III CZP 29/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Kuryłowicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: R. Czarnecki, M. Sychowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mirosławy K. i Urszuli K. przeciwko Leszkowi K. o ustalenie ojcostwa i alimenty po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 23 marca 1982 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.: "Czy w postępowaniu zabezpieczającym o alimenty na podstawie art. 753 § 1 k.p.c. rozprawa jest obligatoryjna oraz czy przewodniczący może jednoosobowo wydać postanowienie o zabezpieczeniu w sytuacji przewidzianej w art. 736 k.p.c.?"podjął następującą uchwałę:Uzasadnienie faktyczneW rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w S. sprawie o ustalenie ojcostwa pozwanego i o zasądzenie alimentów przewodniczący składu orzekającego (art. 47 § 1 zd. pierwsze k.p.c.) zabezpieczył powództwo o alimenty na posiedzeniu niejawnym.Sąd Wojewódzki, rozpoznając zażalenie pozwanego na wydane zarządzenie tymczasowe, przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. przytoczone w uchwale zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 738 k.p.c. sąd wydaje postanowienie w sprawie zarządzenia tymczasowego na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym, co do uchylenia zaś lub ograniczenia wydanego zarządzenia tymczasowego - tylko po przeprowadzeniu rozprawy (art. 742 § 2 k.p.c.).Obligatoryjność rozprawy w przedmiocie zabezpieczenia powództwa k.p.c. przewiduje jedynie - zgodnie z art. 753 § 2 k.p.c. - w sprawach o rentę należną z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę życia żywiciela. Uregulowanie to ma charakter wyjątku od zasady przewidzianej w art. 739 k.p.c., ma więc zastosowanie tylko w sprawach w tym przepisie (art. 753 § 2 k.p.c.) wymienionych. W sprawach o alimenty obowiązuje - z zastrzeżeniem art. 754 k.p.c. - zasada ogólna (rozprawa lub posiedzenie niejawne). Przepis art. 753 § 1 k.p.c. niczego w tym zakresie nie zmienia, dotyczy zaś jedynie dopuszczalności zabezpieczenia powództwa o alimenty także z urzędu, przesłanek i sposobu zabezpieczenia takiego powództwa.W postępowaniu zabezpieczającym zarządzenie tymczasowe wydaje sąd w składzie właściwym do rozpoznania sprawy (art. 47 i 509 k.p.c. oraz art. XII przep. wprow. k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), jednakże w sprawach rozpoznawanych w składzie trzyosobowym z udziałem ławników (jak to np. przewiduje art. 47 § 2 i § 4 k.p.c.) przewodniczący może w wypadkach nie cierpiących zwłoki wydać zarządzenie tymczasowe stosownie do art. 735 k.p.c. Dotyczy to także zabezpieczenia powództwa - przez wydanie zarządzenia tymczasowego - w sprawach o alimenty, skoro w tym zakresie właściwe przepisy k.p.c. inaczej nie stanowią.Wymogiem zastosowania art. 736 k.p.c. jest sytuacja, gdy sąd rozpoznaje w składzie trzyosobowym sprawę nie cierpiąca zwłoki. Przy zachowaniu tego kryterium do wydania zarządzenia tymczasowego przez samego tylko przewodniczącego na podstawie art. 736 k.p.c. może mieć miejsce zbieżność - gdy sprawę rozpoznaje sąd pierwszej instancji z udziałem ławników - z rozwiązaniem przewidzianym w art. 47 § 2 k.p.c.Z przytoczonych względów należało postanowić jak w uchwale.