U 6/86
UchwałaIzba Cywilna1986-10-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto – sąd czy prokurator wojskowy – rozstrzyga w toku postępowania przygotowawczego o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym?Ratio decidendi
W toku postępowania przygotowawczego, decyzję o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym podejmuje szef sądu wojskowego (prezes sądu), analogicznie do wyznaczania obrońcy z urzędu. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy sprawa zawisła przed właściwym sądem wojskowym, jak i w toku postępowania przygotowawczego.Stan faktyczny
Zastępca Prokuratora Generalnego PRL - Naczelny Prokurator Wojskowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie ustalenia, kto rozstrzyga o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym w postępowaniu przygotowawczym przed sądami wojskowymi. Wniosek wynikał z braku jednoznacznych przepisów w tym zakresie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie prawne, że decyzję o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym w toku postępowania przygotowawczego podejmuje szef sądu wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Izby Wojskowej gen. bryg. K. Lipiński. Sędziowie: płk J. Górski, płk A. Kaszycki, ppłk S. Kosmal, płk S. Mendyka, płk S. Wojtczak, płk E. Zawiłowski (sprawozdawca).Zastępca Naczelnego Prokuratora Wojskowego: płk A. Suski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 października 1986 r. przedstawionego - w trybie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 45, poz. 241) - przez Zastępcę Prokuratora Generalnego PRL - Naczelnego Prokuratora Wojskowego wniosku o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na pytanie prawne:"Kto - sąd czy prokurator wojskowy - rozstrzyga w toku postępowania przygotowawczego o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym?"na podstawie art. 13 pkt 4, art. 18 ust. 1 i 2 wyżej cytowanej ustawy o Sądzie Najwyższymuchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania karnego, oskarżony - korzystając ze swego prawa do obrony - może ustanowić obrońcę z wyboru. Jednakże w postępowaniu przed sądami wojskowymi tak ustanowionym obrońcą może być osoba wpisana na listę obrońców wojskowych (por. art. 61 § 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych - Dz. U. Nr 75, poz. 166). Nie znaczy to, że oskarżony nie może ustanowić swym obrońcą adwokata nie będącego obrońcą wojskowym. Adwokat nie będący obrońcą wojskowym funkcję swą pełnić może jednak tylko wówczas, gdy zostanie do obrony dopuszczony, co wynika z treści art. 66 § 1 i 2 cyt. ustawy.Ani przepisy postępowania karnego, ani przepisy powołanej ustawy nie wskazują wprost, kto jest władny podjąć decyzję o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym, i dlatego też należy w tej kwestii posiłkowo kierować się wszystkimi tymi przepisami postępowania karnego, które dotyczą wyznaczenia obrońcy z urzędu. Zgodnie z tymi przepisami (por. art. 74 i 580 k.p.k.), obrońcę z urzędu wyznacza w toku postępowania przygotowawczego (w wypadku przewidzianym w art. 69 lub 70 k.p.k.) szef sądu wojskowego (prezes sądu) właściwego do rozpoznania sprawy, w postępowaniu sądowym zaś szef sądu wojskowego (prezes sądu), przed którym zawisła sprawa, a jeżeli tak - to przyjąć również należy, że analogicznie do podjęcia decyzji o dopuszczeniu do obrony adwokata nie będącego obrońcą wojskowym uprawniony jest szef sądu wojskowego, i to zarówno wtedy, gdy sprawa zawisła przed właściwym sądem wojskowym, jak i w toku postępowania przygotowawczego.
Powiązane orzeczenia
- III KR 421/79 1980-01-18Czy naruszenie prawa oskarżonych do obrony poprzez prowadzenie obrony kilku oskarżonych przez jednego obrońcę, mimo sprzecznych interesów, oraz nieudzielenie głosu oskarżonym po zamknięciu przewodu sądowego, skutkuje uch…
- I KZP 32/09 2010-01-19Czy dopuszczalne jest przyjęcie i rozpoznanie zażalenia złożonego przez adwokata wyznaczonego do obrony obligatoryjnej przez organ nieuprawniony, a jeśli tak, to jakie są tego konsekwencje procesowe?
- II KR 163/80 1980-06-10Czy naruszenie prawa do obrony poprzez obronę kilku oskarżonych o sprzecznych interesach przez jednego adwokata może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?
- I KZ 35/21 2021-10-14Czy w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonych obciążają wzajemnie inne osoby, a zarzuty dotyczą udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, interesy tych oskarżonych pozostają w sprzeczności, uniemożliwiając obronę przez…
- V KK 276/23 2024-04-10Czy odmowa doprowadzenia oskarżonego na posiedzenie sądu odwoławczego, mimo jego wniosku i braku medycznych przeciwskazań, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, które może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 18 ust. 2art. 13 pkt 4art. 18 ust. 1art. 61 § 1art. 66 § 1art. 74art. 69§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.