II KZ 6/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski (sprawozdawca). Sędziowie: dr J. Bratoszewski, F. Karolus.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja S. i Mariana B., oskarżonych z art. 210 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 1973 r. co do kwestii przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu we Wrocławiu w trybie art. 25 § 2 k.p.k. i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 grudnia 1973 r. odroczył rozprawę ze względu na konieczność ustalenia miejsca pobytu świadka Stanisława S. i przesłuchania go na rozprawie oraz uznał swoją niewłaściwość i sprawę w trybie art. 25 § 2 k.p.k. przekazał Sądowi Powiatowemu we Wrocławiu do merytorycznego rozpoznania, wyrażając pogląd, że posłużenie się przez oskarżonych ostrym narzędziem wyłącznie do przecięcia odzieży, a nie w celu dokonania rozboju, nie uzasadnia przyjęcia kwalifikacji prawnej ich czynu z art. 210 § 2 k.k.Zażalenie prokuratora na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu, podnosi, że skoro oskarżeni posłużyli się żyletką w celu przecięcia kieszeni w spodniach i zabrania pokrzywdzonemu pieniędzy, to takie działanie sparaliżowało jego wolę i doprowadziło go do stanu bezbronności, co uzasadnia kwalifikację prawną z art. 210 § 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przekazanie sprawy w trybie art. 25 § 2 k.p.k. innemu sądowi właściwemu miejscowo lub sądowi niższego rzędu może nastąpić tylko wtedy, gdy powstanie konieczność odroczenia rozprawy. Ograniczenie przekazywania sprawy tym sądom - wynikające z konieczności odroczenia rozprawy - podyktowane jest względami ekonomii procesowej.Sam fakt odroczenia rozprawy nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi miejscowo właściwemu lub sądowi niższego rzędu, jeżeli przeciwko takiej decyzji przemawiają względy ekonomii procesowej.Przez pojęcie ekonomii procesowej należy rozumieć szybkość postępowania oraz społeczne koszty wymiaru sprawiedliwości. Szybkość postępowania z reguły prowadzi do obniżenia społecznych kosztów wymiaru sprawiedliwości, nie mówiąc już o innych walorach takiego postępowania.Z powyższego wynika, że przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 25 § 2 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy powstanie konieczność odroczenia rozprawy, a zatem gdy nie ma racjonalnych przesłanek do zarządzenia przerwy w rozprawie (art. 347 i 350 § 1 k.p.k.).Sprawa niniejsza jest przykładem błędnej wykładni przepisu art. 25 § 2 k.p.k., skoro bowiem Sąd Wojewódzki na rozprawie głównej zbadał wszystkie dowody z wyjątkiem jednego świadka, któremu nie doręczono wezwania, to odroczenie rozprawy wyłącznie z tego powodu i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi Powiatowemu uznać należy za wadliwe.Uznając konieczność przesłuchania tego świadka, należało zarządzić przerwę w rozprawie (art. 347 § 1 k.p.k.) i oznaczyć nowy jej termin (art. 348 § 1 k.p.k.), a następnie ponownie wezwać na nią świadka Stanisława S. po uprzednim ustaleniu aktualnego miejsca jego pobytu. Zauważyć przy tym trzeba, że prawidłowe przygotowanie rozprawy przerwanej na dzień 22 grudnia 1973 r. najprawdopodobniej doprowadziłoby do ustalenia aktualnego miejsca pobytu świadka Stanisława S. i przesłuchania go w tym terminie, skoro już w dniu 7 grudnia zwrócono sądowi wezwanie z adnotacją, iż "adresat pod wskazanym adresem nie znany", tym bardziej że świadek ten uprzednio pracował w siedzibie Sądu Wojewódzkiego. Nie można podzielić argumentacji Sądu Wojewódzkiego, że ustalenie miejsca pobytu świadka Stanisława S. uzasadnia potrzebę odroczenia rozprawy. Nie trzeba bliżej wyjaśniać, że odroczenie rozprawy powinno nastąpić tylko wtedy, gdy zarządzenie przerwy w rozprawie nie byłoby wystarczające (art. 350 § 1 k.p.k.).Jak już wyżej zauważono, sprawne działanie przewodniczącego wydziału lub przewodniczącego rozprawy doprowadziłoby do przesłuchania świadka Stanisława S. w dniu 22 grudnia 1973 r., nie mówiąc już o tym, że w terminie dopuszczalnej przerwy w rozprawie z pewnością można było wykonać czynności związane z ustaleniem adresu świadka i wezwaniem go na rozprawę.Nie wnikając zatem w merytoryczną ocenę działania oskarżonych, a tym samym i właściwości rzeczowej Sądu Wojewódzkiego, do czego wyłącznie ograniczyło się zażalenie, należało uznać, że zaskarżone postanowienie zapadło z wyraźną obrazą przepisu art. 25 § 2 k.p.k., i dlatego Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.