II CZ 67/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Kołakowski.Sędziowie SN: J. Niejadlik (spr.), A. Wielgus.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. Oddział w G. przeciwko dłużnikom 1) Partenreederei m.s. "N." Walter J., Rendsburg, 2) "T." Zeitverlust-und Betriels-Risiko-Versicherung für Küstenfrachtschiffe a.G., 2000 Hamburg, o stwierdzenie wykonalności pkt 1 orzeczenia końcowego Zespołu Orzekającego Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego dla spraw Żeglugi Morskiej i Śródlądowej w Gdyni z dnia 25 stycznia 1983 r. na skutek zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 20 grudnia 1983 r. postanawiaoddalić zażalenie.Uzasadnienie faktyczneOrzeczeniem końcowym z dnia 25 stycznia 1983 r. Zespół orzekający Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego dla spraw Żeglugi Morskiej i Śródlądowej w Gdyni zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwotę US $ 70.000, - wraz z odsetkami od dnia 14 stycznia 1981 r., a w pozostałej części powództwo oddalił. Powodowe Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji wnosiło w skardze o uchylenie tego orzeczenia "w części, w jakiej oddala ono powództwo oraz orzekającej o kosztach postępowania", zarzucając, że ta część orzeczenia końcowego zawiera sprzeczności i uchybia praworządności. Na wniosek skarżącego Sąd Wojewódzki stwierdził w postanowieniu z dnia 26 grudnia 1983 r., że w pozostałej części - zasądzającej na jego rzecz od pozwanych solidarnie kwotę US $ 70.000 orzeczenie końcowe Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego jest wykonalne.W zażaleniu - zarzucającym naruszenie art. 713 § 3 k.p.c. - dłużnicy wnosili o uchylenie tego postanowienia.Zażalenie jest bezzasadne.Chybiony jest zarzut, że zaniechanie dokładnego oznaczenia żądania skargi wytworzyło przeszkodę do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie wykonalności niezaskarżonej części orzeczenia końcowego. W skardze Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji zgłosiło żądanie uchylenia orzeczenia końcowego "w części, w jakiej oddala ono powództwo oraz orzekającej o kosztach postępowania". Zakres skargi został więc przezeń dokładnie oznaczony. Tak ujęta skarga jasno bowiem wskazuje, że wnoszący ją uznaje za trafną i obowiązującą strony tę część orzeczenia, w której Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy przyznał mu od przeciwników kwotę. US $ 70.000 wraz z odsetkami. Dłużnicy zaś nie przeczą temu, że we właściwym czasie nie wnieśli skargi (art. 713 § 1 k.p.c.) na zasądzającą część doręczonego im (art. 709 k.p.c.) orzeczenia końcowego.Mylnie zażalenie podnosi i to, że uwzględnienie wniosku o stwierdzenie wykonalności niezaskarżonej części orzeczenia końcowego Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego jest - w każdym razie - przedwczesne. Za daleko idzie zarzut, że i ta część orzeczenia może ulec uchyleniu wskutek skargi Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji o uchylenie oddalającej części orzeczenia końcowego. Artykuł 714 k.p.c. stanowi, że przy rozpoznawaniu skargi sąd - związany innymi jej podstawami - bierze z urzędu pod rozwagę, czy wyrok nie uchybia praworządności lub zasadom współżycia społecznego w PRL. Uszło jednak przy tym uwagi wnoszących zażalenie, że w przepisach art. 712-714 k.p.c. nie ma już umocowania dla tego sądu do wyjścia ponad granice wniosku strony co do zakresu zaskarżenia. Należy zatem - w braku umocowania do orzekania na niekorzyść wnoszącego skargę - przyjąć na podstawie zasad ogólnych, że zakres zaskarżenia wyznaczony przez stronę, wiąże sąd (art. 696 k.p.c.), przy rozpoznawaniu sprawy wskutek skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 712-715 k.p.c.).Skoro tak, to po raz wtóry (art. 711 § 3 zd. 2 k.p.c.) Sąd Wojewódzki nie będzie mógł badać, czy zaskarżona część orzeczenia końcowego Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego nie uchybia praworządności lub zasadom współżycia społecznego w PRL. Z drugiej jednak strony, negatywna odpowiedź na to pytanie dana przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu, nie przesądza tego, że zaskarżona część orzeczenia sądu polubownego odpowiada praworządności i nie godzi w zasady współżycia społecznego. Skoro nie może wejść w grę uchylenie zasądzającej części orzeczenia sądu polubownego, to odpaść musi zarzut, że przedwcześnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że w tej części jest ono wykonalne. Nie zachodzi - w konsekwencji - zarzucane naruszenie przepisów prawa procesowego.