VI KZP 2/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza S., oskarżonego z art. 200 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 11 stycznia 1974 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przewodniczący komisji inwentaryzacyjnej (remanentowej) - pracownik gminnej spółdzielni popełnia kwalifikowane przestępstwo określone w art. 200 § 1 k.k. w wypadku zagarnięcia mienia społecznego przy okazji przeprowadzania inwentaryzacji w sklepie?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług zarządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1967 r. w sprawie rachunkowości jednostek gospodarki uspołecznionej (Mon. Pol. Nr 69, poz. 340), do zadań komisji inwentaryzacyjnej (remanentowej) należy przede wszystkim ustalenie w drodze spisu z natury rzeczywistego stanu ilościowego wszystkich rzeczowych i pieniężnych składników majątkowych, pozostających w dyspozycji przedsiębiorstwa, wycena rzeczowych składników majątkowych, ustalenie oraz wyjaśnienie ilościowych i wartościowych różnic między rzeczywistym stanem składników a stanem wynikającym z ksiąg rachunkowych przedsiębiorstwa (§ 28).Tak samo precyzują zadania komisji inne zarządzenia resortowe, a w szczególności instrukcja MHW, stanowiące załączniki do zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 4 października 1966 r. (Dz. Urz. MHW z 1967 r. Nr 27, poz. 71).Inwentaryzacja stanowi podstawę do rozliczenia osób materialnie odpowiedzialnych z powierzonego im mienia, do dochodzenia należności przedsiębiorstwa za ewentualne stwierdzone niedobory.W czasie przeprowadzania inwentaryzacji członkowie komisji mają nie ograniczony dostęp do mienia społecznego przedsiębiorstwa, którego zresztą nie wolno przemieszczać bez zgody przewodniczącego.W wypadku zaś ujawnienia przestępstw (fałszowanie dowodów, wprowadzanie do sprzedaży obcego towaru, zawyżanie cen itp.) obowiązkiem członków komisji jest zabezpieczenie dowodów przestępstwa.W celu wykonania tych zadań cytowane zarządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1967 r. nakazuje powoływanie w skład komisji inwentaryzacyjnych (remanentowych) pracowników o należytych kwalifikacjach (§ 33).Z powyższego wynika, że zasadniczym celem inwentaryzacji jest zabezpieczenie majątku przedsiębiorstwa i kontrola osób odpowiedzialnych za powierzone ich pieczy mienie społeczne.Zadania, cele oraz uprawnienia komisji inwentaryzacyjnych (remanentowych) wskazują więc na to, że członkowie tych komisji spełniają czynności, których istotną cechą jest zabezpieczenie i ochrona mienia społecznego.Jeżeli przeto członek komisji inwentaryzacyjnej (remanentowej) - tym bardziej jej przewodniczący będący ponadto pracownikiem przedsiębiorstwa sprawującego nadzór nad inwentaryzowaną jednostką - dokonuje zaboru mienia społecznego w związku z przeprowadzaną inwentaryzacją, to z racji powierzonej mu funkcji odpowiada on na podstawie art. 200 § 1 k.k. za przestępstwo kwalifikowane.