III KZ 146/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: W. Komorniczak, W. Ochman.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Jórasz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Feliksa K., podejrzanego z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k. co do umieszczenia - na podstawie art. 99 k.k. - w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, po rozpoznaniu zażalenia obrońcy podejrzanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Słupsku z dnia 21 listopada 1977 r.i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił:1) rozpoznanie zażalenia odroczyć;2) zobowiązać obrońcę podejrzanego do obowiązkowego udziału w posiedzeniu Sądu Najwyższego.Uzasadnienie faktyczneNa wniosek prokuratora Rejonowego w Słupsku Sąd Wojewódzki w Słupsku (z siedzibą w Sławnie) postanowieniem z dnia 21 listopada 1977 r. orzekł na podstawie art. 99 k.k. umieszczenie podejrzanego Feliksa K. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.Postanowienie to zaskarżył obrońca podejrzanego Feliksa K., wnosząc w swym zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Zawiadomiony o terminie posiedzenia Sądu Najwyższego, wyznaczonego w celu rozpoznania powyższego zażalenia, obrońca podejrzanego nie stawił się. Uznając, że udział obrońcy w posiedzeniu sądu odwoławczego, wyznaczonym w celu rozpoznania zażalenia na postanowienie w kwestii zastosowania wobec podejrzanego - na podstawie art. 99 k.k. - środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, jest obowiązkowy, Sąd Najwyższy odroczył rozpoznanie zażalenia ze względu na niestawiennictwo obrońcy, wzywając go do obowiązkowego udziału w posiedzeniu wyznaczonym w następnym terminie.Wyrażając pogląd o obowiązkowym udziale obrońcy w posiedzeniu sądu odwoławczego rozpoznającego zażalenie w kwestii zastosowania środka zabezpieczającego na podstawie art. 99 k.k., Sąd Najwyższy miał na względzie przede wszystkim tę szczególną regulację ustawową (por. art. 282 § 2 k.p.k.), stosownie do której w posiedzeniu sądu pierwszej instancji, rozpoznającego wniosek prokuratora o zastosowanie środków zabezpieczających określonych w art. 99, 103 § 1 lub art. 104 k.k., udział obrońcy jest obowiązkowy.Przepis art. 282 § 2 k.p.k. odnosi się wprawdzie bezpośrednio do orzekania w kwestii środka zabezpieczającego przez sąd pierwszej instancji, ale byłoby niekonsekwencją w odczytywaniu ustawy, gdyby - wbraku wyraźnej regulacji odmiennej - przewidziany w tym przepisie obowiązkowy udział obrońcy w posiedzeniu pierwszej instancji ograniczyć do tej tylko instancji (por. także argumentację uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1977 r., OSNKW 1977, z. 9 poz. 90).Obowiązkowy udział obrońcy w posiedzeniu sądu pierwszej instancji należy więc rozciągnąć również jako obowiązkowy na posiedzenie odwoławcze.Za takim poglądem przemawiają w drodze analogii regulacje ustawowe przewidujące obowiązkowy udział obrońcy nie tylko w rozprawie głównej, ale i w rozprawie rewizyjnej w sprawie takich oskarżonych, co do których zachodzi uzasadniona wątpliwość co do ich poczytalności (por. art. 70 § 2 i art. 400 § 1. k.p.k.).Jeżeli się przy tym zważy, że w postępowaniu o zastosowanie środków zabezpieczających na podstawie art. 99 k.k. chodzi o osoby o zniesionej poczytalności (art. 25 § 1 k.k.), to zapewnienie im obrony obowiązkowej także i w postępowaniu odwoławczym odpowiada założeniom ustawy procesowej, odnoszącym się do oskarżonych, które ma na względzie art. 70 § 2 pkt 2 k.p.k.