III CZP 67/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Żyznowski. Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys (sprawozdawca), K. Olejniczak.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Urzędu Gminy w B. o dokonanie czynności notarialnej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 maja 1986 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy w aktualnym stanie prawnym do sprzedaży gruntów stanowiących mienie gminne położone na wsi należy nadal stosować rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303; zm.: Dz. U. z 1970 r. Nr 7, poz. 57), czy przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 27, poz. 99), a w szczególności art. 4 ust. 3 i 4 tejże ustawy, czy też wstrzymać obrót takim mieniem do czasu uregulowania zasad prawnych tego obrotu?"podjął następującą uchwałę:Do sprzedaży gruntów stanowiących mienie gminne położone na wsi należy nadal stosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303; zm.: Dz. U. z 1970 r. Nr 7, poz. 57)Uzasadnienie faktyczneNa zebraniu wiejskim, odbytym w dniu 18 czerwca 1985 r., mieszkańcy wsi B. podjęli uchwałę o sprzedaży w drodze przetargu zabudowanej działki nr (...) o powierzchni 0,1072 ha, położonej w B. Gminna Rada Narodowa na wniosek tegoż zebrania podjęła uchwałę o sprzedaży działki Alojzemu N. za sumę 700.000 zł. Uzyskane fundusze postanowiono przeznaczyć na budowę świetlicy we wsi B. Naczelnik Gminy B., wykonując uchwałę Gminnej Rady Narodowej, zwrócił się do Państwowego Biura Notarialnego w S. o zawarcie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego mienia gminnego, położonego we wsi B. Państwowe Biuro Notarialne w Ś. odmówiło dokonania takiej czynności notarialnej, ponieważ uznało ją za sprzeczną z art. 4 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99).W zażaleniu na odmowę dokonania czynności notarialnej Naczelnik Gminy B. zarzucił, że przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dotyczą mienia gminnego położonego nie na terenie wsi, lecz jedynie w miastach.Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Wojewódzki powziął poważne wątpliwości prawne, którym dał wyraz w przedstawionym na wstępie pytaniu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (jedn. tekst: Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) regulowała gospodarkę terenami położonymi w granicach administracyjnych miast i osiedli oraz położonymi poza granicami miast i osiedli, terenami państwowymi, które jako włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta (osiedla) przekazane zostały do realizacji jego zadań gospodarczych.Przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy (art. 44 ust. 1 pkt 2 jednolitego tekstu - Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) wskazuje, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do mienia gromadzkiego, położonego poza granicami miast i osiedli.Delegacja, zawarta w powyższym przepisie, upoważniała Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia zasad stosowania przepisów ustawy do mienia gromadzkiego, położonego na terenie miast i osiedli. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303; zm.: Dz. U. z 1970 r. Nr 7, poz. 57) zostało wydane na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16), zawierającego upoważnienie dla Rady Ministrów do unormowania w drodze rozporządzenia sprawy zarządu mieniem gromadzkim i trybu jego zbywania, oraz art. 45 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159). Rozporządzenie z 1962 r. dotyczy mienia gromadzkiego na wsi i w miastach, różnicując wyraźnie pojęcie mienia gromadzkiego na wsi (§ 1 ust. 1) oraz mienia gromadzkiego w miastach (§ 1 ust. 2), przy czym do mienia gromadzkiego na wsi odnoszą się przepisy rozdziału 2 rozporządzenia.Unormowania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) nie zmieniły stanu prawnego mienia gromadzkiego (gminnego) położonego na terenie wsi, gdyż art. 93 powołanej ustawy stanowi, że Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa zasady zarządu mieniem gminnym w miastach oraz warunki i tryb jego zbywania. Powyższe uregulowanie uzasadnia wniosek, że do zarządu i zbywania mienia gromadzkiego (gminnego) na wsi mają nadal zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r., które w tym zakresie nie zostały uchylone również przez ustawę z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185). Delegacja z art. 93 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. odnosi się tylko do tego członu rozporządzenia z dnia 29 listopada 1962 r., który dotyczy mienia gromadzkiego (gminnego) w miastach. Reasumując, uchylenie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (art. 100 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.) nie wzrusza postanowień rozporządzenia z 1962 r., gdyż przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nie regulują i nie przewidują regulacji spraw zarządu mieniem gminy położonym poza terenami miast. Nie można też przyjąć, aby sprawy zarządu mieniem gminnym oraz tryb zbywania tego mienia pozostały poza zakresem regulacji prawnej.Z tych względów udzielono odpowiedzi jak w sentencji uchwały.