IV CR 188/82

WyrokIzba Cywilna1982-07-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Akademia Ekonomiczna, jako posiadacz budynku, ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 434 k.c. za szkodę wyrządzoną przez odpadnięcie elementu zdobniczego, a jeśli tak, to czy jej odpowiedzialność jest solidarna z odpowiedzialnością wykonawcy i generalnego wykonawcy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że Akademia Ekonomiczna ponosi odpowiedzialność za szkodę na podstawie art. 434 k.c., jako posiadacz budynku, z którego odpadł element zdobniczy. Potwierdzono również, że odpowiedzialność ta jest solidarna z odpowiedzialnością innych podmiotów, które wyrządziły szkodę w związku z czynem niedozwolonym, zgodnie z art. 441 § 1 k.c. Solidarna odpowiedzialność ma miejsce niezależnie od podstawy prawnej odpowiedzialności poszczególnych podmiotów (wina, ryzyko, słuszność).
Stan faktyczny
Powódka doznała poważnych obrażeń ciała w wyniku odpadnięcia ciężkiego elementu zdobniczego od frontowej ściany budynku pawilonu C należącego do Akademii Ekonomicznej. Element ten został wykonany i zamocowany przez Stanisława S., a generalnym wykonawcą inwestycji było Przedsiębiorstwo "B.". Sąd Wojewódzki ustalił solidarną odpowiedzialność Akademii "E.", Przedsiębiorstwa "B." oraz Stanisława S. za szkodę i zasądził od nich odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizje pozwanych Akademii "E." i Przedsiębiorstwa "B.", utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Olejniczak.Sędziowie SN: T. Bukowski, A. Gola (spr.).Protokolant: B. Woropaj.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 1982 r. sprawy z powództwa Marzeny S. przeciwko Akademii "E." w K., Przedsiębiorstwu "R." w K., Przedsiębiorstwu "B." w K., Stanisławowi S. i Kombinatowi "Z." w K. o 99.200 zł na skutek rewizji pozwanych Akademii "E." i Przedsiębiorstwa "B." od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20 lipca 1931 r., sygn. akt I C 386/80:oddala obie rewizje.Uzasadnienie faktycznePowódka Marzena S. domagała się od:a)Akademii "E." w K.,b)Przedsiębiorstwa "R." w K.,c)Przedsiębiorstwa "B. w K.,d)Stanisława S. ie)Kombinatu "Z." w K.odszkodowania - w tym także zadośćuczynienia pieniężnego i renty - w związku z wypadkiem, któremu uległa ona wskutek oderwania się od ściany frontowej budynku pawilonu C należącego do Akademii Ekonomicznej ciężkiego elementu zdobniczego, który powódkę zranił bardzo poważnie w głowę i lżej w ramię.Pozwani powództwa nie uznali i domagali się jego oddalenia.Wyrokiem z dnia 29 lipca 1981 r. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwani Akademia "E." w K., Przedsiębiorstwo "B." w K. oraz Stanisław S. ponoszą solidarną odpowiedzialność za wszelkie ujemne następstwa szkody doznanej przez powódkę w związku z wypadkiem zaistniałym w dniu 17 października 1978 r. na terenie Akademii "E." w K. i zasądził od tych pozwanych, jako dłużników solidarnych, na rzecz powódki kwotę 89.387 zł z 8% od dnia 15 lipca 1980 r., oraz koszty procesu. W pozostałej części Sąd Wojewódzki powództwo oddalił. Według tego Sądu, poza sporem jest, że w dniu 17 października 1978 r. powódka doznała obrażeń ciała, kiedy to została ugodzona przez spadający - po odpadnięciu od ściany frontowej budynku pawilonu C, będącego w posiadaniu Akademii "E." w K. - fragment ciężkiego elementu zdobniczego. Generalnym wykonawcą całej inwestycji, obejmującej m.in. wzniesienie pawilonu C z jego elewacją, było Przedsiębiorstwo "B." w K. Elementy zdobnicze wykonał pozwany Stanisław S. i on też dokonał ich zamocowania. Generalny wykonawca przekazał całą inwestycję Akademii "E." w K. po zamontowaniu elementów zdobniczych przez Stanisława S. Ekspertyza stanu technicznego zamocowania elementów zdobniczych opracowana przez Politechnikę w K. i przeprowadzone oględziny wykazały szereg nieprawidłowości technologicznych i materiałowych elementów zdobniczych, co doprowadziło do ich odpadnięcia.Za szkodę poniesioną przez powódkę odpowiadają:-Akademia "E." w K. z mocy art. 434 k.c.,- wykonawca elementów zdobniczych na podstawie art. 415 k.c. i-generalny wykonawca, odpowiedzialny za jakość robót, zgodnie z art. 416 k.c.Zasądzona kwota obejmuje zadośćuczynienie (70.000 zł) oraz zwrot wydatków i strat poniesionych przez powódkę w związku z doznanymi obrażeniami ciała (19.387 zł).Powyższy wyrok rewizjami zaskarżyli pozwani Akademia "E." w K. i Przedsiębiorstwo "B." w K.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty przedstawione w rewizji pozwanej Akademii "E." sprowadzają się do dwóch kwestii. Pierwszy zarzut dotyczy oddalenia powództwa w stosunku do Kombinatu "Z." w K. Drugi zmierza do podważenia stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca odpowiada solidarnie z innymi pozwanymi za poniesioną przez powódkę szkodę.Pozwane Przedsiębiorstwo "B." kwestionowało, powołując podstawy zaskarżenia z art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c., rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego oparte na założeniu, że pozwany jako generalny wykonawca ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku powódki.Rewizje pozwanych nie zasługiwały na uwzględnienie.W orzecznictwie panuje od dawna - co skarżąca przeoczyła - pogląd, że współpozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok uwzględniający powództwo, nie może zaskarżyć wyroku w części oddalającej powództwo przeciwko innemu współpozwanemu (por. orzeczenie SN z dnia 23 kwietnia 1958 r. sygn. akt 3 CR 715/57, RPE 1959, nr 3, s. 346). Nie zachodziła zatem potrzeba omawiania tych twierdzeń i wywodów rewizji pozwanej Akademii "E.", według których oddalenie powództwa w stosunku do Kombinatu "Z." nastąpiło z obrazą art. 368, art. 416 i art. 441 k.c.Chybione jest także stanowisko skarżącej, o ile kwestionuje ona przypisanie jej przez Sąd Wojewódzki solidarnej odpowiedzialność z innymi pozwanymi. Odpowiedzialność Akademii "E." za szkodę wyrządzoną powódce przez oderwanie się części elementów ozdobnych zamocowanych na ścianie frontowej pawilonu C oparta jest na przepisie art. 434 k.c. Przepis ten zamieszczony został wśród innych przepisów tytułu V, zatytułowanego "Czyny niedozwolone". W tym samym tytule zamieszczony został także przepis art. 441. Według jego § 1, w sytuacji gdy kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Prowadzi to do wniosku, że odpowiedzialność solidarna osób odpowiadających za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym będzie zachodziła bez względu na to, czy odpowiedzialność ta oparta będzie na zasadzie winy, na zasadzie ryzyka czy na zasadzie słuszności. Przy takim stanie prawnym nie wchodziło w grę określenie odpowiedzialności pozwanej jako odpowiedzialności "in solidum".Ponieważ nie zachodziły powołane w rewizji pozwanej Akademii "E." podstawy zaskarżenia z art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c. i brak było podstaw, które należałoby uwzględnić z urzędu (art. 381 k.p.c. ), rewizję tę oddalono (art. 387 k.p.c.).Za trafne należało także uważać rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej pozwanego Przedsiębiorstwa "B." w K. Według niekwestionowanych ustaleń, pozwany "B." jako generalny wykonawca przekazał Akademii "E." w K. realizowaną inwestycję po zamocowaniu na elewacji pawilonu C elementów ozdobnych. Powierzenie wykonania i zamocowania elementów ozdobnych Stanisławowi S. wyłączało wprawdzie ten fragment prac z zakresu umowy o generalne wykonawstwo, lecz nie zwalniało generalnego wykonawcy od obowiązku sprawdzenia tynku, będącego podłożem dla tych elementów ozdobnych. Tymczasem, jak to trafnie ustalił Sąd Wojewódzki w oparciu o ekspertyzę Politechniki K., ściana szczytowa pawilonu C, na której zamocowane zostały elementy zdobnicze, przygotowana była do zamocowania na niej płytek ceramicznych. Mimo to dopuszczono do zamocowania na niej elementów ozdobnych o innej strukturze, co nastąpiło przy istnieniu wadliwości, które pozwany mógł zauważyć i powinien był o nich poinformować inwestora w celu zapobieżenia istniejącemu niebezpieczeństwu dla zdrowia i życia osób trzecich. Obowiązek sprawdzenia przez generalnego wykonawcę stanu przedmiotu umowy przed przekazaniem pawilonu C dotyczył zatem także stanu jego elewacji po zamocowaniu na niej elementów zdobniczych. Reprezentowane w rewizji stanowisko, że obowiązek taki nie wynikał z § 24 ust. 1 i § 25 ust. 1 załącznika nr 2 do zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 3 kwietnia 1974 r. w sprawie ogólnych warunków umów o prace projektowe w budownictwie oraz o realizację inwestycji budowlanych i o wykonanie remontów budowlanych i instalacyjnych (M.P. Nr 14, poz. 94) i że brak takiego obowiązku wyłączał odpowiedzialności pozwanego z art. 416 k.c., nie zasługiwało na aprobatę.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy oddalił i tę rewizję jako bezzasadną.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 434 KCart. 415 KCart. 416 KCart. 368 pkt 1art. 368art. 416art. 441 KCart. 441art. 381 KPCart. 387 KPC§ 1§ 24 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.