V KB 16/26

Izba Karna2026-03-05

Skład orzekający: Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym i Kodeksie postępowania karnego?
Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, podlega odrzuceniu, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem i postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Wniosek taki nie może prowadzić do pozaustawowej kontroli zapadłych orzeczeń. Ponadto, przepis o obligatoryjnym zawiadomieniu organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Prezes Sądu Najwyższego stwierdził, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę z zachowaniem terminu i wymogów pisma procesowego. Jednakże, wniosek nie spełniał wymogów merytorycznych, nie wskazując na konkretny wpływ okoliczności na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Pełny tekst orzeczenia

V KB 16/26 ZARZĄDZENIE Dnia 5 marca 2026 r. Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.B. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt V KK 485/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.B.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne V KB 16/26 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Za spełnienie wymogu wskazania postępowania sędziego po powołaniu nie może służyć wskazanie na działalność orzeczniczą – wniosek o wyłączenie sędziego nie może bowiem prowadzić do pozaustawowej kontroli zapadłych (i niezaskarżalnych) orzeczeń. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. V KB 16/26 3 Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy