Rw 283/85
WyrokIzba Wojskowa1985-04-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy groźba bezprawna, której forma i okoliczności użycia krępują wolę pokrzywdzonego, wzbudzając w nim obawę jej spełnienia, jest wystarczająca do przypisania odpowiedzialności karnej sprawcy, nawet jeśli nie było zamiaru jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że do bytu groźby bezprawnej, o której mowa w art. 312 k.k., wystarczy, by groźba ta, ze względu na swoją formę i okoliczności, wśród których została użyta, krępowała wolę pokrzywdzonego. Kluczowe jest wzbudzenie w pokrzywdzonym subiektywnego odczucia obawy, że groźba zostanie spełniona. Nie jest konieczne ustalenie, że sprawca rzeczywiście zamierzał ją wykonać.Stan faktyczny
Oskarżony Waldemar W. został skazany za przestępstwa z art. 313 k.k. i art. 315 § 1 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą surowość kary. Wniósł o złagodzenie kary i jej warunkowe zawieszenie. Obrońca domagał się uniewinnienia od jednego zarzutu, zakwalifikowania czynów jako jednego występku bez charakteru chuligańskiego, wymierzenia łagodnej kary i warunkowego zawieszenia jej wykonania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Olczak (sprawozdawca). Sędziowie: kpt. W. Oziębło, mjr B. Szerszenowicz (sędzia s. wojsk. - deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 1985 r. na rozprawie sprawy Waldemara W., skazanego nieprawomocnie dwukrotnie na podstawie art. 313 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. na kary po 3 lata pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 315 § 1 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 315 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji obrońcy oskarżonego wniesionej od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 25 lutego 1985 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego zarzucił w rewizji obrazę prawa materialnego, procesowego i błąd w wyrokowych ustaleniach faktycznych oraz rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary. W związku z tym skarżący w rewizji tej wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez wydatne złagodzenie orzeczonej kary pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Na rozprawie rewizyjnej obrońca, konkretyzując powołany rewizyjny wniosek, domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez: a) uniewinnienie oskarżonego Waldemara W. od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w pkt 2 wyroku, b) przyjęcie, że czyny opisane w pkt 1, 3 i 4 wyroku stanowią łącznie tylko jeden występek - określony w art. 315 § 1 k.k., nie mający charakteru chuligańskiego; c) wymierzenie oskarżonemu za ten występek łagodnej kary pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania. Natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w uzasadnieniu rewizji motywy - podobnie jak i wspierające je wywody obrońcy na rozprawie rewizyjnej - pozostają w sprzeczności z ujawnionymi - na rozprawie głównej - dowodowymi realiami konkretnej sprawy, a co się z tym wiąże, zawarte w tej rewizji zarzuty i wnioski - skonkretyzowane przez obrońcę na rozprawie rewizyjnej, o czym była mowa, nie mogą być uznane za trafne (..).(...) Do bytu groźby bezprawnej, o której mowa w art. 312 k.k., wystarczy, by groźba ta ze względu na swoją formę i okoliczności, wśród których przez sprawcę została użyta, krępowała wolę pokrzywdzonego - w następstwie wzbudzonej w niego, w subiektywnym jego odczuciu, obawy, że będzie ona ze strony sprawcy spłeniona. Do odpowiedzialności karnej sprawcy nie jest konieczne ustalenie, że rzeczywiście zamierzał on groźbę wykonać. W sprawie Waldemara W. wchodzi w grę właśnie taki stan faktyczny. Publicznie - w obecności zebranych junaków i personelu restauracji - lżony i wulgarnie poniżany oraz sterroryzowany groźbą napaści, tj. groźbą dotkliwego pobicia, przez oskarżonego, pozostający w przeświadczeniu, że groźba ta zostanie spełniona, Wojciech W. odstąpił od przedsięwziętej czynności służbowej, tj. przywoływania oskarżonego do regulaminowego zachowania się w miejscu publicznym. Podobnie rzez się miała z Krzysztofem S. (działającym na miejscu zdarzenia z polecenia Wojciecha W.), który zaniechał uspokojenia oskarżonego, będąc powodowany obawą spełnienia używanej pod jego adresem - ze strony oskarżonego - groźby pobicia go (...).
Powiązane orzeczenia
- I KZP 7/17 2017-09-14Czy dla odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 245 k.k. w sytuacji, gdy sprawca w celu wywarcia wpływu na świadka używa groźby karalnej w rozumieniu art. 115 § 12 k.k. (o której mowa w art. 190 k.k.), konieczne…
- I KZP 2/14 2014-03-27Czy dla odpowiedzialności z art. 245 k.k., w sytuacji, w której sprawca w celu wywarcia wpływu na świadka używa groźby bezprawnej w postaci groźby karalnej określonej w art. 190 § 1 k.k., konieczne jest ustalenie, że gro…
- II KK 198/25 2025-06-17Czy groźba bezprawna w rozumieniu art. 191 § 2 k.k. musi wywołać u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę jej spełnienia, aby można było mówić o dokonaniu tego przestępstwa?
- I DO 17/20 2020-06-19Czy groźba spowodowania postępowania karnego, aby wyczerpać znamiona przestępstwa z art. 191 § 1 k.k., musi być na tyle poważna, aby wzbudzić w zagrożonym uzasadnioną obawę jej spełnienia?
- II KK 295/21 2021-09-03Czy groźba wszczęcia postępowania podatkowego i karnoskarbowego w celu zmuszenia do zaniechania dochodzenia roszczeń finansowych stanowi przestępstwo z art. 191 § 1 k.k., nawet jeśli groźba nie wzbudziła u pokrzywdzonego…
Powołane przepisy
art. 313 KKart. 59 § 1 KKart. 315 § 1 KKart. 312 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.