III KZ 61/85

PostanowienieIzba Karna1985-11-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy asesor prokuratorski, któremu Prokurator Generalny udzielił tzw. votum, może sporządzić i wnieść akt oskarżenia do sądu powszechnego, a jeśli tak, czy czynność ta stanowi udział w postępowaniu przed sądem w rozumieniu przepisów o Prokuraturze PRL?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że asesor prokuratorski, któremu Prokurator Generalny udzielił tzw. votum, jest uprawniony do podejmowania wszystkich czynności prokuratorskich, w tym sporządzenia i wniesienia aktu oskarżenia do sądu powszechnego. Sąd podkreślił, że czynność ta następuje w fazie postępowania przygotowawczego, a nie stanowi udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym przed sądem.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w B. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego z art. 208 i 201 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., uznając, że brak było skargi uprawnionego oskarżyciela z powodu sporządzenia aktu oskarżenia przez asesora prokuratorskiego, któremu nie przysługiwało prawo udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim. Prokurator zaskarżył to postanowienie, kwestionując interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w B. i przekazał sprawę temu sądowi do merytorycznego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Kosiński (sprawozdawca). Sędziowie: R. Góral, S. Mirski.Prokurator Prokuratury Generalnej: P. Lech.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Piotra A., oskarżonego z art. 208 i 201 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 24 stycznia 1985 r. o umorzeniu postępowania w sprawie oraz po wysłuchaniu i odczytaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w B. w celu merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w B. postanowieniem z dnia 24 stycznia umorzył na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. postępowanie w sprawie wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Brak ten, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nastąpił na skutek sporządzenia w rozpatrywanej sprawie aktu oskarżenia przez asesora prokuratorskiego w sytuacji, gdy pod rządem ustawy z dnia 14 kwietnia 1967 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (jedn. tekst: Dz. U. z 1980 r. Nr 10, poz. 30) asesorowi prokuratorskiemu nie przysługuje prawo udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim (art. 9 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy).Postanowienie to zaskarżone zostało przez prokuratora. Autor zażalenia kwestionuje dokonaną przez Sąd Wojewódzki intepretację powołanych przepisów tej ustawy i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne.W przeciwieństwie do kodeksu postępowania karnego z 1928 r. (art. 50 § 2), obowiązujący kodeks postępowania karnego nie reguluje kwestii powierzenia asesorowi prokuratury czynności prokuratorskich. Z unormowania natomiast tej kwestii w cytowanej ustawie o Prokuraturze PRL wynika, że udzielenie przez Prokuratora Generalnego asesorowi prokuratorskiemu tzw. votum upoważnia go z samego prawa (art. 9 ust. 4 powyższej ustawy) do podejmowania wszystkich czynności należących do kompetencji prokuratora z wyłączeniem czynności wymienionych taksatywnie w art. 9 ust. 3 tej ustawy, a mianowicie: 1) udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, 2) sporządzania środków zaskarżenia i wniosków do Sądu Najwyższego oraz występowania przed tym Sądem, 3) stosowania tymczasowego aresztowania.Z unormowania tego zatem wynika, że asesor, któremu Prokurator Generalny powierzył pełnienie czynności prokuratorskich, może sporządzić i wnieść akt oskarżenia do wszystkich sądów powszechnych.Asesor taki bowiem jest prokuratorem - w myśl art. 9 ust. 4 ustawy - w rozumieniu zarówno tej ustawy, jak i w rozumieniu przepisów postępowania karnego, cywilnego, administracyjnego, w sprawach o wykroczenia oraz innych rodzajów postępowania, o których stanowią ustawy.Za błędny należy także uznać pogąd Sądu Wojewódzkiego, że sporządzenie i wniesienie aktu oskarżenia (notabene w rozpatrywanej sprawie wniesienie to nastąpiło przez prokuratora) stanowi już udział w postępowaniu przed sądem. Wykonanie tych czynności następuje jeszcze w ostatniej fazie postępowania przygotowawczego, a nie na etapie postępowania jurysdykcyjnego przed sądem.Z tych względów należało postanowić jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 208art. 10 § 2 KKart. 11 pkt 4 KPKart. 9 ust. 3art. 50 § 2art. 9 ust. 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.