III KZ 63/17

PostanowienieIzba Karna2017-12-21

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jest przedwczesne, jeśli przed jego wydaniem wnioskodawca złożył wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, który nie został rozpoznany?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu nieusunięcia braków formalnych jest przedwczesne, jeśli przed jego wydaniem wnioskodawca złożył wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, a sąd nie rozpoznał tego wniosku. W przypadku złożenia wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu, sąd powinien albo wezwać do wykazania braku środków na obronę, albo wydać postanowienie o odmowie wyznaczenia pełnomocnika, zanim podejmie decyzję o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny wezwał go do usunięcia braków formalnych wniosku, wskazując na konieczność sporządzenia i podpisania go przez obrońcę lub pełnomocnika. W odpowiedzi wnioskodawca wniósł m.in. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu nieusunięcia braków formalnych. Wnioskodawca zaskarżył to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w [...] do dalszego procedowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 63/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M.W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 26 października 2017 r., o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w [...] do dalszego procedowania. UZASADNIENIE Do Sądu Apelacyjnego w [...] przekazany został, zgodnie z właściwością, wniosek M.W. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w P. o sygn. II K ../03, zakończonej orzeczeniem Sądu Okręgowego w R. (V Ka 1…/08). Zarządzeniem z dnia 21 września 2017 r., (doręczonym w dniu 2 października 2017 r. (k. 44), wezwano wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego wniosku o wznowienie przez jego sporządzenie i podpisanie przez obrońcę lub pełnomocnika w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. W piśmie nadanym w dniu 8 października 2017 r. M. W. wniósł o zawieszenie rozpoznania wniosku o wznowienie do czasu jak to określił 2 „wprowadzenia ustawy przez Rząd Prawa i Sprawiedliwości dotyczącej wydanych fikcyjnych wyroków Sądowych w Polsce i ich ponownego rozpoznania przez Sądy Niezawisłe, a przekazanie tego wniosku do takiego Sądu w W.” (tak w oryginale – uwaga SN), oraz o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu „adw. M. M. z Ł. lub J. W. adw. z Prawa i Sprawiedliwości”. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 26 października 2017 r. (k. 54) odmówiono przyjęcia wniosku M.W. o wznowienie postępowania wobec nie usunięcia braku formalnego jego osobiście sporządzonego wniosku. Zarządzenie to zaskarżył wnioskodawca. Podważając kompetencję do orzekania w jego sprawie przez sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], a także sędziów Sądu Najwyższego w Warszawie, wskazał, że wniosku swojego nie kierował do sądów, lecz do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o wyłączenie sędziego, który wydał zaskarżone zarządzenie. Jednocześnie wniósł o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do rozpoznania zażalenia przed Sądem Najwyższym w osobie adw. M.M., zauważając, że wniosek o wyznaczenie takiego pełnomocnika zgłaszał już w toku wcześniejszego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie okazało się zasadne, chociaż większość z podnoszonych przez skarżącego okoliczności pozostawała irrelewantna dla wydanego rozstrzygnięcia. Dotyczy to w pierwszym rzędzie tych wszystkich okoliczności, które stanowią wyraz subiektywnych, a przy tym bardzo emocjonalnych reakcji M.W. na zapadające w stosunku do niego decyzje procesowe. Jedynie na marginesie, bo tego zdaje się autor zażalenia nie zauważa, sprawa z jego wniosku zawisła przed Sądem Apelacyjnym w [...] nie za przyczyną tego sądu, lecz wcześniejszej decyzji zapadłej w Prokuraturze Krajowej, która jego wystąpieniu nadała bieg procesowy przekazując wszystkie pisma kierowane przez niego do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego oraz do Prokuratury Krajowej, do Sądu Okręgowego w R., nie zauważając przy tym, że do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego wyłącznie właściwy jest sąd apelacyjny (art. 544 § 1 k.p.k.). Przed przystąpieniem do wskazania przyczyn, które skutkowały wydanym przez Sąd Najwyższy orzeczeniem, zauważyć także należy, iż zbędne było na tym 3 etapie postępowania rozpoznawanie wniosku M.W. o wyznaczenie pełnomocnika do jego reprezentowania przed tym Sądem, bowiem w obecnym stanie prawnym do złożenia zażalenia na tego rodzaju jak w niniejszym wypadku decyzję procesową nie istnieje już przymus adwokacki, w związku z tym środek odwoławczy wniesiony przez samą stronę wywołuje takie same skutki prawne, jak tego rodzaju zażalenie złożone np. przez obrońcę. Trafne jest natomiast to stwierdzenie skarżącego, w którym zauważa przedwczesność wydanego w jego sprawie zarządzenia. Jak to zasygnalizowano na wstępie niniejszego uzasadnienia, M. W. po doręczeniu mu w dniu 2 października 2017 r. zarządzenia z dnia 21 września 2017 r., pismem nadanym w dniu 8 października 2017 r., a więc z zachowaniem terminu 7-dniowego, zwrócił się m.in. z wnioskiem o wyznaczenie pełnomocnika w osobie konkretnego adwokata. Pomijając w tym miejscu samą treść, czy też zasadność tego rodzaju wniosku, oczywistym jest, że bez jego rozpoznania – skoro został złożony w terminie – nie było prawnej możliwości wydania ostatecznej decyzji o odnowie przyjęcia wniosku, który nie spełniał wymogów formalnych właśnie z uwagi na nie sporządzenie go i nie podpisanie przez obrońcę lub pełnomocnika. Podkreślić jednocześnie należy, że tego rodzaju wniosek, co do wyznaczenia przedstawiciela procesowego z urzędu, zawierały również niektóre z wcześniejszych pism wnioskodawcy pierwotnie adresowanych do innych organów, które ostatecznie przekazane zostały przez Sąd Okręgowy w R. zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. do Sądu Apelacyjnego, jako załączniki do wniosku o wznowienie postępowania. Co więcej, skoro Sąd Apelacyjny zdecydował się na zarządzenie w trybie art. 120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., to oznacza, że sam wniosek nie był przez ten organ traktowany, jako oczywiście bezzasadny, gdyż wówczas wydane zostałoby postanowienie na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Skoro zaś tak, to w sytuacji, gdy wnioskodawca w terminie określonym w art. 120 § 1 k.p.k., zgłosił żądanie ustanowienia mu obrońcy (pełnomocnika) z urzędu, konieczne było bądź wezwanie go do należytego wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny z zakreśleniem kolejnego terminu w oparciu o przepis art. 120 § 1 k.p.k., lub też, jeżeli wniosek taki z innych powodów nie mógł być uwzględniony, wydanie 4 w tym przedmiocie zarządzenia o odmowie wyznaczenia przedstawiciela procesowego z urzędu. Niewykonanie powyższych, koniecznych w takim wypadku czynności, spowodowało, że wydane na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 545 § 1 k.p.k. zarządzenie jest w sposób oczywisty przedwczesne. Implikowało to jego uchyleniem i przekazaniem sprawy do Sądu Apelacyjnego w [...] w celu dopełnienia niezbędnych czynności procesowych. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 544 § 1 KPKart. 120 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 545 § 3 KPKart. 120 § 2 KPKart. 429 § 1 KPK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy