Rw 474/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 1983 r. na rozprawie sprawy junaka Jerzego K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 305 k.k. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 8 kwietnia 1983 r. orazw związku z rewizją obrońcy zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut rażącej surowości kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy z jednoczesnym odroczeniem jej wykonania na podstawie art. 301 § 1 k.k. do czasu ukończenia przezeń służby w oddziale obrony cywilnej w N.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie rewizji obrońcy i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Ustosunkowanie się do merytorycznej zasadności zarzutu i wniosku rewizji przez instancję rewizyjną w obecnym, ustalonym przez sąd pierwszej instancji, stanie dowodowym i faktycznym byłoby przedwczesne, gdyż zaskarżony wyrok zapadł z obrazą przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na jego treść w rozumieniu art. 387 pkt 2 k.p.k.Zawarty w zaskarżonym wyroku opis przypisanego oskarżonemu czynu, będący dokładnym przytoczeniem sformułowanego w akcie oskarżenia, nie tylko nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 360 § 2 pkt 1 k.p.k., gdyż pomija okoliczności warunkujące odpowiedzialność prawnokarną oskarżonego na podstawie art. 305 k.k. i uzasadniające właściwość sądu wojskowego, lecz - co jest równie istotne - pozostaje w rażącej sprzeczności z poczynionymi przez sąd pierwszej instancji ustaleniami faktycznymi.Z opisu czynu bowiem nie wynika ani to, że oskarżony odbywał zastępczą służbę wojskową w oddziale obrony cywilnej, ani też to, że odmówił pełnienia owej służby albo obowiązków z niej wynikających. Istota przypisanego oskarżonemu czynu - według redukcji przyjętej w zaskarżonym wyroku - sprowadza się natomiast wyłącznie do uchylenia się przezeń od obowiązków służbowych, co przejawiało się w tym, iż "przez 26 dni nie stawił się do pracy i nie podejmował jej bez usprawiedliwienia".Wobec tego może to - na tle tego, o czym mowa - uzasadniać jedynie odpowiedzialność prawnokarną oskarżonego na podstawie art. 303 § 3 k.k., oczywiście pod warunkiem, że nieusprawiedliwiona nieobecność jego w oddziale obrony cywilnej przekroczyła 14 dni kalendarzowych, nie zaś polegała na wielokrotnych i krótkotrwałych samowolnych oddaleniach się z tego oddziału, podlegających - co nie jest wcale pozbawione podstaw dowodowych, czego wyrazem są choćby stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu oskarżenia - bezpodstawnemu zsumowaniu.Poza tym konfrontując sformułowany w akcie oskarżenia i przyjęty w dosłownym brzmieniu przez sąd pierwszej instancji opis czynu przypisanego oskarżonemu z poczynionymi w zaskarżonym wyroku ustaleniami faktycznymi i powołaną na uzasadnienie ich ogólnikową - nie czyniącą zadość wymaganiom przewidzianym w art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. - argumentacją, można jedynie - choć nie bez pewnych wątpliwości - domniemywać, że oskarżony odmówił pełnienia służby w tym oddziale (...).(...) Z urzędu wypada zauważyć, że sąd pierwszej instancji niepotrzebnie zwolnił skazanego od opłaty sądowej, gdyż w myśl powołanego przez tenże Sąd art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29 grudnia 1982 r. o zmianie ustawy o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 45, poz. 290) oskarżony jako osoba pełniąca zastępczo obowiązek służby wojskowej zwolniony był z mocy prawa od uiszczenia opłaty w takim wypadku.Bezpodstawnie natomiast sąd pierwszej instancji - w myśl art. 547 § 3 k.p.k. - kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa, gdyż junak odbywający zastępczo obowiązek służby wojskowej w oddziale obrony cywilnej nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 547 § 3 k.p.k. Nie pełni on bowiem ani zasadniczej służby wojskowej, ani służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Stąd ma przeto do niego zastosowanie art. 547 § 1 k.p.k., obligujący sąd do zasądzenia na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania włącznie z wydatkami poniesionymi w toku postępowania przygotowawczego.Jeżeli więc sąd pierwszej instancji uznał, że uiszczenie Skarbowi Państwa kosztów postępowania przez oskarżonego spełniającego zastępczo obowiązek służby wojskowej byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względów określonych w art. 556 k.p.k., to powinien zwolnić go od ponoszenia tych kosztów.