnebur ad, gansakuTr ebiT imit om, r om ar ar sebobda r aime debul eba, r omel ic
mas gasaCi vr ebi s uf l ebas mi ani Webda, xol o ant ver peni s advokat ur as, amasTan dakavSi r ebi T, ar
gaaCnda r aime Sidapr ocedur ul i wesi. pr ocedur ul i dacvis saSual ebaTa ukmar isobas
gansakuTr ebul i mni Svnel oba hqonda i m si mZi mi s gaTval i swi nebi T, r omel i c r eal ur saf r Txes
uqmnida uf l ebaCamor Tmeul i advokat is r eest r Si aRdgenis cdis dr os, agr eTve, "gansakuTr ebul i
gar emoebebis" ar azust xasiaTs, r amac damat ebiT daamZima sadavo gadawyvet il ebebis Sesabamisi
mot ivir eba.
(i x. gad awyvet i l ebi s 53-e punqt i )
H-i s gancxadebebi ar
"gamocxadebul a" saj ar od. aRniSnul
ganxi l ul a saj ar od, ar c advokat Ta sabWos gadawyvet i l ebebi
saqmeze ar ar sebobda iseTi gar emoebebi, r oml ebic
daasabuTebda ganxil vis daxur ul i wesiT Cat ar ebas. amasTanave, war modgenil i mt kicebul ebebidan
ar gamomdinar eobda, r om H-i apir ebda saj ar o ganxil vis uf l ebaze uar is Tqmas. mas ar SeiZl eba
dabr al des iseTi uf l ebis ganxor ciel ebis ar moTxovna, r omel ic bel giur i advokat ur ebis
pr aqt i ki T ar eni Weboda da r omel i c uzr unvel yof i s met ad mwi r i SesaZl ebl obi T xasi aTdeboda.
(i x. gad awyvet i l ebi s 54-e punqt i )
mokl ed r om vTqvaT, dai r Rva me-6 muxl is pir vel i punqt i.
(i x. gad awyvet i l ebi s 55-e punqt i d a o per at i ul i d ebul ebebi s meo r e nawi l i )
II. mu xl i 50
A. z a r a l i
mat er ial ur zar al Tan dakavSir ebiT, ar sebul i mt kicebul ebebiT ar xer xdeba mizezobr ivi
kavSir is dadgena konvenciis dar Rvevasa da H-i s f i nansur i mdgomar eobi s gauar esebas Sor i s.
meor e mxr iv, momCivans miadga ar amat er ial ur i ziani, r isTvisac sasamar Tl om, pr opor ciul obis
pr incipis saf uZvel ze, mas miakuTvna 250 aTasi bel giur i f r anki.
(i x. gad awyvet i l ebi s 57-60-e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul ebebi s mesame nawi l i )
B. xa r j ebi d a d a na xa r j ebi
aRni Snul saqmeze mxedvel obaSi mi saRebi a mxol od komi si asa da sasamar Tl oSi war moebasTan
dakavSi r ebul i xar j ebi da gadasaxadebi . sasamar Tl om i ur i di ul i momsaxur ebi s xar j ebi ,
mgzavr obi sa da ar sebobi s saSual ebaTa xar j ebi Seaf asa 100 aTas bel gi ur f r ankad.
sasamar Tl om gadawyvet il eba gamoit ana pl enar ul sxdomaze, wesebis 50-e muxl is Sesabamisad,
Semdegi Semadgenl obiT:
Tavmj domar e: b-ni r i sdal i (nor vegi a). mosamar Tl eebi : b-ni J. kr emona (mal t a), b-ni Tor
vi l i amsoni (i sl andi a), b-ni g. l ager gr eni (SvedeTi ), b-ni f . gul CuRl u (Tur qeTi ), b-ni f .
mat Ser i (avst r i a), b-ni pi nei r o f ar i na (por t ugal i a), b-ni l .-e. pet i t i (saf r angeTi ), b-ni b.
val Si (i r l andi a), ser vi nsent evansi (br i t aneTi ), b-ni r . makdonal di (kanada), b-ni k. r uso
(i t al i a), b-ni r . ber nhar dt i (ger mania), b-ni J. ger si ngi (dani a), b-ni a. Spil mani (l uqsembur gi),
b-ni J. de meier i (bel gia), aseve, bat onebi m.a. aiseni (mdivani) da h. pet zol di (mdivnis
moadgil e).
4
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło