VI KZP 53/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner. Sędziowie: M. Paluch, J. Polony (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Waldemara W. w związku z zażaleniem prokuratora na postanowienie Sądu Powiatowego, Wydział dla Nieletnich w Ostrowcu z dnia 16 lutego 1971 r. o odmowie wszczęcia postępowania, po rozpoznaniu przedstawionego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Kielcach postanowieniem z dnia 7 lipca 1971 r. do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku wszczęcia przez milicję obywatelską dochodzenia w sprawie, w której w chwili wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia nie było wiadomo, że podejrzany o popełnienie przestępstwa może być nieletni, sąd do nieletnich - stwierdziwszy, że brak jest podstaw do prowadzenia przeciwko nieletniemu śledztwa lub dochodzenia - ma obowiązek umorzenia dochodzenia wszczętego przez milicję obywatelską, czy też odmawia wszczęcia postępowania?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na zasadzie art. 390 k.p.k.uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzewidziana w art. 476 k.p.k. z 1928 r. (w związku z art. III pkt 1 przepisów wprowadzających k.p.k.) wyłączna właściwość sędziego dla nieletnich do prowadzenia śledztwa lub dochodzenia w sprawach nieletnich (z wyjątkiem przewidzianym w art. 479 § 2 k.p.k. z 1928 r.) powstaje dopiero z chwilą ustalenia, że sprawcą przestępstwa jest nieletni, co nie zawsze zbiega się w czasie ze wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie, uzasadnionym przez przepis art. 255 i 257 § 1 k.p.k., bądź też z podjęciem przez milicję obywatelską niezbędnego dochodzenia w granicach koniecznych do zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa w myśl art. 267 k.p.k.Późniejsze ujawnienie w toku przeprowadzonych czynności, że sprawcą przestępstwa jest nieletni, nie odbiera dotychczasowemu postępowaniu jego właściwego charakteru (śledztwa lub dochodzenia) i w razie przesłania akt sędziemu dla nieletnich nie może ono być traktowane jako tylko zawiadomienie o przestępstwie.Jeżeli więc w wypadku takim sędzia dla nieletnich nie znajduje podstaw ani do wyznaczenia rozprawy głównej lub posiedzenia niejawnego (art. 490 k.p.k. z 1928 r.), ani do umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r., to powinien je umorzyć na podstawie art. 478 § 2 k.p.k. z 1928 r. (w związku z art. III pkt 1 przepisów wprowadzających k.p.k.).