III KK 472/17

Sygn. akt III KK 472/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie G. L. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego [...] z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II K 1348/16 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie orzekania o tej karze w wyroku łącznym, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE G. L. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego [...] z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV K 809/12 za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., popełniony w dniu 11 czerwca 2012 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności; 2 2. Sądu Rejonowego [...] z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt VI K 515/14, za czyny z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. popełnione w dniach 2 grudnia 2013 r. i 19 lutego 2014 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat, karę grzywny w wysokości 160 stawek dziennych przy przyjęciu stawki na kwotę 10 zł, przy czym postanowieniem tego Sądu z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt VI KO 1540/15, zarządzono wobec skazanego wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. 3. Sądu Rejonowego [...] z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt II K 308/16, za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.280 § 1 k.k., popełniony w dniu 9 maja 2005 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności, karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości stawki na kwotę 10 zł. Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego [...] z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II K 1348/16, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k., kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone wobec G. L. w wymienionych wyżej sprawach połączono i wymierzono skazanemu łączną karę 4 lat pozbawienia wolności oraz łączną karę grzywny w wysokości 130 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 10 zł. (pkt 1). Przyjęto, że w pozostałym zakresie wyroki te podlegają odrębnemu wykonaniu (pkt 2). Orzeczono nadto o kosztach postępowania, a także o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu (pkt 3, 4). Wyrok powyższy, nie został zaskarżony przez strony, uprawomocnił się w dniu 20 stycznia 2017 r. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny. Zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 71 § 2 k.k., polegające na połączeniu kar grzywny orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w sprawie o sygn. akt VI K 515/14 oraz kary grzywny orzeczonej na podstawie art. 33 § 1 i § 2 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w sprawie o sygn. akt II K 308/16, pomimo braku ku temu przesłanek, albowiem postanowieniem tego Sądu z dnia 13 3 października 2015 r., sygn. akt VI KO 1540/15, zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w sprawie VI K 515/14, przez co orzeczona w tej sprawie na podstawie art. 71 § 1 k.k. kara grzywny nie podlegała wykonaniu ze względów przewidzianych w art. 71 § 2 k.k., a więc nie mogła zostać połączona z karą grzywny orzeczoną w sprawie o sygn. akt II K 308/16. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny i umorzenie postępowania w zakresie połączenia kar grzywny orzeczonych wobec G. L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwalało na jej uwzględnienie na posiedzeniu zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. Zgodzić należy się z autorem kasacji, że zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o łącznej karze grzywny, jest obarczony obrazą wskazanych w petitum skargi przepisów prawa materialnego. Kara grzywny orzeczona na podstawie art. 71 § 1 k.k. jest karą akcesoryjną, zależną od bytu kary pozbawienia wolności orzeczonej z warunkowym zawieszeniem wykonania. Z § 2 tego przepisu wynika, że w razie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności kary grzywny orzeczona na podstawie § 1 nie podlega wykonaniu, a kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o okres odpowiadający połowie liczby uiszczonych stawek dziennych grzywny z zaokrągleniem w górę do pełnego dnia. Jak już na wstępie przytoczono, G.L. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt VI K 515/14, za czyny z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 4 lat próby i na podstawie art. 71 § 1 kk na karę grzywny w wysokości 160 stawek dziennych po 10 zł stawka (k. 198, t. I). Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt VI KO 1540/15 doszło do zarządzenia wykonania - na podstawie art. 75 § 2 k.k. - wymierzonej G.L. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Podlegająca już wykonaniu kara pozbawienia wolności uległa skróceniu o 11 dni, co odpowiadało liczbie uiszczonych przez skazanego stawek dziennych grzywny (k. 231 i n., t. II). 4 Z kolei tenże Sąd Rejonowy postanowieniem dnia 2 września 2016 r., na podstawie art. 71 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., orzekł, iż wymierzona skazanemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie VI K 515/14 podlega skróceniu o dalsze 144 dni, co odpowiadało liczbie uiszczonych w dalszej kolejności stawek dziennych grzywny (k. 257 i n., t. II). W świetle tych okoliczności, znanych Sądowi orzekającemu w I instancji, kara grzywny orzeczona wobec skazanego w sprawie o sygn. akt VI K 515/14, nie podlegająca już wykonaniu, nie mogła zostać objęta wyrokiem łącznym. Połączenie jej z karą grzywny orzeczoną na podstawie art. 33 § 2 k.k. przez Sąd Rejonowy [...], w sprawie o sygn. akt II K 308/16, stanowiło rażące i mające istotny wpływ na treść prawomocnego wyroku łącznego, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 85 k.k. i art. 71 § 2 k.k. W uwzględnieniu wniosku kasacji należało zatem uchylić orzeczenie o łącznej karze grzywny i na podstawie art. 572 k.p.k. umorzyć postępowanie w tym zakresie. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k. kc