II CZ 5/75

PostanowienieIzba Cywilna1975-01-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, nadając klauzulę wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela, powinien wyjaśnić kwestię działu spadku po zmarłym dłużniku i czy egzekucja przeciwko pierwotnemu dłużnikowi była w toku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy nastąpił dział spadku po zmarłym dłużniku, co ma znaczenie dla określenia zakresu odpowiedzialności spadkobierców (solidarna przed działem, proporcjonalna po dziale). Ponadto, sąd nie zbadał, czy przeciwko pierwotnemu dłużnikowi toczyła się egzekucja, co jest istotne dla zastosowania art. 788 § 1 k.p.c. w kontekście przejścia obowiązku.
Stan faktyczny
Wierzyciel uzyskał prawomocny wyrok zasądzający od dłużnika Erwina M. określone świadczenie. Po śmierci dłużnika, jego wierzytelność została scedowana na Wojewódzki Zwiąwek Spółdzielni Pracy. Nowy wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz spadkobierców zmarłego dłużnika. Sąd Wojewódzki uwzględnił wniosek, jednak Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnymi sprawy z wniosku Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy w K. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia dłużniczki od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7 listopada 1974 r. - uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z 15.IX.1960 r. zasądził od pozwanego Erwina M. na rzecz Pomocniczej Sp-ni Rzemieślniczej Wielobranżowej w T. 161.999,92 zł z 8% od dnia 13.VI.1955 r. oraz kosztami procesu w kwocie 7.258 zł. Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 7.II.1962 r., w której to dacie Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego.Dnia 1.V.1973 r. zmarł dłużnik, a jego spadkobiercami z mocy ustawy są: wdowa po zmarłym Róża M. oraz dzieci zmarłego Adam M. i Ewa M. - każde z nich w 1/3 części spadku.Dnia 13.XI.1972 r. wierzycielka scedowała swoją wierzytelność na rzecz Wojewódzkiego Związku Spółdzielnia Pracy w K., który złożył dnia 21.IX.1974 r. w Sądzie Wojewódzkim wniosek o nadanie wyżej wymienionemu wyrokowi klauzuli. wykonalności z zaznaczeniem przejścia zobowiązania Róży M.Sąd Wojewódzki postanowieniem z. 7.XI.1974. r. powyższy wniosek w całości uwzględnił.Rozpoczynając sprawę na skutek zażalenia Róży M. Sąd Najwyższy uznał te zażalenia za zasadne.Zgodnie z art. 1034 k.c. do chwili działu spadku; spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.Sąd Wojewódzki z naruszeniem art. 3 § 2 w związku z art. 13 § 1 k.p.c. nie wyjaśnił, czy nastąpił dział, spadku i czy wobec tego zachodzą warunki z mocy art. 788 § 1 k.p.c. do stwierdzenia przejścia obowiązku zapłaty w całości na Różę M.Z naruszeniem tego samego przepisu Sąd Wojewódzki nie wyjaśnij i. nie rozważył, czy przeciwko dłużnikowi Erwinowi M. toczyła się egzekucja, choć wzmianka o toczącej egzekucji została zamieszczona w dokumencie stwierdzającym przelew wierzytelności.Zmiana w osobie dłużnika zaistniała w toku postępowania egzekucyjnego nie wymaga uwidocznienia jej w klauzuli wykonalności, ponieważ wystarcza wykazanie odpowiednim dokumentem przejścia obowiązków wobec organu egzekucyjnego - prowadzącego egzekucję.Wobec powyższych uchybień Sąd Najwyższy z mocy art. 388 § 1 w związku z art. 397 k.p.c. § 2 orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1034 KCart. 3 § 2art. 13 § 1 KPCart. 788 § 1 KPCart. 388 § 1art. 397 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.