III KK 173/25
WyrokIzba Karna2025-04-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku sądu odwoławczego, który uchylił wyrok uniewinniający i umorzył postępowanie karne, może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji lub oceniać stopień społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego i obejmuje kontrolą wyłącznie kwestie prawne zawężone do kategorii uchybień wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k., popełnionych przez ten sąd. Nie pozwala na prowadzenie dublującej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji ani na kwestionowanie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, chyba że doszło do tzw. „efektu przeniesienia”. Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu, nawet jeśli opiera się na wysokości szkody, stanowi element ustaleń faktycznych, których weryfikacja w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Prokuratura Rejonowa w Lubaczowie oskarżyła H. B. o uszkodzenie mienia (art. 288 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w Lubaczowie uniewinnił oskarżoną. Sąd Okręgowy w Przemyślu, rozpoznając apelacje, uchylił wyrok uniewinniający i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenia przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KK 173/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r., sprawy H. B. oskarżonej z art. 288 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 291/24 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Lubaczowie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt II K 71/24 oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża oskarżyciela posiłkowego W. B. [J.J.] UZASADNIENIE Prokuratura Rejonowa w Lubaczowie skierowała przeciwko H. B. akt oskarżenia o czyn z art. 288 § 1 k.k., polegający na tym, że w dniu 24 listopada 2023 r. w O., woj. [...], umyślnie uszkodziła okno, dwa szpalety przyokienne, parapet oraz elewację ściany na budynku mieszkalnym, poprzez zaklinowanie drewnianymi listwami i przykręcenie wkrętami płyty OSB o otworze okiennym, powodując straty łącznej wartości 2571,10 złotych na szkodę W. B. . Sąd Rejonowy w Lubaczowie, wyrokiem z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt
III KK 173/25 2 II K 71/24, uniewinnił H. B. od popełnienia zarzucanego jej czynu. Wyrok ten został zaskarżony na niekorzyść oskarżonej H. B. przez oskarżyciela publicznego oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego W. B. . Po rozpoznaniu tych apelacji, Sąd Okręgowy w Przemyślu, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 291/24, uchylił w całości zaskarżony wyrok i na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. umorzył wobec oskarżonej H. B. postępowanie karne o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonej H. B. kwotę 2.016 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje i obciążył Skarb Państwa kosztami procesu. Radca prawny T. C. – pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W. B. , złożyl kasację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu. Zaskarżył go na niekorzyść H. B. Zarzucił w kasacji rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a w szczególności: art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., jak również art. 170 § 1 pkt k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., a nadto art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu w postępowaniu odwoławczym. Agnieszka Nieckarz – Proszek – Prokurator Rejonowy w Lubaczowie, w pisemnej odpowiedzi na kasację, wniósł o oddalenie kasacji radcy prawnego T. C. – pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego W. B. , jako oczywiście bezzasadnej (por. pismo z dnia 11 marca 2025 r., […], […]). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rację ma Agnieszka Nieckarz – Proszek – Prokurator Rejonowy w Lubaczowie, gdy w pisemnej odpowiedzi na kasację wnosi o oddalenie kasacji radcy prawnego T. C. – pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego W. B. , jako oczywiście bezzasadnej Przed przejściem do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych, należy przypomnieć, ze kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co wyraźnie wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że
III KK 173/25 3 nie można w niej podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie sadu pierwszej instancji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania odwoławczego dojdzie do tzw. „efektu przeniesienia”, czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd a quo. Pamiętać też należy, że kontrolą kasacyjną objęte są wyłącznie kwestie prawne zawężone do kategorii uchybień wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k., popełnionych przez sąd odwoławczy. Specyfika i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala zatem na prowadzenie dublującej, „trzecioinstancyjnej” kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV KK 8/15, LEX nr 1666908). Charakter kasacji, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia wnoszonego od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, z powodu rażącego naruszenia przez ten sąd prawa, nie pozwala również na kwestionowanie w tym środku poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Lektura kasacji złożonej przez radcę prawnego T. C. – pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego W. B. , prowadzi do wniosku, że podniesione w niej zarzuty nie spełniają powyższych wymogów. Słusznie wskazano w pisemnej odpowiedzi na kasację, że Sąd Okręgowy w Przemyślu, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu, uczynił to zgodnie z art. 115 § 2 k.k., a swoje stanowisko i argumentację w tym zakresie przedstawił w pisemnym uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 291/24, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k. Sama wysokość szkody wyrządzonej przez H. B. szkody, jest tylko jednym z wyznaczników oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu. Co jednak najistotniejsze, zarzut nadania poszczególnym okolicznościom z art. 115 § 2 k.k. zbyt dużej lub zbyt malej rangi, skierowany jest przeciw dokonanym ustaleniom faktycznym, których weryfikowanie w ramach postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt IV KK 220/17, z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt I KK 24/21). Kierując się przedstawionym motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k., rozstrzygnął jak na wstępie.
III KK 173/25 4 [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KK 101/17 2017-04-20Czy kasacja obrońcy skazanego, która w istocie powtarza zarzuty apelacyjne i kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może być uznana za skuteczną podstawę do uchylenia orzeczenia sądu odwoławczego?
- IV KK 1/17 2017-02-23Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, oparta na zarzutach naruszenia prawa procesowego i kwestionująca ocenę materiału dowodowego oraz ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może stano…
- V KK 625/19 2020-05-22Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, oparta na zarzutach dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, może być skutecznie opart…
- I KK 439/24 2024-12-30Czy kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania odwoławczego i błędnych ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę do uwzględnienia nadzwyczajnego środka zaskarże…
- III KK 402/25 2025-08-07Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania karnego i dowolnej oceny dowodów, może skutkować uchyleniem wyroku utrzymującego w mocy uniewinnien…
Powołane przepisy
art. 288 § 1 KKart. 414 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3 KPKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 170 § 1art. 458 KPKart. 170 § 1 pkt 3 KPKart. 201 KPKart. 519 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy