Rw 201/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Juszczak, mjr B. Szerszenowicz (sędzia s. wojsk. deleg. - sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1985 r. na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie za przestępstwa:1) Janusza P. - z art. 158 § 1 k.k. dwukrotnie na kary po1 roku pozbawienia wolności, z art. 182 § 1 k.k. dziewięciokrotnie na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności, z art. 156 § 2 k.k. sześciokrotnie na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie - na karę 3 lat pozbawienia wolności;2) Andrzeja B. - z art. 158 § 1 k.k. dwukrotnie na kary po 1 roku pozbawienia wolności, z art. 321 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie - na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;3) Ryszarda W. - z art. 158 § 1 k.k. dwukrotnie - na kary 1 roku pozbawienia wolności i łącznie - na karę 1 roku pozbawienia wlności, uniewinnionego nieprawomocnie od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 167 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść oskarżonego Ryszarda W. oraz obrońców oskarżonych Janusza P. i Andrzeja B. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 31 stycznia 1985 r.:1) zaskarżony wyrok w odniesieniu do Janusza P. i Andrzeja B. utrzymał w mocy, a w stosunku do2) Ryszarda W. w części uniewinniającej od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 167 § 1 k.k. uchylił i postępowanie karne w tym zakresie umorzył na podstawie art. 361 § 1 k.p.k. w zw. z art. 11 pkt 4 k.p.k. (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku rewizje wnieśli prokurator w odniesieniu do oskarżonego Ryszarda W. i obrońcy oskarżonych Janusza P. i Andrzeja B.Prokurator w swej rewizji zarzucił temu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, jeżeli chodzi o czyn, od którego popełnienia oskarżony Ryszard W. został uniewinniony, i w związku z tym wniósł o uchylenie w tej części zaskarżonego wyroku i przekazanie w tym zakresie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Natomiast obrońca oskarżonego Janusza P. zarzucił temu wyrokowi:a) obrazę przepisów postępowania wyrażającą się we wszczęciu przez prokuratora wojskowego z urzędu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w stosunku do osoby cywilnej odpowiadającej przed sądem wojskowym;b) błąd w ustaleniach faktycznych wyrażających się w uznaniu oskarżonego za winnego zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów (...), do których popełnienia oskarżony nie przyznał się,c) rażącą niewspółmierność kary -i wniósł w związku z tym o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zarzuconych mu w pkt 1 i 2 aktu oskarżenia, uchylenie zaskarżonego wyroku w pozostałej części i przekazanie w tym zakresie sprawy właściwemu prokuratorowi powszechnemu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez obniżenie wymiaru kary pozbawienia wolności i zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania (...).Podczas rozprawy rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował wniosek rewizji, wnosząc o umorzenie postępowania o czyn, od którego popełnienia oskarżony Ryszard W. został uniewinniony, ze względu na brak wniosku pokrzywdzonego o ściganie, a ponadto wniósł o nieuwzględnienie rewizji obrońców. Obrońcy natomiast poparli rewizje (...).(...) Rewizje obrońców nie są zasadne.(...) Nie można się też zgodzić z zarzutem wyrażonym jako pierwszy w rewizji obrońcy oskarżonego Janusza P. W myśl zasady wynikającej z § 2 art. 24 k.p.k., współsprawcy przestępstwa powinni odpowiadać we wspólnym postępowaniu (tzw. zasada łączności). W niniejszej sprawie, poza oskarżonym Januszem P., wszyscy pozostali oskarżeni - zgodnie z art. 242 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) - podlegają właściwości sądu wojskowego, a co za tym idzie uprawnionym do wszczęcia i prowadzenia postępowania przygotowawczego był w tej sprawie (co do całości z mocy art. 567 § 1 i 2 k.p.k.) prokurator wojskowy. Co więcej - ze względu na to, że niektórym ze współsprawców zarzucono, a następnie przypisano, dopuszczenie się występków określonych w rozdziale XL kodeksu karnego, co w myśl § 3 art. 567 k.p.k. wyłączało możliwość przekazania sprawy na drogę procesu powszechnego, prokurator wojskowy był tu nawet wyłącznie właściwy. Dlatego też za bezzasadne, nie znajdujące oparcia w przepisach procedury karnej - uznać należy twierdzenie skarżącego, że prokurator wojskowy uznając, iż interes społeczny wymaga wszczęcia z urzędu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego wobec jednego ze współsprawców odpowiadających łącznie, nie był uprawniony do uczynienia tego na podstawie art. 577 § 2 k.p.k. Artykuł 577 § 2 k.p.k. bowiem nie odnosi się jedynie do postępowania przeciwko żołnierzowi, jakby wynikało z rewizji, lecz ma zastosowanie w każdej sprawie podlegającej orzecznictwu sądów wojskowych (art. 563 k.p.k.), bez względu na podstawę prawną tej podległości, a zatem i osobę sprawcy.W związku z tym wyrazić należy pogląd, że w sytuacji, gdy osoba cywilna odpowiada wspólnie (w jednym postępowaniu) ze współsprawcą przestępstwa podlegającym właściwości sądu wojskowego (art. 567 § 1 w zw. z art. 24 § 1 i 2 k.p.k.), wówczas prokurator wojskowy może - w myśl § 2 art. 577 k.p.k. - wszcząć przeciwko niej z urzędu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, jeżeli według jego oceny wymaga tego interes społeczny (...).