IV PZ 11/81

Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił powództwo przeciwko pozwanemu Zbigniewowi D. o odszkodowanie w kwocie 144.000 zł za zawiniony ubytek 96 rodzin pszczelich i odstąpił od obciążenia powodowej Spółdzielni kosztami procesu na rzecz pozwanego.Sąd Wojewódzki uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc co do rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu przyjmując iż szczególne okoliczności sprawy, a mianowicie zaniedbania pozwanego w prowadzeniu dokumentacji pasieki i nieprzekazania jej zakładowi pracy, spowodowały trudności w odtwarzaniu kolejnych czynności pasiecznika i mogły prowadzić do ocen dających podstawę do wniesienia powództwa.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie pozwanego na powyższe orzeczenie, o kosztach procesu Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, a decydujące znaczenie na obowiązek zwrotu kosztów procesu ma wynik procesu. Wyjątek od powyższej ogólnej zasady przewiduje art. 102 kpc, który pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami.Nie można odmówić słuszności zarzutowi, że w rozpatrywanej sprawie nie występowały szczególnie uzasadnione okoliczności przemawiająca za zastosowaniem art. 102 kpc, który jako przepis wyjątkowy wyłącza stosowanie wykładni rozszerzającej.Oddalenie powództwa nastąpiło bowiem - jak stwierdza Sąd Wojewódzki - z niemożności wykazania przez powodową Spółdzielnię zaniedbań pozwanego pozostających w związku przyczynowym z powstaniem szkody.Jest to zatem sprawa typowa. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania powodowa Spółdzielnia powołała się na bardzo liczne uchybienia pozwanego, które miały uzasadniać odpowiedzialność pozwanego za wyrządzoną zakładowi pracy szkodę, jednakże twierdzeń swoich w tym zakresie nie udowodniła, co dało podstawę do oddalenia powództwa.Przepis art. 102 kpc nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku. Gdy chodzi o rozpatrywaną sprawę, Sąd Najwyższy podziela stanowisko pozwanego, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc, a pozwanemu przysługuje zwrot kosztów ze względu na wynik procesu.Pozwany przedłożył dowód wpłaty na rzecz Zespołu Adwokackiego w K. w kwocie 3.350 zł, w której to kwocie mieści się 3.000 zł tytułem opłaty za ogół czynności związanych z prowadzeniem sprawy, 150 zł i 100 zł tytułem ryczałtu zespołowego i 100 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, dwa dowody wpłaty na kwotę po 660 zł i jeden dowód wpłaty na kwotę 700 zł (łącznie 2.020 zł). Pozwany wyjaśnił, że wpłaty te dotyczą kosztów sześciokrotnego przejazdu pełnomocnika adwokata z jego siedziby w K. do Sądu Wojewódzkiego prywatnym samochodem.Nie nasuwa zastrzeżeń suma 3.350 zł, natomiast koszty przejazdu prywatnym samochodem nie mogą być uwzględnione, gdyż pełnomocnik pozwanego - jak wynika z treści protokołów rozpraw i składanych substytucji - był zastępowany przez aplikantów adwokackich, a ponadto koszty przejazdu samochodem prywatnym zależne są od rodzaju pojazdu i w związku z tym są one trudno sprawdzalne. Uznając jednak celowość zawarcia umowy z kierownikiem zespołu mającego siedzibę w pobliżu miejsca zamieszkania pozwanego miejsca siedziby zakładu pracy, Sąd Najwyższy zaliczył do kosztów procesu wydatki na przejazdy pociągiem i z tego tytułu przyznał pozwanemu zwrot sześciokrotnych przejazdów w kwocie po 120 zł i na zasadzie art. 497 w związku z art. 98 kpc orzekł jak w sentencji.