IV KO 43/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: R. Góral (sprawozdawca), S. Pawelec.Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Kanicka-Jeżowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leszka S. i innych, oskarżonych z art. 201 i 208 k.k., po rozpoznaniu wniosku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Przemyślu i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił nie uwzględniać wniosku.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Rzeszowie wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Przemyślu ze względu na to, że większość, bo 26 spośród 35 świadków, mieszka blisko Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu, gdyż na terenie właściwości tego Sądu, a więc z dala od sądu właściwego.Wniosek o przekazanie sprawy nie jest zasadny, choć istotnie większość świadków, których należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje na terenie województwa przemyskiego. Wniosek o przekazanie sprawy pomija jednak wiele istotnych okoliczności, których zaistnienie mogłoby uzasadniać celowość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.W postępowaniu karnym obowiązuje zasada rozpoznawania sprawy przez sąd miejsca popełnienia przestępstwa. Odstępstwo od niej jest wyjątkiem, który z natury rzeczy nie może być stosowany zbyt często. Zupełnie więc wyjątkowym zjawiskiem powinno być ustanowienie w drodze delegacji - w myśl art. 26 k.p.k. - innej właściwości miejscowej. Zbyt często bowiem wyłączanie określonej w art. 21 k.p.k. właściwości podstawowej niweczyłoby racje, które przyświecały ustawodawcy podczas ustalania tej zasady. Na rzecz podstawowej zasady właściwości sądu miejsca popełnienia przestępstwa, poza względami praworządnościowymi, przemawia wiele innych powodów, a m.in. wychowawczy, prewencyjny - kształtujący przekonanie o nieuchronności kary.Oceniając zastosowanie zasady ekonomii procesowej i potrzeby efektywnego zmniejszenia społecznych kosztów wymiaru sprawiedliwości, mogących przemawiać za celowością przekazania sprawy, istotne jest nie to, czy osoby, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkują na terenie właściwości poszczególnych sądów, lecz to, w jakiej zamieszkują one odległości od tych sądów, i czy rzeczywiście są istotne różnice w stopniu trudności dotarcia do tych sądów, także ze względu na istniejące połączenia komunikacyjne.W rozpoznawanej sprawie ani różnice w odległości, ani też w stanie połączeń komunikacyjnych nie są aż tak istotne, by uzasadniały czynienie odstępstwa od wymienionej zasady i stanowiły uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Nie jest bowiem uzasadnione twierdzenie, że osoby te zamieszkują blisko Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu, a z dala od sądu właściwego, gdyż oba sądy znajdują w bliskiej odległości od siebie.Należy ponadto podkreślić, że nie stanowi podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania równorzędnemu sądowi w trybie art. 26 k.p.k. to, że jedynie większość świadków, podlegających wezwaniu na rozprawę, zamieszkuje na terenie tego sądu, lecz chodzić tu musi także o wszystkie inne osoby, a więc również oskarżonych i ich obrońców, a ci aktualnie przebywają albo zamieszkują na terenie miasta Rzeszowa.Z tych powodów Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy.