V KK 47/18

Sygn. akt V KK 47/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Michał Laskowski Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna, w sprawie J. T. wobec którego warunkowo umorzono postępowanie z art. 61 Ustawy z dn. 20 marca 2009r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2017r. poz.1160 z późn.zm.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o zakazie wstępu na imprezy masowe i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. 2 UZASADNIENIE J. T. wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie II K (…) został uznany za winnego tego, że: - w dniu 21 maja 2017 roku w G. na stadionie im. (…) podczas trwania imprezy masowej tj. meczu PGE pomiędzy C. a F., publicznie i bez powodu, okazując przy tym rażące lekceważenie porządku prawnego, poprzez spalenie szalika w barwach klubowych drużyny przeciwnej prowokował kibiców do działań zagrażających bezpieczeństwu tej imprezy, tj. o czyn z art. 61 Ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 2139). Postępowanie o ten czyn, na podst. art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzono na okres próby wynoszący dwa lata. W okresie próby oddano oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, a na podstawie art. 41b § 1 k.k. w. zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec J. T. zakaz wstępu na imprezy masowe obejmujący wszelkie imprezy masowe na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz mecze żużlowe rozgrywane z udziałem klubu sportowego F. i zobowiązano go do przebywania w miejscu stałego pobytu podczas trwania meczy żużlowych F. na okres 2 lat. Wyrok ten uprawomocnił się niezaskarżony przez żadną ze stron. Kasację od tego orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o zakazie wstępu na imprezy masowe, na korzyść skazanego, wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie – art. 41b§1 i 9 k.k. polegającego na orzeczeniu wobec J. T. obowiązku przebywania w miejscu stałego pobytu w czasie trwania meczy żużlowych F. na okres dwóch lat, podczas gdy tego rodzaju obowiązek może być orzeczony wyłącznie na podstawie art. 41b§3 k.k. i powinien on być połączony z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego, a ponadto okres jego stosowania nie może być dłuższy niż 12 miesięcy. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i w tym zakresie o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja jest zasadna w części w jakiej podnosi zarzut obrazy art. 41b § 9 k.k. W pozostałym zaś zakresie skierowana została wbrew wskazanemu w niej kierunkowi zaskarżenia (na korzyść oskarżonego). Zauważyć należy, że Sąd Rejonowy orzekając środek karny zakazu wstępu na imprezę masową nie mógł obrazić art. 41b § 1 k.k. skoro przepis ten normuje ogólne zasady orzekania tego środka. Winien natomiast orzeczenie to oprzeć na art. 41b § 3 k.k., który to przepis konkretyzuje te ogólne zasady. Z przepisu tego wynika też obligatoryjność zastosowania systemu dozoru elektronicznego wobec skazanego. Tego w niniejszej sprawie nie uczyniono, co niewątpliwie skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego. Rzecz jednak w tym, że kasacja w niniejszej sprawie została wywiedziona przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego. Orzeczenie zaś, w ponowionym procesie, dozoru elektronicznego, ewidentnie pogarszałoby sytuację J. T., a w konsekwencji „przełamywałoby” wskazany kierunek środka zaskarżenia prowadząc do skutków ewidentnie niekorzystnych dla niego (poprzez obostrzenie zakazu stadionowego o dozór elektroniczny). Z tego względu, w obliczu pośredniego zakazu reformationis in peius, wyrażonego w art. 443 k.p.k., nie było podstaw do uwzględnienia tej części zarzutu kasacyjnego. Słusznie natomiast podniesiono w skardze zarzut obrazy art. 41b § 9 k.k. Przepis ten wskazuje bowiem jednoznacznie, że zakaz stadionowy, o którym mowa w art. 41b § 3 k.k. „orzeka się na okres nie krótszy niż 6 miesięcy i nie dłuższy niż 12 miesięcy”. Nie było zatem, na podstawie tego przepisu, możliwości orzeczenia środka karnego na okres dwóch lat. Ponieważ ten dwuletni okres, na który orzeczono zakaz stadionowy w niniejszej sprawie jeszcze nie upłynął, w tej części zaskarżony wyrok należało uchylić i w tym zakresie sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy winien orzec zakaz stadionowy w granicach przewidzianych prawem, a więc stosując normę art. 41b § 9 k.k. i zaliczyć na jego poczet okres odbytego już środka karnego. Jednocześnie, jak wskazywano to już powyżej, nie ma możliwości, wobec braku skargi wniesionej 4 na niekorzyść J. T., orzeczenia wobec niego dozoru elektronicznego wynikającego z obligatoryjnej w tym zakresie normy art. 41b § 3 k.k.