V KRN 60/79

WyrokIzba Karna1979-03-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego na podstawie art. 64 k.k. jest dopuszczalne, gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w tym przepisie, a także czy można je wydać w trybie postępowania orzekającego zamiast wykonawczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego na podstawie art. 64 k.k. jest niedopuszczalne, gdy nie zachodzą przewidziane w tym przepisie przesłanki. Ponadto, takie orzeczenie powinno być wydane w trybie postępowania wykonawczego, a nie w wyroku skazującym. Sąd uznał również, że art. 62 § 2 k.k. ma zastosowanie tylko do sprawców skazanych w warunkach art. 60 § 2 k.k., a nie w warunkach art. 60 § 1 k.k., jak w analizowanym przypadku. W związku z tym, orzeczenie o umieszczeniu w ośrodku, jako wydane z obrazą przepisów prawa materialnego, podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał Zdzisława M. za groźby karalne, naruszenie nietykalności cielesnej i znieważenie, orzekając karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz umieszczenie w ośrodku przystosowania społecznego na podstawie art. 64 k.k. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę art. 64 k.k. i wnosząc o zmianę wyroku przez uchylenie orzeczenia o umieszczeniu w ośrodku i orzeczenie nadzoru ochronnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uchylając orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego i orzekając zamiast tego nadzór ochronny na okres 4 lat.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: L. Jax, K. Bojanowska (sędzia SW deleg. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 marca 1979 r. sprawy Zdzisława M., skazanego z art. 166, 181 § 1 i art. 182 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 8 czerwca 1978 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego, a zamiast tego orzekł na podstawie art. 62 § 1 k.k. nadzór ochronny na okres 4 lat (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Białogardzie wyrokiem z dnia 8 czerwca 1978 r. uznał Zdzisława M. za winnego tego, że:1) w dniu 10 stycznia 1978 r. w B. groził pobiciem Bronisławie W., wzbudzając u zagrożonej uzasadnioną obawę spełnienia groźby, i za to skazał na podstawie art. 166 k.k. na 10.000 zł grzywny,2) w okresie od grudnia 1977 r. do stycznia 1978 r. w B., działając przestępstwem ciągłym i przed upływem 5 lat od odbycia kary w wymiarze powyższej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa tego samego rodzaju, naruszył nietykalność cielesną Barbary L., kopiąc ją nogą w plecy, Bogumiły M. i Joanny M., uderzając je ręką w twarz, oraz Julity R., uderzając ją kilkakrotnie ręką w twarz, i za to skazał na podstawie art. 182 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności;3) w okresie od grudnia 1977 r. do stycznia 1978 r. w B., działając przestępstwem ciągłym i przed upływem 5 lat od odbycia kary w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa tego samego rodzaju, znieważył publicznie słowami uznanymi powszechnie za obraźliwe Bogumiłę M., Barbarę L., Julitę R., Benedykta R. i Bronisławę W., i za to skazał na podstawie art. 181 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności; na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 64 k.k. orzekł o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego.Oskarżony złożył wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku, jednakże rewizji nie wniósł i wyrok ten uprawomocnił się bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Od powyższego wyroku pierwszej instancji rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanego złożył Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę art. 64 k.k., polegającą na orzeczeniu na podstawie tego przepisu o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego, mimo braku przesłanek w przepisie tym przewidzianych, i w związku z tym wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego i zamiast tego orzeczenie na podstawie art. 62 § 1 k.k. nadzoru ochronnego na stosowny okres.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna z następujących powodów, trafnie już w jej motywach przytoczonych:W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie i jego oceny zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonanie przez oskarżonego przypisanych mu czynów nie budzi wątpliwości. Zasadna jest również zastosowana przez sąd kwalifikacja prawna tych czynów, a także brak postaw do kwestionowania wymiaru kar poszczególnych oraz kary łącznej.Natomiast stwierdzić należy, że nie zachodziły przewidziane w - powołanym w wyroku - art. 64 k.k. przesłanki do orzeczenia umieszczenia oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego, niezależnie nawet od tego, że orzeczenie oparte na art. 64 k.k. musiałoby być wydane w trybie postąpowania wykonawczego.Brak również podstaw do orzeczenia umieszczenia oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego na podstawie art. 62 § 2 k.k., a tylko ten przepis mógłby być podstawą takiego orzeczenia zawartego w wyroku. Przepis art. 62 § 2 k.k. bowiem ma zastosowanie jedynie do sprawców skazanych w warunkach określonych w art. 60 § 2 k.k., a w stosunku do oskarżonego Zdzisława M. ma zastosowanie jedynie art. 60 § 1 k.k.Orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w ośrodku przystosowania społecznego - jako wydane z obrazą przepisów prawa materialnego - podlega więc uchyleniu na podstawie art. 387 pkt 1 k.p.k.Istnieją natomiast przesłanki do orzeczenia wobec oskarżonego nadzoru ochronnego w myśl art. 62 § 1 i art. 63 § 1 k.k., za którym to orzeczeniem przemawia uprzednia wielokrotna karalność, a w tym również i w warunkach powrotu do przestępstwa.Z tych to właśnie przyczyn niniejszą rewizję nadzwyczajną należało uznać za uzasadnioną i orzec jak w wyroku Sądu Najwyższego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 166art. 182 § 1 KKart. 60 § 1 KKart. 62 § 1 KKart. 166 KKart. 181 § 1 KKart. 66art. 64 KKart. 62 § 2 KKart. 60 § 2 KKart. 387 pkt 1 KPKart. 62 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.