I CZ 98/75

PostanowienieIzba Cywilna1975-07-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci dłużnika po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku śmierci dłużnika po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie jest wymagane nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom. Zamiast tego, zawieszone postępowanie egzekucyjne jest podejmowane z udziałem spadkobiercy, po udowodnieniu jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z art. 819 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Wierzyciel uzyskał wyrok zasądzający kwotę od Jana B. Po uprawomocnieniu się wyroku, Jan B. zmarł. Wierzyciel wnosił o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom Jana B. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że brak jest dokumentu wykazującego przejście obowiązku. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wierzyciela, uznając postanowienie Sądu Wojewódzkiego za prawidłowe.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Maruczyński. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), E. MielcarekSentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku syndyka masy upadłości Rzemieślniczej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu Robót Zduńskich i Budowlano-Instalacyjnych "Zgoda" w D. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Janinie D. i Szymonowi B., na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 30.IV.1975 r.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneW dniu 11.III.1974 r. zapadł wyrok zasądzający od Jana B. na rzecz powodowej strony kwotę 113.820,41 zł.Według twierdzeń wierzyciela (strony powodowej) wspomniany wyrok uprawomocnił się, po czym, mianowicie w dniu 22.IX.1974 r., zmarł Jan B. Przeto wierzyciel wnosi o nadanie klauzuli wykonalność przeciwko spadkobiercom Jana B., tj. jego żonie i synowi.Sąd Wojewódzki podniósł, że w myśl art. 788 § 1 k.p.c. nadanie klauzuli wykonalności może nastąpić dopiero w wypadku, gdy przejście obowiązku zostało wykazane dokumentem, postanowienie zaś stwierdzające nabycie spadku nie zapadło, wobec czego wniosek ulega oddaleniu.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek zażalenia wierzyciela Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 819 § 1 k.p.c. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci między innymi dłużnika, a podejmuje je z udziałem jego spadkobiercy. Z kolei w myśl art. 779 § 2 k.p.c., jeżeli tytuł egzekucyjny był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązku na spadkobiercę następuje stosownie do art. 788 k.p.c., a w tym zakresie art. 788 § 1 k.p.c. stanowi, że jeżeli obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszedł na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym.Artykuł 819 § 1 k.p.c. normuje sytuację, w której śmierć dłużnika nastąpiła w toku egzekucji, zatem - po jej wszczęciu. Z zestawienia hipotezy art. 819 § 1 k.p.c. z hipotezą art. 788 § 1 k.p.c. wynika, że art. 788 § 1 k.p.c. normuje sytuację, w której śmierć dłużnika nastąpiła przed wszczęciem egzekucji. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 788 § 1 k.p.c., wszczęcie egzekucji możliwe jest dopiero po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. Natomiast w razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji ustawa nie wymaga nadania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy dłużnika. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 819 § 1 k.p.c., zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, tj. po udowodnieniu tego jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.Akta sprawy świadczą, że dłużnik Jan B. zmarł po wszczęciu egzekucji. Nie zachodzi więc potrzeba nadania klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercom.Gdy zatem postanowienie Sądu Wojewódzkiego oddalające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 788 § 1 KPCart. 819 § 1 KPCart. 779 § 2 KPCart. 788 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.