I CR 407/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Gola.Sędziowie SN: T. Miłkowski, K. Piasecki (spraw.).Protokolant: C. Gumienna.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 1982 r. sprawy z powództwa Adolfiny C. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektoratu w Pruszkowie o odszkodowanie na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 1982 r., sygn. akt I C 997/80,oddala rewizję i zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej 2.000 (dwa tysiące) zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneDla uzasadnienia żądania zasądzenia od pozwanego Państwowego Zakładu Ubezpieczeń kwoty 106.000 zł powódka Adolfina C. przytoczyła, że w dniu 16 marca 1977 r. Państwowy Zakład Ubezpieczeń stwierdził szkodę związaną z utonięciem brojlerów na skutek zalania pomieszczenia. Odmówiono jednak wypłaty sumy ubezpieczeniowej, gdyż - jak zarzuca to Państwowy Zakład Ubezpieczeń w odpowiedzi na pozew - w myśl § 10 ust. 1 pkt 3 porozumienia zawartego pomiędzy centralą PZU a Zjednoczeniem Produkcji Drobiarskiej "Poldrób" z dnia 30 XII 1978 r. ubezpieczeniem objęte są szkody powstaje wskutek m.in. padnięcia drobiu z powodu powodzi i innych zdarzeń losowych. Tymczasem w niniejszym wypadku przyczynę powstania szkody było dostanie się wody do jednego z kurników dnia 16 marca 1979 r. na skutek tajania śniegu i spływu wód z terenów wyżej położonych do niecki, w której znajduję się kurniki, przy czym kurniki te są wznoszone na terenach nie zmeliorowanych i bezodpływowych.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił. Ustalił bowiem na podstawie zeznań świadków i opinii biegłego, że przyczyną znacznej ilości wody, która powstała z topnienia śniegu i nie została odpowiednio odprowadzona, był brak prostej, prawidłowo wykonanej, melioracji terenu w postaci rowów odpływowych.Oprócz tego, w wyniku działania powódki, powstał szereg sztucznych barier, które utrudniały naturalny spływ wód. Poza tym Sąd Wojewódzki zaznaczył, że należy w tym wypadku wyłączyć istnienie klęski żywiołowej.W rewizji od tego wyroku powódka wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu lub o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca zarzuca sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału i uchybienia procesowe mające wpływ na treść wyroku, a w szczególności obrazę art. 233 § 1 i art. 316 k.p.c. oraz naruszenie art. 805, 811 i 815 § 1 k.c.Zarzuty te są nieuzasadnione.Ustalenia dokonane przez Sąd Wojewódzki, stanowiące podstawę do oceny sprawy pod względem prawa materialnego, mają oparcie w zabranym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony pod względem wiarogodności i mocy zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów określonymi w art. 233 § 1 k.p.c. Również opinia biegłego została rozważona i oceniona stosownie do reguł swobodnej oceny dowodów.Sprawa pod względem faktycznym została wszechstronnie wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia. Skarżąca nie wskazuje, jakie jeszcze dowody mogłyby być przeprowadzone.Za nietrafny należy uznać pogląd skarżącej, że strona pozwana zawierając umowę z powódką "nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń ograniczających" jej odpowiedzialność i że Państwowy Zakład Ubezpieczeń "nie zwrócił uwagi stronie powodowej, że ubezpieczenie może być ograniczone bądź też uzależnione od pewnych warunków, a to w oparciu o ogólne warunki ubezpieczenia".Umowa bowiem ubezpieczenia jest, stosownie do art. 812 k.c., umową przystąpienia (adhezyjną) zawieraną na podstawie stosowanych przez Zakład ubezpieczeń warunków ubezpieczenia. Przepisu art. 805 k.c. określającego istotę umowy ubezpieczenia, nie można interpretować - jak czyni to skarżąca - w ten sposób, że umowa ubezpieczenia nie może zawierać żadnych zastrzeżeń ograniczających odpowiedzialność". Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy ubezpieczenia nie przewidują w oderwaniu od ogólnych warunków ubezpieczenia żadnych konkretnych przesłanek odpowiedzialności ubezpieczeniowej odnoszących się. do poszczególnych rodzajów ubezpieczeń.Walor prawny ogólnych warunków ubezpieczenia wynika także z art. 811 § 1 k.c. Ogólne warunki poszczególnych rodzajów ubezpieczeń określają zdarzenia uzasadniające wypłatę "odszkodowania". Tak też sprawa przedstawia się w niniejszym wypadku. Strony wiązały postanowienia porozumienia pomiędzy PZU a Zjednoczeniem Produkcji Drobiarskiej "Poldrób".Jeżeli chodzi o interpretację wyrażenia "powódź" w rozumieniu § 10 ust. 1 pkt 3 wspomnianego porozumienia, to jest ona w ujęciu Sądu Wojewódzkiego prawidłowa. Powołanie się Sądu Wojewódzkiego na treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r., w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń budynków oraz mienia gospodarstw rolnych - dla celów wykładni wspomnianego porozumienia w zakresie warunków ubezpieczenia - należy uznać za słuszne, gdy chodzi o pojęcie powodzi (por. orzeczenie Sądu Najwyższego ogłoszone w OSPiKA 1978/5/83, w którym akcent został położony na sprawnie działające urządzenia odwadniające).W tym stanie rzeczy brak uzasadnionych podstaw rewizyjnych i podstaw z urzędu branych pod rozwagę uzasadnia oddalenie rewizji.