9738/06

WyrokETPCz2009-04-21ECLI:CE:ECHR:2009:0421JUD000973806

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy pozbawienie własności nieruchomości bez wypłaty odszkodowania narusza prawo do poszanowania mienia z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał oparł swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej podobnych spraw, w których nieruchomości nabyte w dobrej wierze były następnie rejestrowane na rzecz Skarbu Państwa bez wypłaty odszkodowania. Podkreślono, że w takich przypadkach Trybunał konsekwentnie stwierdzał naruszenie art. 1 Protokołu nr 1. Trybunał nie znalazł podstaw do odstąpienia od tej praktyki, zwłaszcza że nie istniały krajowe orzeczenia przyznające odszkodowanie w analogicznych sytuacjach.

Stan faktyczny

Skarżący był właścicielem dwóch działek i domu w pobliżu wybrzeża Mudanya. Sąd Pierwszej Instancji w Mudanya orzekł 9 września 2003 r. o unieważnieniu aktu własności działki nr 4 (o powierzchni 46,60 mkw.), argumentując, że pasy przybrzeżne nie mogą być przedmiotem własności prywatnej. Decyzja ta została podtrzymana przez Sąd Kasacyjny 27 września 2004 r., a wniosek skarżącego o sprostowanie został odrzucony 24 listopada 2005 r.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie: 1. Uznaje skargę za dopuszczalną. 2. Stwierdza naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji. 3. Oddala wniosek skarżącego o słuszne zadośćuczynienie.

Pełny tekst orzeczenia

COUNCIL AVRUPA OF E U R O P E KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE MUSTAFA KOÇER – TÜRKĐYE (B a ꢀvuru no. 9738/06) KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ STRAZBURG Nisan 2009 Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir. ______________________________________________________________________________________ © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir. USUL Bu dava, Mustafa Koçer (“baꢀvuran”) adlı T.C. vatandaꢀı tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 21 ꢁubat 2006 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapılan 9738/06 numaralı baꢀvuru sonucu görülmektedir. Baꢀvuran Bursa Barosu avukatlarından C. Torun tarafından temsil edilmektedir. OLAYLAR Baꢀvuranın Mudanya sahili yakınında (3 ve 4 no’lu) iki arsası ve yine burada bir evi bulunmaktaydı. Mudanya Đlk Derece Mahkemesi 9 Eylül 2003 tarihinde, kıyı ꢀeridi özel mülkiyete konu olamayacağından dolayı 46.60 metrekare büyüklüğündeki 4 no’lu arsanın tapusunun iptal edilmesine karar vermiꢀtir. Yargıtay 27 Eylül 2004 tarihinde kararı onamıꢀtır. Baꢀvuranın kararın düzeltilmesi talebi 24 Kasım 2005 tarihinde reddedilmiꢀtir. HUKUK Baꢀvuran, yetkili makamların AĐHS’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesini ihlal ederek kendisini tazminat ödemeden mülkiyetinden mahrum bıraktıklarından ꢀikayetçi olmuꢀtur. Hükümet bu iddiaya itiraz etmiꢀtir. AĐHM, benzer davalarda, hüsnüniyetle edinilip daha sonra tazminat ödenmeksizin Hazine adına tapuya kaydedilen taꢀınmazlara iliꢀkin baꢀvuruları (bkz. N.A. ve Diğerleri - Türkiye, 37451/97) daha önce kabuledilebilir bulmuꢀ ve (özellikle bkz. Abacı ve Türkiye, 33431/02 ve Turgut ve Diğerleri, 1411/03) ve Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir. AĐHM, ayrıca benzer durumlarda tazminatın ödendiği örnek ulusal mahkeme kararlarının bulunmadığını da kaydeder. Buna göre AĐHM farklı karar vermesi için gerekçe olmaması nedeniyle baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna karar verir. Esasa iliꢀkin olarak AĐHM, yukarıda belirtilen davalarda varılan sonuçlardan farklı bir sonuca varması için bir neden görmemektedir. Dolayısıyla Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği kanısına varmıꢀtır. Adil tazmine iliꢀkin olarak AĐHM, süresi içinde tazminat talelplerini iletmediği için baꢀvurana tazminat ödenmemesine karar vermiꢀtir (bkz. Taner - Türkiye, 38414/02). BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE 1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna; 2. AĐHS’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine; 3. Baꢀvuranın adil tatmine iliꢀkin talebinin reddedilmesine KARAR VERMĐꢀTĐR. Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca 21 Nisan 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir. François Elens-Passos Zabıt Katibi Françoise Tulkens Baꢀkan 2