9844/02

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   KIZILYAPRAK (NO:2) - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 9844/02)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Mart 2008   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup,   ꢀekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve 9844/02 baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülke   vatandaꢀı Zeynal Abidin Kızılyaprak’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne   (AĐHM) 19 Ekim 2001 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına   Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu   baꢀvurudur. Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul barosu   avukatlarından D. Bayır, M. Tepe Avcı tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran 1960 doğumlu olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.   Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Savcısı 2 ꢁubat 2000 tarihinde   Özgür Bakıꢀ gazetesinin yayımladığı 1900’den 2000’e Kürtler, Kronolojik Albüm baꢀlıklı   özel ekinin toplatılmasını talep etmiꢀtir.   Aynı gün DGM sözü edilen ekin özellikle dört makalesinde bölücülük propagandası yapıldığı   gerekçesiyle toplatılmasını kararlaꢀtırmıꢀtır.   Cumhuriyet Savcısı 16 ꢁubat 2000 tarihinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 8.   maddesine dayalı olarak gazetenin sahibi hakkında ceza davası açmıꢀtır.   Mayıs 2000 tarihinde 3 no’lu DGM bir duruꢀma yapmıꢀ, bu esnada gazetenin sahibi   baꢀvuranın bahse konu ekin editörü olduğunu, ayrıca «12 Eylül [Darbesi] Kürtlere illallah   dedirtti» ve «Yeniçağ» makalelerinin de baꢀvuranın kaleminden çıktığını ifade etmiꢀtir.   Temmuz 2000 tarihinde 3 no’lu DGM baꢀvuranı tanık sıfatıyla dinlemiꢀ, adı geçen sözü   edilen makaleleri yazdığını doğrulamıꢀtır.   Temmuz 2000 tarihinde Cumhuriyet Savcısı 3713 sayılı Kanun’un 8. maddesine istinaden   baꢀvuran hakkında ceza davası açmıꢀtır. Baꢀvuranın davası 2 no’lu DGM’de görülmüꢀtür.   no’lu DGM 26 Ekim 2000’de bir duruꢀma gerçekleꢀtirmiꢀ ve bu duruꢀmada baꢀvuranın   savunmasını dinlemiꢀtir. Baꢀvuran mezkur yazıların içeriğinin ifade özgürlüğü kapsamını   aꢀmadığını belirtmiꢀtir.   no’lu DGM 21 Kasım 2000 tarihinde hali hazırda 3 no’lu DGM’de süren dava ile   birleꢀtirilmesine karar vermiꢀtir.   no’lu DGM 8 Aralık 2000 tarihinde baꢀvuranın davasını almıꢀ ve sanıkların hazır   bulunmadıklarını tespit etmiꢀtir. Mahkeme Cumhuriyet Savcısının iddianamesini dinlemiꢀtir.   Baꢀvuran bu duruꢀmaya çağrılmamıꢀtır.   Bu duruꢀmanın sonunda DGM 3713 sayılı Kanun’un 8. maddesine dayanarak baꢀvuranı bir   yıl dört yıl hapis ve 1.622.400.000 TL (yaklaꢀık 2.690 Euro) ağır para cezasına çarptırmıꢀtır.   Mahkeme dava konusu makalelerin ulusu ve toprak bütünlüğü ile Türkiye Cumhuriyeti   Devleti’nin bölünmez bütünlüğünü yıkma amacını taꢀıyan bölücülük propagandasını   yaptığına itibar etmiꢀtir.   Baꢀvuran 17 Ocak 2001 tarihinde temyize gitmiꢀtir. Baꢀvuran 3 no’lu Devlet Güvenlik   Mahkemesi’nin duruꢀma konusunda kendisini bilgilendirmediğini ve sanık sıfatıyla bu   mahkeme tarafından hiçbir surette dinlenmediğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur.   Yargıtay 10 Nisan 2001 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır. Yargıtay kararı   no’lu DGM’nin kalemine 7 Mayıs 2001’de iletilmiꢀtir.   Haziran 2001 tarihinde baꢀvuranın talebi üzerine kefaletin yatırılması karꢀılığında   cezasının infazı dört ay süreyle ertelenmiꢀtir. Baꢀvuran firar olduğundan ifade özgürlüğünü   kısıtlayıcı ceza hiçbir ꢀekilde infaz edilmemiꢀtir.   Baꢀvuran para cezasını sırasıyla 10 Temmuz, 9 Ağustos ve 5 Eylül 2001 tarihlerinde   ödemiꢀtir.   Temmuz 2003 tarihinde 4928 sayılı Kanun Terörle Mücadeleye dair 3713 sayılı Kanun’un   8. maddesini ilga etmiꢀtir.   DGM 7 Ekim 2003 tarihinde baꢀvuranı serbest bırakmıꢀ ve mahkumiyet kararının infazının ve   buna bağlı yasal sonuçlarının kaldırılmasına karar vermiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐNĐ ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, kendisi hakkında mahkumiyet kararı veren 3 no’lu DGM huzuruna çıkarılmadığı   cihetle yargılamanın hakkaniyetten yoksun olduğundan yakınmaktadır. Baꢀvuran, bilhassa   Cumhuriyet savcısının duruꢀmada sunduğu iddianamesine cevap veremediği gerekçesiyle   savunma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir. Baꢀvuran ayrıca, oluꢀumunda askeri   hakim bulunmamasına rağmen Devlet Güvenlik Mahkemesinin bağımsızlık ve tarafsızlıktan   yoksun olduğundan ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran bu hususta AĐHS’nin 6. maddesinin 1.   fıkrası ile 3. fıkrasının b) bendinin ihlal edildiğini düꢀünmektedir.   AĐHM, AĐHS’nin 6. maddesinin 3. fıkrasındaki güvencelerin genel olarak adil dava   kavramının tüm veçhelerini teꢀkil ettiğini anımsatır (bkz. Colozza – Đtalya, 12 ꢁubat 1985   tarihli karar, prg. 26).   Mevcut davada AĐHM baꢀvuranın ꢀikayetlerinin AĐHS’nin 6.   maddesinin 1. fıkrası açısından incelenmesinin yerinde olacağı kanaatindedir.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin   1. Mağdur niteliği   Hükümet baꢀvuranın mağdur sıfatına itiraz etmektedir. Hükümet, 3713 sayılı Kanunun 8.   maddesinin yürürlükten kaldırılmasını müteakip DGM’nin baꢀvuran hakkında beraat kararı   vererek yürütmenin durdurulması ve cezanın bütün yasal sonuçlarıyla birlikte ortadan   kaldırılmasına hükmettiğine dikkat çekmektedir.   Hükümet, Türk Hukukunda daha hafif bir ceza kanununun uygulanması sonucunda   mahkumiyet kararının iptali durumunda ödenen para cezasının iade edilmesine imkan tanıyan   bir hüküm bulunmadığını belirtmektedir. Bununla birlikte Hükümet baꢀvuranın para   cezasının kanundıꢀı olduğu kanaatine varması durumunda genel hükümler uyarınca ödediği   cezanın iadesini talep edebilme imkanının bulunduğunu ilave etmektedir. Hükümet temyiz   neticesinde beraat eden bazı kimselere ödedikleri para cezalarının iadesine hükmedilen bir   yargı kararını örnek olarak sunmaktadır.   Baꢀvuran öncelikle, ceza tutarını ödediğine dikkat çekmektedir. Baꢀvuran ayrıca, Hükümet   tarafından gösterilen örnek kararın yeni Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 309.   maddesinin uygulandığı bir vakaya iliꢀkin olduğunu ve bu durumla kendi durumu arasında   özdeꢀlik bulunmadığını belirtmektedir.   AĐHM, bir baꢀvuran hakkında lehte bir karar ya da tedbir alınmasının ilke olarak ilgilinin   ‘mağdur’ sıfatının ortadan kalkması için yeterli gelmeyeceği, bunun ancak ulusal makamların   AĐHS’nin ihlalini özü itibarıyla yahut alenen kabul ederek telafi yoluna gitmeleri durumunda   mümkün olabileceği yönündeki içtihadını anımsatır (Öztürk – Türkiye, no: 22479/93, prg. 73).   Mevcut davada AĐHM, baꢀvuranın 7 Ekim 2003 tarihli kararı verildiği sırada para cezasını   ödemiꢀ bulunduğunu tespit etmektedir. AĐHM, bu kararın hürriyeti kısıtlayıcı cezanın   uygulanmasına engel olduğunu ve baꢀvuranın adli sicil kaydının silinmesini sağladığını   kaydetmektedir. Ancak bu karar baꢀvuranın daha evvel ödediği para cezasının iadesini   mümkün kılmamıꢀtır. Hükümetin de dikkat çektiği üzere Türk Hukuku daha hafif bir ceza   kanununun uygulanması sonrasında beraat eden kimselere ödedikleri para cezasının iade   edilmesine imkan vermemektedir. Para cezası kanundıꢀı bir nitelik taꢀımadığından,   baꢀvuranın genel hükümler uyarınca ödediği paranın iadesini talep etmesi mümkün değildi.   Hükümet tarafından sunulan örnek karar nihayetinde kanun lehine temyiz sonucu beraat eden   kimseler hakkındadır. Mevcut davada ise durum böyle değildir. Baꢀvuranın beraat etmesi   daha hafif bir ceza kanununun yürürlüğe girmesinin yegane neticesi olup durumu Hükümet   tarafından gösterilen örnek davadakinden farklıdır.   Dolayısıyla Hükümetin bu itirazının reddedilmesi yerinde olacaktır.   2. Altı ay süresi kuralına riayet edilmemesi   Hükümet altı ay süresi kuralına riayet edilmediği itirazında bulunmaktadır. Hükümet kesin iç   hukuk kararının 10 Nisan 2001 tarihinde verilmiꢀ olmasına rağmen baꢀvurunun 19 Ekim 2001   tarihinde yapıldığına dikkat çekmektedir.   AĐHM, baꢀvuranın, kesin iç hukuk kararının bir nüshasının re’sen kendisine tebliğ edilmesi   hakkının bulunduğu ve altı ay süresi kuralının karar örneğinin baꢀvurana tebliğ edildiği   tarihten itibaren iꢀletilmeye baꢀlanmasının AĐHS’nin 35/1 maddesinin konu ve amacına daha   uygun olduğu yönündeki içtihadını anımsatır (bkz. Worm – Avusturya, 29 Ağustos 1997   tarihli karar, prg. 33). Đç hukukta kararın tebliği öngörülmediği takdirde AĐHM, tarafların   kararın muhtevasından gerçek anlamda haberdar olabildikleri kararın kullanıma açıldığı   tarihin dikkate alınması gerektiği kanaatindedir (bkz. mutatis mutandis, Papachelas –   Yunanistan, no: 31423/96, prg. 30, ve Seher Karataꢀ – Türkiye, no: 33179/96, 9 Temmuz   2002).   AĐHM olayların meydana geldiği dönemde, ceza davalarında verilen Yargıtay kararlarının   taraflara tebliğ edilmemekte olduğunu gözlemlemektedir. Taraflar sözkonusu kararın ilk   derece mahkemesi kalemine konmasından ve/veya hükmedilen cezanın infaz edilmesi   amacıyla bir belgenin tebliğ edilmesinden sonra karar hakkında bilgi sahibi olabilmekteydiler.   Mevcut davada kesin iç hukuk kararı teꢀkil eden 10 Nisan 2001 tarihli Yargıtay baꢀvurana ya   da avukatına tebliğ edilmemiꢀtir. Sözkonusu karar 7 Mayıs 2001 tarihinde DGM kaleminde   dava dosyasına eklenerek tarafların kullanımına sunulmuꢀtur. Dolayısıyla altı ay süresi 7   Mayıs 2001 tarihinden itibaren iꢀlemeye baꢀlamıꢀtır. Baꢀvuru bu tarihten altı aydan daha az   bir süre içinde yapılmıꢀ olduğundan Hükümetin itirazını reddetmek gerekir.   3. Sonuç   Devlet Güvenlik Mahkemesinin bağımsızlık ve tarafsızlıktan yoksun olduğu yönünde yapılan   ꢀikayete iliꢀkin olarak, Devlet Güvenlik Mahkemelerinde görev yapan hakimlerin   faydalandıkları anayasal ve yasal güvenceleri ve bu hakimlerin bağımsızlık ve tarafsızlığını   tartıꢀmalı hale sokacak nitelikte bir argüman ileri sürülemediğini göz önünde bulunduran   AĐHM baꢀvurunun bu bölümünün AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları anlamında   açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği hükmüne varmaktadır   (bkz. Đmrek – Türkiye, no: 57175/00, 28 Ocak 2003).   DGM önünde yapılan yargılamanın hakkaniyetten yoksun olduğu yönündeki ꢀikayete iliꢀkin   olarak ise AĐHM bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35/3 maddesi bakımından açıkça dayanaktan yoksun   olmadığını ve baꢀka herhangi bir kabuledilemezlik gerekçesinin de bulunmadığını tespit   etmektedir. Dolayısıyla bu ꢀikayetin kabuledilebilir ilan edilmesi yerinde olacaktır.   B. Esas hakkında   Hükümet baꢀvuranın tanık sıfatıyla 3 no’lu DGM tarafından dinlendiğini savunmaktadır.   Mahkeme huzurunda baꢀvuran sözkonusu yayının yazı iꢀleri sorumlusu ve iki makalenin   yazarı olduğunu kabul etmiꢀtir. Hakkında açılan ceza davası kapsamında baꢀvuranın   savunması 2 no’lu DGM tarafından dinlenmiꢀtir. Bu iki dava daha sonra 3 no’lu DGM’de   birleꢀtirilmiꢀtir. Hükümete göre 2 no’lu DGM tarafından dinlenilen baꢀvuranın 3 no’lu DGM   önüne çıkması gerekli değildi. Hükümet davaların birleꢀtirilmesinin ardından 3 no’lu   DGM’de yapılan ilk duruꢀmaya baꢀvuranın kendi rızasıyla katılmadığını eklemektedir.   Baꢀvuran Hükümetin savlarına karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM bir sanığın duruꢀmaya katılma yetisinin AĐHS’nin 6. maddesinin bütününün   konusundan ve amacından kaynaklandığını hatırlatır (Bkz. sözü edilen Colozza-Đtalya kararı   ve Zana-Türkiye kararı 25 Kasım 1997).   Bu baꢀvuruda, hakkında 2 no’lu DGM’de açılan ceza davası ile ilgili olarak baꢀvuran ilk   duruꢀmada ifade vermiꢀtir. 21 Ekim 2000 tarihinde 2 no’lu DGM davanın 3 no’lu DGM’de   devam eden diğer davayla birleꢀtirilmesini kararlaꢀtırmıꢀtır. 3 no’lu DGM davaların   birleꢀmesinin ardından 8 Aralık 2000’de tek bir duruꢀma yapmıꢀtır. Bu duruꢀma baꢀvuran ve   avukatı olmadan gerçekleꢀmiꢀ ve Cumhuriyet Savcısı iddianamesini sunmuꢀtur. Bu duruꢀma   sonunda mahkeme baꢀvuranı bir yıl dört ay hapis ve ağır para cezasına çarptırmıꢀtır.   AĐHM 3 no’lu DGM’nin baꢀvuranı 8 Aralık 2000 tarihli duruꢀmaya çağrılmasına veya   baꢀvuranın dinlenmesine imkan tanımak üzere duruꢀmanın ertelenmesine gerek görmediğini   hatırlatmaktadır. Bu bağlamda, AĐHM baꢀvuranın sanık sıfatıyla hiçbir zaman bu mahkemede   dinlenmediğini gözlemlemektedir. Baꢀvuran bu mahkeme önünde yalnızca bir kez sahibi   olduğu gazete hakkında yürütülen ceza süreci kapsamında tanık olarak dinlenmiꢀtir.   Hükümetin savunduğunun aksine, baꢀvuran 3 numaralı DGM önünde zımnen de olsa kendini   savunmaktan vazgeçmemiꢀtir. Baꢀvuran duruꢀmalara düzenli olarak çağrılmadığı için   davaların birleꢀmesinin ardından yapılan tek duruꢀmaya gelmemesi bu hakkından vazgeçtiği   anlanıma gelmemektedir. Bu çerçevede AĐHM, AĐHS ile güvence altına alınan bir haktan   feragat edilmesinin tereddüt yaratmayacak bir ꢀekilde yapılması gerektiğini ifade etmektedir   (Bkz. Sejdovic-Đtalya kararı no: 56581/00).   Bir yıl dört ay hapis cezasına çarptırılmıꢀ olan baꢀvuran açısından davanın önemi göz önünde   bulundurulursa 3 No’lu DGM’nin baꢀvuranı doğrudan dinlemeden karar vermesi davanın   hakkaniyetine halel getirmiꢀtir. Baꢀvuran ꢀayet duruꢀmada hazır bulunmuꢀ olsaydı bilhassa   suç unsurunu teꢀkil eden makaleler ve bu yazıların kaleme alınıꢀındaki niyeti dile getirme   olanağına sahip olacaktı. Bu doğrultuda, iki davanın birleꢀmesinden önce 2 numaralı DGM   tarafından «dolaylı» olarak baꢀvuranın duruꢀmasının gerçekleꢀtirilmesi adı geçeni mahkum   eden 3 numaralı DGM’nin duruꢀma yapmamasını dengeleyemez.   AĐHM nezdinde adil yargılanma hakkının demokratik bir toplumda edindiği önemi ıꢀığında   savunma haklarına yönelik benzer bir müdahale meꢀru sayılamamaktadır.   Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran mahkum edilmesi ile düꢀünce ve ifade hakkının ihlal edildiğini ileri sürmekte,   AĐHS’nin 9. ve 10. maddelerine göndermede bulunmaktadır.   AĐHM bu ꢀikayeti AĐHS’nin 10. maddesi bakımından ele alacaktır.   AĐHM baꢀvuranın mahkumiyetinin ifade özgürlüğü hakkına yönelik bir müdahaleyi   oluꢀturduğunu ve bu müdahalenin 3713 sayılı Kanun’un 8. maddesi ile öngörüldüğünü ve 10.   maddenin 2. paragrafına uygun olarak ulusal güvenliğin sağlanması, toprak bütünlüğünün ve   kamu düzeninin korunması ve suçun önlenmesi gibi bir dizi meꢀru amacı izlediğini not   etmektedir (Bkz. Yağmurdereli-Türkiye kararı, no: 29590/96, 4 Haziran 2002).   AĐHM bu müdahalenin «demokratik bir toplum için» gereklilik arz edip etmediğini   inceleyecektir. AĐHM bu bağlamda, özellikle Zana-Türkiye kararında (25 Kasım 1997 ve   Sunday Times-Birleꢀik Krallık (no1) kararı) yer alan ve 10. maddeye dair yerleꢀik   içtihadından ileri gelen temel ilkeleri hatırlatır.   AĐHM, baꢀvuranın, basın yoluyla bölücü propaganda yapmakla mahkum edildiğini tespit   etmektedir. Sözkonusu müdahale, basın tarafından yapılan yayınların oynadığı baꢀlıca rol   dikkate alınarak değerlendirilmelidir (Bkz. Okçuoğlu-Türkiye, baꢀvuru no: 24246/94, 8   Temmuz 1999; Sürek-Türkiye (no:4), baꢀvuru no: 24762/94, 8 Temmuz 1999 ve Fressoz ve   Roire- Fransa, baꢀvuru no: 29183/95). Terör tehdidine karꢀı milli güvenlik veya toprak   bütünlüğü gibi devletin yaꢀamsal çıkarlarının korunması veya kamu düzenin sağlanması,   suçun engellenmesi amacıyla belirlenen sınırları aꢀmamak kaydıyla basının, kamuoyunda   ikilik yaratanlar dahil olmak üzere siyasi meselelere iliꢀkin bilgi vermek ve bunlar üzerinde   fikir yürütmek yükümlülüğü bulunmaktadır Bilgi ve fikir edinme özgürlüğü, yönetenlerin   fikir ve davranıꢀları hakkında bilgi sahibi olmak ve bunlar hakkında değerlendirmede   bulunmak için kamuoyuna sunulan en iyi yollardan biridir (Bkz, mutatis, mutandis, Lingens-   Avusturya, 8 Temmuz 1986 tarihli karar).   Mevcut davada AĐHM, makalelerde kullanılan terimlere ve yayımladıkları bağlama özellikle   dikkat etmektedir. Bu bağlamda AĐHM, incelemekte olduğu davayı çevreleyen koꢀulları,   özellikle terörle mücadeleye bağlı zorlukları göz önüne almaktadır (Bkz. Đbrahim Aksoy-   Türkiye, baꢀvuru no: 28635/95, 30171/96 ve 34535/97, 10 Ekim 2000).   AĐHM, sözkonusu makaleler aracılığıyla, gazetenin, aralarında PKK eski lideri Abdullah   Öcalan’ın da bulunduğu üç kiꢀiye, PKK’nın silahlı direniꢀe baꢀvurması ile ilgili olarak   görüꢀlerini sunma imkanı tanıdığını not etmektedir. Bu ifadeler kullanıldıkları bağlamdan   bağımsız ele alındıklarında, sosyal, kültürel, tarihi olayların tespiti veya barıꢀa ve Kürt   sorununun çözümüne çağrıda bulunan ifadeler olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte,   AĐHM, kullanılan bazı ifadelerde çatıꢀmanın diğer tarafını ağır bir ꢀekilde damgalamaya   yönelik açık bir niyet tespit etmektedir.   Böylece bütün olarak ele alındığında, makalelerin içeriği, ꢀiddet kullanımına, silahlı direniꢀe   veya baꢀkaldırıya teꢀvik edebilecek nitelikte olup, AĐHM’ye göre bu durum dikkate alınacak   temel unsurdur (Gündüz-Türkiye, baꢀvuru no: 59745/00 ve Zana).   Ayrıca, Abdullah Öcalan’ın silahlı direniꢀe tekrar baꢀlama tehdidinde bulunarak, geçmiꢀte   hüküm süren duruma hatırlatmada bulunduğunu kaydetmek uygun olacaktır.   AĐHM için, ihtilaflı makalelerin, ölümcül ꢀiddeti savunduğu ve silahlı direniꢀe veya en   azından silahlı eylemlere baꢀlama çağrısında bulunduğu aꢀikardır. Sözkonusu makaleler,   PKK’nın fikirlerine katılmakta ve Türk Devleti’ne karꢀı silahlı güç kullanma çağrısında   bulunmaktadırlar. Dile getirilen söylemler, ilkel içgüdüleri uyandırmakta ve ölümcül ꢀiddet   aracılığıyla ifade edilmiꢀ olan eski önyargıları güçlendirmektedir (Bkz, mevcut davadakine   benzer olaylara dayanan Halis Doğan-Türkiye, baꢀvuru no: 75946/01, 7 ꢁubat 2006).   AĐHM’ye göre, sözkonusu açıklamalar açıklamayı yapanın kiꢀiliğinden bağımsız olarak   değerlendirilemez. Aktarılan sözler PKK eski liderinin sözleri olduğundan bu sözlerin   önemini tespit etmek gerekmektedir. Böyle bir durumda, sözkonusu ifadeler, okuyucular için   özel bir önem taꢀımakta ve silahlı direniꢀi ve mücadeleyi meꢀrulaꢀtırma ve bunlara teꢀvik   etmeye çalıꢀmaktadır. Dolayısıyla okuyucu, ꢀiddete baꢀvurmanın kendini savunmak için   geçerli ve haklı bir tedbir olduğu izlenimine kapılmaktadır.   Güvenlik güçleri ve PKK mensupları arasında yaklaꢀık 1985 yılından beri yaꢀanan büyük   sıkıntıları da not etmek uygun olacaktır. Güvenlik güçleri ve PKK mensupları arasındaki   düꢀmanlıklar, çok sayıda insanın ölümüne ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin büyük bir   kısmında olağanüstü halin –halihazırda kalkmıꢀtır- ilan edilmesine neden olmuꢀtur. AĐHM,   bölgede hüküm süren güvenlik durumunu ağırlaꢀtıracak olası söz ve eylemler hususunda   yetkililerin kaygılarının farkındadır (Bkz. Sürek- Türkiye (no:1), baꢀvuru no: 26682/95;   Sürek-Türkiye (no:3), baꢀvuru no: 24735/94, 8 Temmuz 1999). Böyle bir bağlamda,   sözkonusu makaleler ꢀiddeti destekler bir nitelik taꢀımaktadırlar. AĐHM, baꢀvuranın mahkum   edilme gerekçelerinin, ilgilinin ifade özgürlüğü hakkına yönelik bir müdahaleyi haklı kılmak   için makul ve yeterli olduğuna hükmetmektedir.   Baꢀvuranın, “Yirminci yüzyıldan Yirmi birinci yüzyıla Kürtler” ve “Yirminci Yüzyılın özet   bir analizi” baꢀlıklı makalelerde ꢀahsi görüꢀlerini ifade etmediği doğru olsa bile baꢀvuran,   ꢀiddet ve düꢀmanlık uyandırmak için bu ifadelerin sahibine fırsat tanımıꢀtır. Yayımcı niteliği   baꢀvurana, bilginin toplanması ve kamuya iletilmesi sürecinde, gerginlik ve çatıꢀma   ortamlarında daha da önem kazanan “sorumluluklar ve ödevler” yüklemektedir. (Sürek   (no:1)).   Son olarak, müdahalenin orantılılığının belirlenmesinde verilen cezanın niteliği ve ağırlığı da   göz önüne alınmalıdır. Mevcut davada baꢀvuran, bir yıl dört ay hapis ve para cezasına   çarptırılmıꢀtır, ancak baꢀvuranın hapis cezası infaz edilmemiꢀtir. Hiç kuꢀkusuz ağır bir ceza   söz konusudur. Ancak AĐHM, açıklamaların ꢀiddet, silahlı direniꢀ veya baꢀkaldırıya teꢀvik   oluꢀturduğunda, caydırıcı cezaların iç hukukta yer almasının gerekli olabileceğini   hatırlatmaktadır (Güzel-Türkiye, baꢀvuru no: 54479/00, 20 Eylül 2005).   Böylece, AĐHM, ulusal yetkililerin benzer durumda sahip olduğu takdir payını dikkate alarak,   baꢀvuranın mahkumiyetinin yasal amaçlarla orantısız olduğunun düꢀünülemeyeceğine kanaat   getirmektedir. Sözkonusu ꢀikayetin, açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve AĐHS’nin 35/3 ve   35/ 4 maddeleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaꢀılmaktadır.   III. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐ ĐLE BĐRLĐKTE 14. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ   ĐDDĐASI HAKKINDA   AĐHS’nin 10. maddesi ile birleꢀerek AĐHS’nin 14. maddesine atıfta bulunan baꢀvuran, Kürt   sorunu hakkında yayımladığı makalelerden dolayı mahkum edildiğini ileri sürmektedir.   AĐHS’nin 10. maddesi ile ilgili olarak ulaꢀtığı tespiti göz önüne alarak, AĐHM, sözkonusu   ꢀikayetin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve AĐHS’nin 35/3 ve 35/4 maddeleri uyarınca   reddedilmesi gerektiği kanaatindedir.   IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine   karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi   edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil   tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran 60.000 Euro mesleğini sürdürememesi nedeniyle uğradığı gelir kaybı, 5.000 Euro   yargı gideri ile para cezası ve 4.000 Euro avukatlık gideri olmak üzere uğradığı maddi zarar   için 69.000 Euro talep etmektedir.   Baꢀvuran ayrıca 100.000.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.   Hükümet bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM hakkaniyete uygun tazmin açısından dikkate alacağı tek dayanak noktasının   baꢀvuranın AĐHS’nin 6. maddesi uyarınca öngörülen güvencelerden yararlanamaması   olduğunu hatırlatarak, bu güvenceler yerine gelmiꢀ olsaydı davanın ne ꢀekilde sonuçlanacağı   konusunda spekülasyon yapamayacağını belirtmektedir.   AĐHM baꢀvuranın mevcut baꢀvurudaki ihlal kararı ile giderilemeyecek belirli bir manevi   zarara uğradığına itibar etmekte, 41. maddeye göre bu yönde hakkaniyete uygun baꢀvurana   2.000 Euro ödenmesine karar vermektedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargı giderleri için 12.000 Euro talep etmektedir,   baꢀvuran bu yönde kanıtlayıcı herhangi bir belge sunmamıꢀtır.   Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre 41. madde uyarınca bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini   kanıtladığı makul miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Mahkemeye sunulan deliller ve   bu yöndeki yerleꢀik içtihat ıꢀığında AĐHM, yargı giderlerine iliꢀkin talebi reddetmektedir.   C. Gecikme faizi   Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı   faiz oranına 3 puanlık bir artıꢀ eklenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM,   1. Oybirliğiyle, AĐHS’nin 6. maddesine iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir olduğuna;   2. Oyçokluğuyla, AĐHS’nin 10. maddesi hakkındaki ꢀikayetin kabuledilemez olduğuna;   3. Oybirliğiyle, baꢀvurunun geri kalanının kabuledilemez olduğuna;   4. Oybirliğiyle, AĐHS’nin 6. maddesinin ihlal edildiğine;   5. Oybirliğiyle,   a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf   tutulmak üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana manevi tazminat olarak 2.000 (iki   bin) Euro ödenmesine;   b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, bu meblağlara   Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eꢀit oranda basit   faizin uygulanmasına;   6. Üçe karꢀı dört oyla adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3,   paragraflarına uygun olarak 19 ꢁubat 2008 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   9