V KS 12/18

Sygn. akt V KS 12/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik (sprawozdawca) SSN Piotr Mirek Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie R.S. oskarżonego z art. 178a§4 kk, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 czerwca 2018 r., skargi wniesionej przez obrońcę oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt XVII Ka …/17, uchylający wyrok Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2017r., sygn. III K …/17 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, 2. nakazuje zwrócić R.S. opłatę od skargi w kwocie 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 27 września 2017 r., sygn. III K …/17 R. S. został skazany za to, że w dniu 11 kwietnia 2017 r. w P., znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny skoda fabia nr rej. […], będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem tego Sądu wydanym w sprawie o sygnaturze VIII …/12 za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości – tj. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 37a k.k. na karę 2 lat ograniczenia wolności z zobowiązaniem do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cela społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na podstawie art. 43a § 2 k.k. zasądził od niego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 12 tys. zł. W apelacji Prokurator Rejonowy zaskarżył powyższy wyrok na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczonej wobec niego kary. Zarzucił rażącą niewspółmierność kary przejawiającą się w orzeczeniu jej w postaci ograniczenia wolności na poziomie 2 lat, podczas gdy okoliczności sprawy obciążające oskarżonego przemawiały za wymierzeniem kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. XVII Ka …./17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Z uzasadnienia wyroku wynika, że podstawą tego rozstrzygnięcia była konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego ponownie w całości. Obrońca oskarżonego złożył skargę na wyrok Sądu odwoławczego w trybie art. 539a § 1 k.p.k. Skarżąc wyrok w całości zarzucił naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia na nowo postępowania w całości mimo, iż postępowanie to ma w istocie dotyczyć uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania ponownej oceny dowodów, 3 które to powody nie mieszczą się w katalogu podstaw do wydania wyroku kasatoryjnego i winny stanowić podstawę do zmiany wyroku przez Sąd odwoławczy. Wniósł w konkluzji o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył: Zarzutowi skargi nie można odmówić słuszności. Istotnie, w myśl art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Uchylając zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji Sąd odwoławczy powołał się na ostatnią z podstaw takiego rozstrzygnięcia wymienionych w przytoczonym przepisie. Z wywodów uzasadnienia wynika jednak, że zadaniem Sądu Rejonowego w ponownym rozpoznaniu sprawy miałoby być głównie wnikliwe wyjaśnienie okoliczności, które powinny mieć wpływ wymiar kary orzeczonej wobec oskarżonego, w szczególności ocena całej poprzedniej karalności oskarżonego, w tym sposób i termin wykonania kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie VIII K …/12 Sądu Rejonowego w P. W dalszej kolejności Sąd odwoławczy zauważa potrzebę uzyskania aktualnego wywiadu środowiskowego i informacji dotyczących deklarowanego przez oskarżonego leczenia odwykowego, a także celowość weryfikacji poziomu stanu nietrzeźwości oskarżonego tempore criminis. Z tak ujętych wytycznych co do zakresu dalszego postępowania dowodowego nie wynika jednak wcale, że za niezbędne uznał Sąd odwoławczy przeprowadzenie przewodu sądowego w całości. W gruncie rzeczy dalsze postępowanie dowodowe miałoby zmierzać do uzupełniającego ustalenia tych tylko okoliczności, które rzutowałyby na orzeczenie w przedmiocie wymiaru kary. Należy w związku z tym zauważyć, że wymienione czynności dowodowe mogły być przeprowadzone przez Sąd Okręgowy. Nie stały temu na przeszkodzie żadne przepisy regulujące zasady i przebieg postępowania odwoławczego. Rację ma zatem skarżący, wskazując że nie zaistniała przesłanka ustawowa z art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., powołana werbalnie przez Sąd Okręgowy, jako mająca uzasadniać uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 4 W tym stanie rzeczy, w uwzględnieniu zasadnego zarzutu podniesionego w skardze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W toku ponownego procedowania Sąd Okręgowy będzie zobligowany do rozważenia, czy apelacja prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego była dopuszczalna z mocy ustawy. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 447 § 5 k.p.k. podstawą apelacji nie mogą być zarzuty określone w art. 438 pkt 3 i 4 k.p.k., związane z treścią zawartego porozumienia, o którym mowa w art. 387 k.p.k. W tym właśnie konsensualnym trybie wydany został wyrok Sądu Rejonowego. Nie było ku temu przeszkód procesowych, skoro zachodziły przesłanki wymienione w art. 387 § 1 i 2 k.p.k., przy czym prokurator należycie powiadomiony wokandą o terminie rozprawy, nie sprzeciwił się wnioskowi obrońcy oskarżonego. W świetle przywołanych tu uregulowań apelacja Prokuratora Rejonowa jawi się zatem jako niedopuszczalna z mocy ustawy. O zwrocie opłaty od skargi orzeczono na podstawie art. 527 § 4 i 5 k.p.k. w zw. z art. 539 f k.p.k. kc