II CZ 19/85
PostanowienieIzba Cywilna1985-03-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające uzasadnienia postanowienia, które nie podlega zaskarżeniu, wymaga sporządzenia uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające uzasadnienia postanowienia, które nie podlega zaskarżeniu, nie wymaga sporządzenia uzasadnienia. Zgodnie z art. 357 § 1 k.p.c., sąd uzasadnia postanowienia ogłoszone na posiedzeniu jawnym, jeżeli podlegają one zaskarżeniu. Postanowienie rozstrzygające wniosek o uzupełnienie postanowienia nie zostało enumeratywnie wymienione w art. 394 § 1 k.p.c. jako podlegające zaskarżeniu.Stan faktyczny
Powód wniósł o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji odmówił uzasadnienia postanowienia, którym nie uwzględnił wniosku powoda o uzupełnienie, wskazując, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie. Powód wniósł zażalenie, zarzucając bezpodstawność postanowienia odmawiającego uzasadnienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego odmawiające uzasadnienia postanowienia, które nie podlegało zaskarżeniu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Kołakowski (spr.).Sędziowie: SN W. Łysakowski, SW G. Borkowski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 18 marca 1985 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Grzegorza K. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "M." w G. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 16 lutego 1984 r., sygn. akt I C 1/82 postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePo nieuwzględnieniu wniosku powoda o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie cofnięcia udzielonego mu zwolnienia od kosztów sądowych, powód wniósł o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wydanego postanowienia, zapowiadając skorzystanie z "przewidzianych środków odwoławczych". Postanowieniem z dnia 16 lutego 1984 r. Sąd Wojewódzki odmówił uzasadnienia postanowienia z dnia 8 lutego 1984 r., którym Sąd ten nie uwzględnił wniosku powoda o uzupełnienie postanowienia z dnia 21 grudnia 1983 r. w przedmiocie cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych, wskazują iż na to postanowienie nie przysługuje zażalenie, a zatem Sąd nie musi go uzasadniać (art. 357 § 1 k.p.c.).W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie zarzucając, iż w świetle art. 394 § 1 pkt 2, art. 351 § art. 357 § 1 oraz art. 361 w zw. z art. 394 § 1 pkt 7 k.p.c. jest ono "oczywiście absolutnie bezpodstawne", jakkolwiek bowiem orzeczenie "wiążące się z cofnięciem zwolnienia od kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie podlega zaskarżeniu (art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c.)".Zażalenie nie jest uzasadnione.Stosownie do art. 357 § 1 zd. pierwsze k.p.c. Sąd uzasadnia postanowienia ogłoszone na posiedzeniu jawnym, jeżeli podlegają one zaskarżeniu. Wbrew zawartym w zażaleniu wywodom, nie "jakiekolwiek orzeczenie wiążące się z cofnięciem zwolnienia od kosztów sądowych podlega zaskarżeniu", a tylko te postanowienia Sądu I instancji, których przedmiot jest enumeratywnie wymieniony w art. 394 § 1 pkt 1-11 k.p.c. Postanowienie rozstrzygające wniosek o uzupełnienie postanowienia do tych ostatnich nie zostało zaliczone. Wyczerpujące unormowanie dopuszczalności zażalenia uniemożliwia dokonywanie takich prób wykładni, które poprzez poszukiwanie związków wydanych orzeczeń z innymi - podlegającymi zaskarżeniu - prowadziłyby do dowolnego rozszerzenia katalogu postanowień wyliczonych ściśle w art. 394 § 1 k.p.c.Postanowienie z dnia 23 grudnia 1983 r., podjęte zostało zgodnie z jego istotą - z urzędu i zawiera taką treść, jaka odpowiada zamierzonemu rozstrzygnięciu w ramach art. 120 § 1 k.p.c. Wniosek powoda o uzupełnienie tego postanowienia zmierza w istocie do jego zmiany, gdyż nie mógł on się powoływać na niezamieszczenie orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu (art. 351 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 361 k.p.c.). Zgodnie z art. 353 k.p.c., wniosek ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem było cofnięcie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym także w zakresie oceny jego zupełności.Skoro postanowienie z dnia 8 lutego 1984 r., nieuwzględniające wniosku o uzupełnienie postanowienia z dnia 21 grudnia 1983 r., nie podlegało zaskarżeniu, trafne więc było stanowisko Sądu I instancji, co do braku podstaw sporządzenia jego uzasadnienia.Zażalenie oparte na odmiennym stanowisku podlegało więc oddaleniu (art. 397 § 2 w zw. z art. 337 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 202/90 1990-12-09Czy sąd pierwszej instancji może odmówić zwolnienia od kosztów sądowych powoda wnoszącego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu a limine, powołując się na oczywistą bezzasadność powództwa?
- IV CZ 75/20 2020-12-17Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które nie zostało uzasadnione na żądanie strony, podlega odrzuceniu?
- III CZP 10/22 2022-01-21Czy sąd pierwszej instancji orzekający w innym składzie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia wyroku z uzasadnieniem, jeśli postanowienie to kończ…
- III CZP 91/20 2021-12-15W jakim składzie sądu należy odrzucić zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji, jeśli nie zostało ono wcześniej złożone o sporządzenie pisemnego uzasadnienia?
- III CZP 49/21 2021-12-09Czy w przypadku zaskarżenia postanowień sądu pierwszej instancji o odrzuceniu pozwu i o zabezpieczeniu, które zostały zawarte w jednym dokumencie i zaskarżone jednym pismem procesowym, zażalenie na postanowienie o odrzuc…
Powołane przepisy
art. 357 § 1 KPCart. 394 § 1 pkt 2art. 351art. 357 § 1art. 361art. 394 § 1 pkt 7 KPCart. 394 § 1 pkt 2 KPCart. 394 § 1 pkt 1art. 394 § 1 KPCart. 120 § 1 KPCart. 351 § 1art. 361 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.