Rw 44/84

WyrokIzba Karna1984-02-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd wojskowy jest właściwy do orzekania w sprawie junaka oskarżonego o przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., jeśli czyn ten zakończył się przed datą uchylenia stanu wojennego, a jednocześnie nie zachodzi zbieg z art. 226 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie stanu wojennego spowodowało brak podstaw do orzekania przez sądy wojskowe wobec junaków odbywających służbę w oddziałach obrony cywilnej za przestępstwo z art. 303 k.k. z datą zakończenia czynu przypadającą po uchyleniu stanu wojennego. Wskazano, że z tą datą wygasła penalizacja tych czynów przed sądami wojskowymi wobec tych podmiotów. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzi stosunek krzyżowania się art. 303 § 3 k.k. z art. 226 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, gdyż ten ostatni przepis dotyczy innych podmiotów.
Stan faktyczny
Junak Andrzej P. został skazany nieprawomocnie przez Wojskowy Sąd Garnizonowy za przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniu daty zakończenia przestępstwa (przyjęto 22 lipca 1983 r. zamiast 24 października 1983 r.) oraz wymierzenie zbyt łagodnej kary przez warunkowe zawieszenie. Prokurator zmodyfikował rewizję, wnosząc o uznanie winy w zbiegu z art. 226 ustawy o powszechnym obowiązku obrony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie płk. J. Mielczarek (sprawozdawca), mjr S. Kosmal.Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr R. Myczkowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 1984 r. na rozprawie sprawy junaka Andrzeja P., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k., z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 k.k., na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 2 lat, z powodu rewizji wniesionej przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 28 grudnia 1983 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...)Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji:1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że przestępne działanie oskarżonego zakończyło się z dniem 22 lipca 1983 r., zamiast w dniu 24 października 1983 r., jak było w istocie (art. 387 pkt 3 k.p.k.),2) wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernie łagodnej kary w stosunku do stopnia społecznego niebezpieczeństwa popełnionego czynu przez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności (art. 387 pkt 4 k.p.k.).W związku z tymi zarzutami prokurator wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie, że oskarżony przebywał samowolnie poza jednostką w okresie od dnia 5 kwietnia 1983 r. do dnia 24 października 1983 r., i wymierzenie mu za ten czyn kary orzeczonej zaskarżonym wyrokiem bez zastosowania art. 73 k.k.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował rewizję, wnosząc o zmianę wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego dopuszczenia się przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k. w zbiegu z art. 226 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL i wymierzenie mu za ten czyn kary zgodnej z wnioskiem rewizji. Natomiast obrońca wnosił o nieuwzględnienie rewizji prokuratora i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora, w tym także w zmodyfikowanej przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej postaci, nie jest zasadna.Uchylenie zawieszonego stanu wojennego wytworzyło sytuację prawną powodującą w konsekwencji brak podstaw do orzekania przez sądy wojskowe wobec junaków odbywających służbę w oddziałach obrony cywilnej za przestępstwo między innymi określone w art. 303 k.k. - z datą 22 lipca 1983 r. Innymi słowy - z tą datą wygasła penalizacja tych czynów przed sądami wojskowymi wobec tych podmiotów. Zawarte przeto w opisie czynu zaskarżonego wyroku sformułowanie, że przestępne zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona występku określonego w art. 303 § 3 k.k. i ustało z tą datą, jest zasadne. Nie zachodzi natomiast stosunek krzyżowania się art. 303 § 3 k.k. z art. 226 powołanej ustawy o powszechnym obowiązku obrony, gdyż ten ostatni przepis dotyczy innych podmiotów, konkretnie zaś osób nie pełniących jeszcze służby, a będących "powołanymi" albo "przeznaczonymi" do odbywania rzeczonej służby.Na marginesie podnieść wypada, że art. 566 § 1 k.p.k. - określający właściwość sądów wojskowych - przewiduje możliwość osądu przez sądy wojskowe tylko wówczas, gdy obok innych warunków w grę wchodzą różne przestępstwa podlegające z osobna właściwości sądu wojskowego i powszechnego. Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, gdyż popełniony przez oskarżonego czyn ma charakter niepodzielnego przestępstwa trwałego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 3 KKart. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 387 pkt 3 KPKart. 387 pkt 4 KPKart. 73 KKart. 226art. 303 KKart. 566 § 1 KPK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.