N 15/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski. Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Stefaniak.SentencjaSąd najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 maja 1983 r. na rozprawie sprawy Jana C., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 330 § 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 4 lat i 12.000 zł grzywny z zobowiązaniem do naprawienia szkody w wysokości 169.230 zł, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowej na korzyść skazanego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 lutego 1983 r.,uwzględniając rewizję nadzwyczajną, zmienił zaskarżony nią wyrok przez uniewinnienie Jana C. od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 330 § 2 k.k.Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji nadzwyczajnej Naczelny Prokurator Wojskowy domagał się uniewinnienia skazanego, podnosząc, że skazanie nastąpiło wskutek błędnego ustalenia, iż Jan C. używając samowolne spycharki nr T-130 MG-2-803 dopuścił się przestępstwa określonego z art. 330 § 2 k.k., czyli że w grę wchodzi sytuacja określona w art. 387 pkt 1 i 3 k.p.k.W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej stwierdza się, co następuje: "(...) do przypisania przestępstwa określonego w art. 330 § 2 k.k. niezbędne jest ustalenie, że sprawca - ponoszący odpowiedzialność karną za przestępstwo według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej - samowolnie używał wojskowego pojazdu mechanicznego z uszczerbkiem dla interesów służby lub w celu osiągnięcia korzyści majątkowej."Zdaniem Naczelnej Prokuratury Wojskowej, użyta samowolnie spycharka nr T-130 MG-2-803 nie może być jednak uznana za wojskowy pojazd mechaniczny w rozumieniu art. 330 § 2 k.k. Z ustalonego bowiem przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika bezspornie, że spycharka nr T-130 MG-2-803 jest własnością Zakładu Sprzętowo-Transportowego Budownictwa Kolejowego Oddział I WPKP w W.Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" - zgodnie z uchwałą nr 9 z 1981 r. Komitetu Obrony Kraju z dnia 12 grudnia 1981 r. - zostało objęte militaryzacją z dniem wprowadzenia stanu wojennego w PRL. Fakt objęcia militaryzacją PKP pociągnął dla osób zatrudnionych w tym przedsiębiorstwie skutki określone w przepisach działu VII i IX ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) oraz uchwały nr 9 z 1981 r. Komitetu Obrony Kraju.Powołane przepisy, regulując zagadnienia związane z militaryzacją jednostek organizacyjnych administracji państwowej i gospodarki narodowej, traktują jedynie o prawach i obowiązkach osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych lub do tej służby powołanych, jak tez o konsekwencjach wynikających z naruszenia tych przepisów. Nie ma natomiast w nich jakiejkolwiek wzmianki wskazującej na to, że mienie ( w tym sprzęt techniczny) będące własnością lub w dyspozycji jednostki zmilitaryzowanej powinno być traktowane jako mienie wojskowe. Brak więc przesłanek do twierdzenia, że spycharka nr T-130 MG-2-803 w chwili je użycia przez Jana C. była pojazdem wojskowym, a zatem brak podstawowego elementu przestępstwa określonego w art. 330 § 2 k.k.W świetle przedstawionych rozważań należy dojść do wniosku, że działanie skazanego nie wyczerpuje znamion występku określonego w art. 330 § 2 k.k., gdyż użył on samowolnie spycharki, która nie miała przymiotu wojskowego pojazdu mechanicznego.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję nadzwyczajnąUzasadnienie prawneSąd najwyższy zważył, co następuje:jest oczywiste, że objęcie militaryzacją określonej jednostki administracji państwowej lub gospodarki narodowej nie przekształca mienia tej jednostki w mienie wojskowe. W związku z tym trzeba też podzielić wyrażony w rewizji nadzwyczajnej pogląd, że spycharka, którą kierował oskarżony, choć należała do zmilitaryzowanej jednostki, "nie miała przymiotu wojskowego pojazdu mechanicznego". Okoliczność ta jednak - wbrew temu, co podnosi rewizja nadzwyczajna - nie stanowiłaby przeszkody do zakwalifikowania czynu skazanego z art. 330 § 2 k.k. z tych samych względów, dla których nieostrożne użycie czy zabór broni należącej do jednostki zmilitaryzowanej przez osobę pełniącą służbę w tej jednostce nie stanowi przeszkody do zastosowania art. 322 k.k. albo art. 329 k.k., jakkolwiek przecież owa broń również nie ma przymiotu wojskowej. Natomiast stwierdzenie zawarte w art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18. poz. 111), że osoby pełniące służbę w jednostkach zmilitaryzowanych ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w związku z tą służbą "według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej", nie oznacza niczego więcej ponad to, że wspomniane osoby w określonych sytuacjach ponoszą odpowiedzialność karną według tych samych przepisów, na podstawie których w analogicznych wypadkach odpowiedzialność tę ponosiliby żołnierze. Inaczej mówiąc, jeżeli żołnierz np. za samowolnie użycie wojskowego pojazdu mechanicznego z uszczerbkiem dla interesów służby lub w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poniósłby odpowiedzialność karną na podstawie art. 330 § 2 k.k., to również na podstawie tego przepisu powinien ponieść odpowiedzialność karną ten, kto pełniąc służbę w jednostce zmilitaryzowanej samowolnie używa pojazdu mechanicznego należącego do takiej jednostki - z takim uszczerbkiem lub we wskazanym celu. Dlatego też z argumentacją rewizji nadzwyczajnej przytoczonej dla uzasadnienia wniosku o uniewinnienie skazanego nie można się zgodzić.II. Nietrafność argumentacji rewizji nadzwyczajnej nie oznacza jednak automatycznie niezasadności jej wniosku. W czynie skazanego brak bowiem innych znamion przestępstwa przewidzianego w art. 330 § 2 k.k.(...).