VII KZP 46/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: S. Pawela, J. Tobera (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Gutkowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda Z., oskarżonego z art. 156 § 2 i st. 181 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Krakowie - postanowieniem z dnia 31 października 1978 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy uznanie pisma za doręczone w rozumieniu art. 125 k.p.k. uzależnione jest nie tylko od przesłanek określonych w § 2 i 3 tego przepisu, ale także od spełnienia wynikającego z art. 66 § 1 k.p.k. wymagania uprzedzenia oskarżonego przy pierwszym przesłuchaniu o obowiązku zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub dłużej trwającego pobytu oraz pouczenia go o procesowych skutkach zaniechania takiego zawiadomienia?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści art. 125 § 1 k.p.k. wynika, że jeżeli strona zmieniła miejsce zamieszkania i nie podała nowego adresu do wiadomości organu, przed którym toczy się postępowanie, pismo wysłane pod ostatnio wskazanym przez nią adresem uważa się za doręczone.Ze względu jednak na to, że zbyt szerokie stosowanie art. 125 § 1 k.p.k. mogłoby prowadzić do nie uzasadnionego ograniczenia praw stron w postępowaniu karnym, ustawa uzależnia możliwość korzystania z tego przepisu od zaistnienia jeszcze innych przesłanek.W postępowaniu sądowym wezwania, zawiadomienia lub inne pisma sądowe nie mogą być uznane za doręczone w tym trybie, jeżeli: a) oskarżonemu uprzednio nie doręczono aktu oskarżenia, b) oskarżony został uniewinniony lub umorzono w stosunku do niego postępowanie, chyba że został zawiadomiony o przyjęciu wniesionej przez oskarżyciela rewizji, i c) po prawomocnym zakończeniu postępowania stronie wysłano pierwsze pismo.Oprócz wymienionych wyżej warunków wymaganych przez art. 125 § 1-3 k.p.k. do uznania pisma wysłanego oskarżonemu, który pozostaje na wolności, za doręczone, niezbędną przesłankę do skorzystania wobec niego z powołanego przepisu stanowi jeszcze przewidziane w art. 66 k.p.k. pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub dłużej trwającego pobytu. Ustawa nie różnicuje, czy postępowanie toczy się z urzędu, czy z oskarżenia prywatnego. W sprawach wszczętych z urzędu uprzedzenie o tym obowiązku będzie należało do prowadzącego postępowanie przygotowawcze prokuratora lub funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej albo do przedstawiciela innego organu spełniającego funkcję oskarżyciela publicznego (art. 421 k.p.k.), w sprawach zaś z oskarżenia prywatnego - do sądu, przed którym toczy się postępowanie.Nie ma też przeszkód do uznania za prawidłowe pouczenia w formie pisemnej, na egzemplarzu odpowiedniego druku.Niedopełnienie przez właściwy organ obowiązku takiego pouczenia wyłącza możliwość stosowania do pism wysłanych do oskarżonego art. 125 § 1 k.p.k., gdyż zgodnie z art. 10 k.p.k. brak przewidzianego w ustawie pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla osoby, której dotyczy.Rozpoznając sprawę niniejszą, Sąd Wojewódzki powinien jednak sprawdzić, czy oskarżony został pouczony o skutkach zmiany miejsca zamieszkania bez zawiadomienia o tym sądu. (..)