VII KZP 39/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes B. Dzięcioł. Sędziowie: M. Budzianowski, J. Bratoszewski, W. Ochman, R. Młynkiewicz, M. Szczepański (współsprawozdawca), W. Żebrowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego C., dotyczącej właściwości miejscowej sądu penitencjarnego, po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Najwyższy w składzie zwykłym na podstawie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.) postanowieniem z dnia 18 września 1978 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Do właściwości którego sądu penitencjarnego należy podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu skazanego warunkowo przedterminowo zwolnionego z zastosowaniem wobec niego dozoru kuratora w wypadku, gdy warunkowo zwolniony nie przybył do wskazanego przez siebie przy zwolnieniu miejsca zamieszkania i miejsce jego faktycznego pobytu nie jest znane - czy do sądu, który udzielił warunkowego przedterminowego zwolnienia, czy też do sądu, w którego okręgu, stosownie do podanego przez skazanego miejsca pobytu, miał być wykonany dozór?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZagadnienie właściwości miejscowej sądu penitencjarnego reguluje art. 3 § 2 k.k.w. Przyjmuje on ogólną zasadę, że właściwym miejscowo jest ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany. Kodeks karny wykonawczy zawiera ponadto odrębne przepisy określające właściwość miejscową sądu penitencjarnego. Przepisem takim jest między innymi art. 80 k.k.w. W myśl § 1 tego przepisu, w sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz odwołaniem warunkowego zwolnienia właściwy jest sąd penitencjarny, który udzielił zwolnienia, a jeżeli zwolniony pozostaje pod dozorem - sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór jest wykonywany.Sytuacja opisana w przekazanym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym powstała po zastosowaniu wobec skazanego warunkowego przedterminowego zwolnienia. Okoliczność ta ma w tym wypadku istotne znaczenie, gdyż przesądza o tym, że problem właściwości miejscowej sądu penitencjarnego należy rozważać tu wyłącznie na podstawie art. 80 § 1 k.k.w. Rozpatrując kwestię właściwości miejscowej sądu penitencjarnego w sytuacji, gdy skazany, warunkowo zwolniony i oddany pod dozór kuratora, nie przybył do wskazanego przez siebie przy zwolnieniu miejsca zamieszkania i miejsce jego faktycznego pobytu nie jest znane, należy uznać, że właściwym miejscowo do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu skazanego jest wówczas sąd penitencjarny, który udzielił warunkowego zwolnienia.Właściwość miejscowa sądu penitencjarnego, w którego okręgu dozór powinien być wykonywany, nie może tu wchodzić w rachubę ze względu na unormowanie zawarte w art. 80 § 1 k.k.w. Ze sformułowania: "(...) sąd penitencjarny, w okręgu którego dozór jest wykonywany", użytego w art. 80 § 1 k.k.w., wynika bowiem, że przepis ten łączy właściwość miejscową wymienionego ostatnio sądu penitencjarnego wyłącznie z już wykonywanym dozorem, co w rozważanym wypadku nie mogło nastąpić wobec tego, że skazany nie przybył do miejsca wskazanego przy zwolnieniu i miejsce jego faktycznego pobytu nie jest znane.Skoro z wyżej podanych powodów w omawianym wypadku jest wyłączona właściwość miejscowa sądu penitencjarnego miejsca wykonywania dozoru, to - zgodnie z art. 80 § 1 k.k.w. - w rachubę może wchodzić tylko właściwość miejscowa sądu penitencjarnego udzielającego warunkowego zwolnienia. Za słusznością takiego stanowiska przemawia również to, że podjęcie w takim wypadku czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu skazanego łączy się w istocie z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu, a w tym zakresie - zgodnie z art. 80 § 1 (zdanie pierwsze) k.k.w. - właściwym miejscowo jest sąd penitencjarny, który udzielił wspomnianego zwolnienia.