U 2/85

UchwałaIzba Cywilna1985-12-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy asesor wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, mający uprawnienie do pełnienia czynności prokuratorskich, może występować w sprawach, w których właściwe są wyłącznie wojskowe sądy okręgowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że asesor wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, któremu powierzono pełnienie czynności prokuratorskich, może brać udział w postępowaniu przed wojskowym sądem okręgowym (równorzędnym) również w sprawach, w których sąd ten jest wyłącznie właściwy. Ograniczenia wynikające z art. 96 ust. 1 ustawy o Prokuraturze PRL dotyczą jedynie udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, sporządzania środków zaskarżenia i wniosków do Sądu Najwyższego oraz stosowania tymczasowego aresztowania.
Stan faktyczny
Zastępca Prokuratora Generalnego PRL - Naczelny Prokurator Wojskowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie możliwości występowania asesora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury w sprawach, w których właściwe są wyłącznie wojskowe sądy okręgowe. Wątpliwość powstała na tle art. 96 ust. 1 ustawy o Prokuraturze PRL, który ogranicza udział asesora w postępowaniu przed sądem wojewódzkim.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione pytanie prawne, stwierdzając, że asesor wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury może występować w sprawach, w których właściwe są wyłącznie wojskowe sądy okręgowe.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes gen. bryg. K. Lipiński. Sędziowie: płk J. Jeż, płk J. Górski, płk A. Kaszycki, płk S. Mendyka (sprawozdawca), płk S. Wojtczak, płk E. Zawiłowski, z udziałem Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płka B. Klisia.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu, przedstawionego w trybie art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 45, poz. 241) przez Zastępcę Prokuratora Generalnego PRL - Naczelnego Prokuratora Wojskowego, wniosku o podjęcie uchwały, zawierającej odpowiedź na pytanie prawne:"Czy asesor wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, mający uprawnienie do pełnienia czynności prokuratorskich, może występować w sprawach, w których właściwe są wyłącznie wojskowe sądy okręgowe (równorzędne)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneArtykuł 96 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 31, poz. 138) upoważnia Prokuratora Generalnego do powierzenia asesorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, a Naczelnego Prokuratora Wojskowego - asesorowi wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, na czas określony nie przekraczający 2 lat, pełnienia czynności prokuratorskich, jednakże bez prawa:1) udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, 2) sporządzania środków zaskarżenia i wniosków do Sądu Najwyższego oraz występowania przed tym Sądem,3) stosowania tymczasowego aresztowania.Na tle tak sformułowanego przepisu - art. 96 ust. 1 powołanej ustawy o Prokuraturze PRL powstała wątpliwość, czy zakaz udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim asesora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, upoważnionego do pełnienia czynności prokuratorskich, dotyczy także upoważnionego do pełnienia tych czynności asesora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury w odniesieniu do udziału w postępowaniu przed wojskowym sądem okręgowym (równorzędnym) w sprawach w których sąd ten jest wyłącznie właściwy (art. 572 § 2 k.p.k.).Znowelizowane ustawą z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze PRL (por. art. 112 tej ustawy) art. 578 § 1 i art. 587 k.p.k. uprawniają asesora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, któremu powierzono pełnienie czynności prokuratorskich, zarówno do prowadzenia śledztwa (art. 587 § 1 k.p.k.), jak i do udziału w rozprawie lub posiedzeniu (art. 578 § 1 k.p.k.). Ten ostatnio przytoczony przepis wyłącza jedynie możliwość udziału asesora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury w postępowaniu przed Izbą Wojskową Sądu Najwyższego, natomiast - gdy chodzi o postępowanie przed wojskowym sądem pierwszej instancji - nie wprowadza żadnych ograniczeń w zależności ani od rangi tego sądu, ani od rodzaju rozpoznawanych przez niego spraw. Oznacza to, innymi słowy, że upoważniony do pełnienia czynności prokuratorskich asesor wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury może brać udział w postępowaniu przed wojskowym sądem okręgowym (równorzędnym) również w sprawach, w których sąd ten jest wyłącznie właściwy. Wynika z tego wniosek, że powierzenie asesorowi wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury pełnienia czynności prokuratorskich doznaje jedynie ograniczeń wynikających z art. 96 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18 ust. 2art. 13 pkt 4art. 18 ust. 1art. 96 ust. 1art. 572 § 2 KPKart. 112art. 578 § 1art. 587 KPKart. 587 § 1 KPKart. 578 § 1 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.