IV KR 99/84

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Krzysztofa N., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 22 października 1983 r. - utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...)Uzasadnienie faktyczneKrzysztof N., Dariusz K., Cezary P. i Roman S. zostali oskarżeni o to, że: I. 6 lipca 1981 r. w M., działając wspólnie i w porozumieniu, przemocą polegającą na pobiciu, doprowadzili Annę T. do stan bezbronności, po czym odbyli wbrew jej woli stosunek płciowy, tj. o czyn określony w art. 168 § 2 k.k., a nadto Dariusz W., Jacek J., Grzegorz C. oraz Krzysztof N. i Dariusz K. o to, że: II. 24 czerwca 1981 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu, przemocą polegającą na pobiciu i przytrzymywaniu za ręce i nogi, doprowadzili Annę T. do stanu bezbronności, po czym odbyli wbrew jej woli stosunek płciowy, tj. o czyn określony w art. 168 § 2 k.k., a nadto Krzysztof N. i Dariusz K. o to, że: III. w czerwcu 1981 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przemocą polegającą na pobiciu po twarzy i przytrzymywaniu za ręce, doprowadzili Annę T. do stanu bezbronności, po czym odbyli wbrew jej woli stosunek płciowy, tj. o czyn określony w art. 168 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w S., wyrokiem z 22 października 1983 r. Krzysztofa N. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów w pkt I - III aktu oskarżenia i za każdy z nich na podstawie art. 168 § 2 k.k. skazał na kary po 3 lata pozbawienia wolności; Dariusza K. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów w pkt I - III aktu oskarżenia i za każdy z nich skazał go na podstawie art. 168 § 2 k.k. na kary po 3 lata pozbawienia wolności. Cezarego P. i Romana S. uznał za winnych popełnienia zarzucanego im czynu w pkt I, zaś Dariusza W. w pkt II aktu oskarżenia i na podstawie art. 168 § 2 k.k. w zw. z art. 5 i 6 pkt 10 ustawy z 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228) zastosował do tych oskarżonych środek poprawczy w postaci umieszczenia w zakładzie poprawczym.Na podstawie art. 66 i art. 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonym kary łączne: Krzysztofowi N. 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaś Dariuszowi K. 3 lat pozbawienia wolności.Na podstawie art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 6 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich umieszczenie Cezarego P., Romana S. i Dariusza W. w zakładzie poprawczym warunkowo zawiesił na okres 3 lat, stosując do nich w tym okresie środek wychowawczy w postaci oddania pod nadzór kuratora.Oskarżonych Dariusza K., Jacka J. i Grzegorza C. od popełnienia zarzucanego im czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia uniewinnił.Wyrok powyższy zaskarżył obrońca oskarżonego Krzysztofa N. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest pozbawiona racji.Wywody polemiczne z treścią rewizji należy rozpocząć od zarzutów formalnych.I. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia zasady ścigania na wniosek, a następnie uchylenia prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania wydanego przez Prokuratora Rejonowego w M. przez Prokuratora Generalnego PRL, a co za tym idzie lansowanie w domyśle tezy o istnieniu ujemnej przesłanki procesowej, to sprawa ta polega na nieporozumieniu.Jak wynika z akt sprawy pokrzywdzona 8 lipca 1981 r. złożyła zameldowanie o przestępstwie z art. 168 § 2 k.k. z wnioskiem o ściganie sprawców tego czynu w myśl art. 168 § 3 k.k.Późniejsze cofnięcie tego wniosku - zgodnie z treścią art. 5 § 2 i 3 k.p.k. - jest bezskuteczne, albowiem postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu.Dopatrując się w zmiennych zeznaniach Anny T. braku dostatecznych dowodów winy podejrzanych o dokonanie na jej osobie trzykrotnie zbiorowego gwałtu, Prokurator Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 23 października 1981 r. doręczonym pokrzywdzonej 29 października 1981 r. - umorzył śledztwo w sprawie.Postanowienie nie zostało zaskarżone, w związku z czym uprawomocniło się. Postanowienie to zaskarżył pismem z 11 grudnia 1981 r. ojciec Anny T., jednak nie zostało ono przyjęte, albowiem pochodziło od osoby nieuprawnionej do składania tego rodzaju pism procesowych (ponadto pismo to zostało złożone po terminie).Anna T. obojętnie, czy z własnej inicjatywy, czy - jak utrzymuje rewidujący - pod wpływem ojca, złożyła w tej sprawie skargę do Prokuratora Generalnego PRL w przedmiocie niesłusznego umorzenia postępowania w styczniu 1982 r.Po zbadaniu sprawy, Prokurator Generalny PRL postanowieniem z 19 kwietnia 1982 r. uchylił na podstawie art. 294 § 1 k.p.k. postanowienie Prokuratora Rejonowego w M., stwierdzając, że zmienność depozycji pokrzywdzonej nie może być traktowana jako brak dostatecznych dowodów winy i przy kontynuowaniu śledztwa nakazał ocenianie jej zeznań w kontekście z innymi dowodami.W wyniku tego śledztwa w końcowym efekcie został skierowany do sądu akt oskarżenia.Przy podejmowaniu postanowienia w trybie art. 294 § 1 k.p.k. obojętne jest źródło, z jakiego Prokurator Generalny PRL dowiedział się o wadliwym umorzeniu postępowania przygotowawczego, natomiast istotne jest, aby swoje przekonanie o bezzasadności takiej czynności śledczej, w postaci postanowienia o uchyleniu prawomocnego postanowienia powziął przed upływem 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się tego postanowienia.Z przedstawionego wyżej przebiegu faktów i prawnej oceny czynności śledczych należy wyrazić wniosek, że postępowanie w sprawie w swych obydwóch stadiach toczyło się zgodnie z przepisami k.p.k., że w sprawie nie występuje ujemna przesłanka procesowa, a co za tym idzie rewizję w tej części należało uznać za całkowicie chybioną (...).