III KZ 95/76

WyrokIzba Karna1976-10-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak podpisu ławnika na wyroku Sądu Powiatowego, ujawniony po jego uprawomocnieniu, stanowi bezwzględną podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tego wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak podpisu choćby jednego z członków składu orzekającego na wyroku stanowi oczywiste uchybienie, naruszające przepisy art. 100 i 366 § 1 k.p.k. Jest to bezwzględna podstawa odwoławcza (art. 388 pkt 5 k.p.k.), która skutkuje uchyleniem orzeczenia, niezależnie od granic środka odwoławczego i wpływu uchybienia na treść orzeczenia. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości uzupełnienia brakujących podpisów po ogłoszeniu orzeczenia i przedstawieniu akt sądowi odwoławczemu.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Krośnie Odrzańskim wydał wyrok skazujący Tadeusza J. Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na uchybienia formalne. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze oddalił ten wniosek. W trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym ustalono, że na wyroku Sądu Powiatowego brakowało podpisu jednego z ławników. Sąd Najwyższy uznał ten brak za istotne uchybienie formalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Powiatowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 11 marca 1975 r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Grzebuła (sprawozdawca). Sędziowie: I. Kazimierczak, R. Kryże.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza J., skazanego z art. 203 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 16 czerwca 1976 r. oddalające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 11 marca 1975 r. i po odczytaniu oraz wysłuchaniu wniosku prokuratorauchylił wyrok Sądu Powiatowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 11 marca 1975 r. i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowyższym wyrokiem oskarżony Tadeusz J. został uznany za winnego tego, że w dniu 11 września 1974 r. w K., w ciągu 5 lat od odbycia przeszło 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo tego samego rodzaju, zabrał w celu przywłaszczenia rower damski marki "Czajka" wartości 1.500 zł na szkodę Marian S., tj. przestępstwa określonego w art. 203 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k., i za to na podstawie tych przepisów oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 2.000 zł grzywny z zamianą - na wypadek nieuiszczenia jej w terminie - na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień tej kary za równoważny 100 zł grzywny.Wyrok ten wobec niezaskarżenia przez strony uprawomocnił się w pierwszej instancji.Obrońca skazanego złożył w dniu 19 maja 1976 r. wniosek do Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze o wznowienie postępowania zakończonego powyższym prawomocnym wyrokiem oraz wniósł o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze po rozpoznaniu wniosku postanowieniem z dnia 16 czerwca 1976 r. wniosek ten oddalił.Od tego postanowienia złożył zażalenie obrońca oskarżonego.Przed wniesieniem sprawy na posiedzenie w Sądzie Najwyższym wyłoniła się wątpliwość co do podpisów figurujących na wyroku Sądu Powiatowego z dnia 11 marca 1975 r., i dlatego zwrócono się pismem z dnia 13 sierpnia 1976 r. do Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim o wyjaśnienie, czyje podpisy figurują na tym wyroku.Odpowiadając na to pismo Sądu Najwyższego, prezes Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim wyjaśnił, że na wskazanym wyżej wyroku brak podpisu ławnika Anny K. (biorącej udział w rozprawie) w następstwie przeoczenia z jej strony oraz przewodniczącego rozprawy. W piśmie tym podano, że "(...) obecnie Anna K. złożyła podpis pod wyrokiem wydanym z jej udziałem."Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z przytoczonych wyżej ustaleń wynika, że wyrok Sądu Powiatowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 11 marca 1975 r. nie został podpisany przez wszystkich członków składu (nie dostrzegł tego jednak Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze w związku z rozpoznawaniem wniosku o wznowienie postępowania).Brak podpisu na orzeczeniu (wyroku, postanowieniu) choćby jednego tylko z sędziów (ławników) jest oczywistym uchybieniem, narusza bowiem art. 100 i 366 § 1 k.p.k, stanowiąc bezwzględny powód odwoławczy (art. 388 pkt 5 k.p.k.). Ujawnienie tego uchybienia powoduje niezależnie od granic środka odwoławczego oraz niezależnie od wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia uchylenie z tego powodu orzeczenia.Przepisy art. 100 i 366 § 1 k.p.k. nakładają wyraźnie na wszystkich członków składu orzekającego obowiązek podpisania orzeczenia, nie wyłączając przegłosowanego. Niedopełnienie tego obowiązku tak dalece obraża zasady prawidłowego rozpoznania i orzeczenia w sprawach karnych przez sądy, że skutkuje wzruszenie nawet prawomocnych orzeczeń (art. 388 pkt 5 k.p.k.).Stwierdzić w związku z tym należy, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości uzupełnienia po ogłoszeniu orzeczenia i przedstawieniu akt sądowi odwoławczemu brakujących pod orzeczeniem (wyrokiem, postanowieniem) podpisów nawet w wypadku, gdyby taki brak nastąpił wskutek niedopatrzenia.Niedopuszczalne więc było - co spowodował Prezes Sądu Rejonowego i przewodniczący rozprawy - uzupełnienie brakującego podpisu jednego z ławników.Wobec treści niniejszego wyroku nie zachodzi potrzeba rozważenia zarzutów zażalenia.Z przytoczonych względów orzeczono jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 1 KKart. 60 § 1 KKart. 203 § 1art. 36 § 2art. 100art. 388 pkt 5 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.