II KZ 138/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Karolus, S. Fornalik.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego Z., oskarżonego z art. 4 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu zażalenia obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 2 czerwca 1975 r., odmawiające umorzenia postępowania z mocy amnestii, i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił: na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 105 i 106 k.k. umorzyć postępowanie karne w stosunku do Jerzego Z. (...)Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w Katowicach nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonego Jerzego Z. o umorzenie postępowania karnego na podstawie przepisów ustawy o amnestii, uzasadniając swe stanowisko tym, że ze względu na rodzaj zarzucanego oskarżonemu czynu, a mianowicie umyślne paserstwo mienia społecznego, oskarżonemu grozi - obok kary pozbawienia wolności, która podlegałaby darowaniu na podstawie przepisów ustawy o amnestii - ponadto także kara grzywny, która darowaniu na podstawie tych przepisów nie podlega.Od tego postanowienia obrońca oskarżonego wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę i wywodząc, że ze względu na pobyt oskarżonego w tymczasowym areszcie przez około 19 miesięcy okres tego pobytu i tak podlegałby zaliczeniu na poczet kary grzywny, co czyniłoby ją karą podlegającą efektywnemu wykonaniu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne, gdyż umorzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) nie jest zależne od tego, czy grzywna, mająca być wymierzona obok kary pozbawienia wolności, podlegałaby efektywnemu wykonaniu, czy też nie, lecz zależne jest wyłącznie od faktu jej niewymierzenia. Jeżeli bowiem grzywna taka zostałaby wymierzona, to nie podlegałaby ona darowaniu na podstawie art. 1 cytowanej ustawy, wobec czego brak byłoby również podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 3 cytowanej ustawy, tj. na podstawie przewidywania, że wymierzona kara mogłaby ulec w całości darowaniu.Skoro w sprawie niniejszej obligatoryjny charakter kary grzywny, obok grożącej oskarżonemu kary pozbawienia wolności, nie budzi wątpliwości, to w tej sytuacji stanowisko Sądu Wojewódzkiego nie mogło być zakwestionowane.Sąd Najwyższy jednak rozpoznając sprawę zwrócił z urzędu uwagę, że postępowanie karne w niniejszej sprawie powinno ulec umorzeniu na zupełnie innej podstawie prawnej, a mianowicie z powodu przedawnienia wyrokowania. Czyn zarzucany oskarżonemu został popełniony w latach 1962 i 1963, tj. przed 12 laty. Obecnie stanowiłby on występek przewidziany w art. 215 § 1 k.k., który jest zagrożony karą pozbawienia wolności do 5 lat.Zgodnie z art. 105 § 1 pkt 3 k.k. karalność takiego występku ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat, a jeżeli w okresie tym wszczęto już postępowanie, to karalność przestępstwa ustaje z upływem dalszych 5 lat od zakończenia poprzednio wymienionego okresu (art. 106 k.k.).A zatem okres przedawnienia wyrokowania w niniejszej sprawie upłynął po 10 latach, tj. w 1973 r., i postępowanie karne powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k., na co nie zwrócił uwagi ani Sąd Wojewódzki, ani autor zażalenia.Zauważyć należy, że umorzeniu postępowania karnego w niniejszej sprawie z powodu przedawnienia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że postępowanie karne przeciwko oskarżonemu zostało zawieszone w 1970 r. z powodu długotrwałej jego choroby.Zawieszenie postępowania karnego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, gdyż przepis art. 108 k.k. stanowiący o spoczywaniu przedawnienia ma na względzie jedynie przeszkody natury prawnej, wynikające z samej ustawy, które nie pozwalają na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego (np. immunitety), a nie przeszkody natury faktycznej.Zawieszenie postępowania karnego podyktowane jest właśnie przeszkodami natury faktycznej, jak np. ciężką chorobą oskarżonego, ukrywaniem się itp., wobec czego przepis art. 108 k.k. doń się nie odnosi.Z tych wszystkich względów, kierując się ponadto treścią przepisu art. 389 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.