III KK 305/14

WyrokIzba Karna2014-10-08

Skład orzekający: Józef Szewczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego, takie jak art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k. i art. 7 k.p.k., mogą stanowić samodzielną podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego, jeśli są powtórzeniem zarzutów apelacyjnych i nie wykazują wadliwości argumentacji sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja obrońcy skazanego była oczywiście bezzasadna. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania karnego, z wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., stanowiły powtórzenie zarzutów apelacyjnych, do których sąd odwoławczy zasadnie się odniósł. Zarzut naruszenia art. 4 k.p.k. nie może być samodzielną podstawą kasacyjną, a zarzuty naruszenia art. 5 k.p.k. i art. 7 k.p.k. były nieuprawnione, ponieważ sąd odwoławczy nie przeprowadzał dowodów ani nie dokonywał odmiennej oceny dowodów, a jedynie weryfikował ocenę sądu pierwszej instancji. Ponadto, zarzuty te odnosiły się w istocie do wyroku sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego M. W. za winnego popełnienia przestępstw i skazał go na kary jednostkowe, a następnie karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok w ten sposób, że zakwalifikował jeden z czynów z uwzględnieniem nowelizacji Kodeksu karnego i obniżył kary jednostkową oraz łączną. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania karnego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 305/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 października 2014 r., sprawy M. W. skazanego z art. 197 § 1 kk (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego i ustawy – Kodeks karny wykonawczy; Dz. U. Nr 163, poz. 1363) w zw. z art. 4 § 1 k.k. i art. 200 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 200 § 1 kk w zw. z art. 12 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 10 kwietnia 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w I. z dnia 23 grudnia 2013 r., p o s t a n o w i ł I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądzić od Skarbu Państwa kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, na rzecz adw. R. K. (Kancelaria Adwokacka), obrońcy z urzędu skazanego M. W., za sporządzenie i wniesienie kasacji; III.zwolnić skazanego M. W. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 23 grudnia 2013 r. oskarżony M. W. został uznany za winnego popełnienia przestępstw wyczerpujących znamiona czynów opisanych w: 1. art. 197 § 1 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 i za to skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności; 2. art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. skazanemu w miejsce powyższych kar jednostkowych wymierzono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w E. wyrokiem z 10 kwietnia 2014 r., po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez skazanego i jego obrońcę, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że czyn przypisany skazanemu w pkt 1 zakwalifikował z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego i ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. 2005 r., Nr 163, poz. 1363 ze zm.) w zw. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 197 § 1 k.k. w powyższym brzmieniu obniżył karę pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz obniżył orzeczoną karę łączną pozbawienia wolności do 3 lat, a w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy. W kasacji od tego wyroku obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym. W myśl art. 519 k.p.k. kasacja może być wniesiona od wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k. musi zatem być dotknięte orzeczenie tego sądu, a nie sądu pierwszej instancji. 3 Nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony przez obrońcę skazanego jedynie pozornie czyni zadość powyższemu warunkowi. Analiza zarzutów podniesionych w kasacji prowadzi do wniosku, że – z wyłączeniem zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – są one powtórzeniem zarzutów zawartych w apelacji. Do nich zaś wnikliwie odniósł się Sąd odwoławczy i zasadnie nie stwierdził naruszenia przywołanych przepisów. Wypada zaznaczyć, że Sąd Okręgowy, badając zasadność środka odwoławczego, należycie odniósł się do każdego z przywołanych w nim zarzutów w sposób adekwatny do stopnia ich skonkretyzowania. Podkreślenia wymaga, że z uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego wynika, iż Sąd ten niezależnie od wskazywania aprobaty dla analizy Sądu meriti, przywołał również własne argumenty, które za aprobatą tą przemawiały i podał pod jakimi warunkami można było uznać zasadność zarzutów skarżących oraz że warunki te in concreto nie zachodzą. Zarzut rażącego naruszenia art. 4 k.p.k., podniesiony na wstępie kasacji, jest oczywiście bezzasadny, a to z tej przyczyny, że nie może on stanowić samodzielnej, autonomicznej podstawy kasacyjnej. Przepis ten określa bowiem ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, o której ten przepis stanowi, czyniłoby taki zarzut formalnie poprawnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2011 r., III KK 335/10). Tego jednak skarżący nie uczynił. Nieuprawnione jest stawianie Sądowi odwoławczemu zarzutu naruszenia art. 5 k.p.k. Niezależnie od tego, że nie może on być skutecznie podnoszony na etapie postępowania kasacyjnego, należy wskazać, iż kwestia winy i sprawstwa skazanego została ustalona w sposób niebudzący wątpliwości. Nie może być zatem mowy ani o naruszeniu zasady domniemania niewinności (art. 5 § 1 k.p.k.), ani o rozstrzygnięciu nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść skazanego (art. 5 § 2 k.p.k.). Wypada podkreślić, że dla zasadności zarzutu naruszenia zasady in dubio pro reo nie wystarczy zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu dowodów. O naruszeniu przepisu art. 5 § 2 k.p.k. można mówić wówczas, gdy sąd ustalając, że zachodzą nie dające się usunąć wątpliwości, nie 4 rozstrzygnie ich na korzyść skazanego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2014 r., II KK 131/14). Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 7 k.p.k, a to z następujących względów. Po pierwsze, nie sposób stawiać tego zarzutu Sądowi odwoławczemu, który nie przeprowadzał w postępowaniu odwoławczym dowodów, ani też nie dokonał odmiennej oceny żadnego z przeprowadzonych dowodów, i nie czynił własnych ustaleń faktycznych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 sierpnia 2003 r., III KK 11/03; z 13 czerwca 2007 r., V KK 161/07). Naruszenie reguł dowodowych określonych w treści art. 7 k.p.k. jest możliwe przez sąd odwoławczy tylko wówczas, gdy sąd ten ocenia dowody przeprowadzone w instancji odwoławczej, natomiast wówczas gdy tenże sąd weryfikuje ocenę dokonaną przez sąd meriti, należy w skardze kasacyjnej, w istocie, wykazać wadliwość argumentacji sądu odwoławczego w zakresie takiej oceny, albo też brak takiej argumentacji (art. 457 § 3 k.p.k.), czego skarżący nie uczynił. Po drugie, zarzut naruszenia normy art. 7 k.p.k. odnosi się de facto do wyroku Sądu pierwszej instancji a nie Sądu odwoławczego. Kwestionowanie w kasacji rozstrzygnięcia sądu meriti, jak zaznaczono na wstępie, jest niedopuszczalne. Temu służy bowiem apelacja. Po trzecie, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem o dowolnej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów. Sądy obu instancji poświęciły tej kwestii należytą uwagę, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach. Sąd odwoławczy w sposób przejrzysty i precyzyjny wskazał, dlaczego aprobuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd meriti. Przytoczył przy tym własne argumenty z odwołaniem do konkretnych dowodów z zeznań świadków i opinii biegłych. W sposób wyczerpujący odniósł się w szczególności do oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonej (A. K.) wykazując, że nie zostały one bezkrytycznie i w całości uznane za wiarygodne. Nieuprawnione jest stawianie Sądowi odwoławczemu zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. Wobec poczynienia w sprawie niebudzących wątpliwości ustaleń co do winy i sprawstwa skazanego w odniesieniu do każdego z przypisanych mu czynów uznanie, że w sprawie zachodzi podstawa umorzenia postępowania stanowiąca oczywiste zaprzeczenie tych ustaleń, nie mogło mieć miejsca. 5 W tym stanie rzeczy pozostaje stwierdzić, że kasacja obrońcy skazanego, jako oczywiście bezzasadna, podlegała oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. O wynagrodzeniu obrońcy ustanowionego z urzędu należało orzec na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013, poz. 461), natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 kpkart. 197 § 1 kkart. 4 § 1 KKart. 200 § 1 kkart. 11 § 2 kkart. 12 KKart. 11 § 2art. 85 KKart. 86 § 1 KKart. 4 KPKart. 5 KPKart. 7 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy