II CR 572/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: W. Markowski, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Edmunda K. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w I. i Helenie M. o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 16 lipca 1971 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 16 lipca 1971 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w I. na rzecz powoda kwotę 30.502 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił.Sąd Wojewódzki ustalił, że w dniu 15 stycznia 1969 r. powód uległ wypadkowi na ul. (...) w I. z powodu gołoledzi i nieposypania jezdni piaskiem bądź innym środkiem zabezpieczającym. Sąd Wojewódzki przyjął, że winę za wypadek ponosi strona pozwana, albowiem wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 167) nie sprawowała żadnego nadzoru nad odśnieżaniem ulicy i ani nie wymagała realizacji tego obowiązku przez właścicieli przyległych nieruchomości, ani sama go nie wykonała w sposób należyty.Powód doznał skomplikowanego złamania obu kości podudzia i przebywał w szpitalu 8 miesięcy, gdzie przeszedł kilka operacji zespolenia kości i przeszczepu skóry. Biorąc pod uwagę rozmiar uszkodzenia ciała i cierpień, Sąd Wojewódzki uznał kwotę 30.000 zł za odpowiednie zadośćuczynienie w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Ponadto Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 502,50 zł z tytułu zwrotu części zarobków utraconych w okresie leczenia.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanego Skarbu Państwa od tego wyroku w części uwzględniającej powództwo, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że pozwane Prezydium MRN nie wykonało obowiązku wynikającego z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r., jest całkowicie zgodne z materiałem sprawy, a w szczególności z zeznaniem świadka S., kierownika wydziału gospodarki komunalnej strony pozwanej, który przyznał, że "Prezydium do tej pory nie interesowało się tym, czy właściciele posesji przyległych do ulic posypywali drogę piaskiem" oraz że "nie egzekwowaliśmy tego obowiązku od właścicieli nieruchomości przyległych do jezdni".W tych warunkach, jeśli nawet odpowiada rzeczywistości twierdzenie pozwanej, że na początku zimy rozplakatowano wezwanie do właścicieli nieruchomości o odśnieżanie chodników i ulic (odpowiednie dokumenty nie zostały złożone), to nie jest to równoznaczne z przyjęciem, że pozwane Prezydium wykonało swój obowiązek nadzoru wynikający z przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r.Obowiązkom rad narodowych wynikającym z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 167) nie czyni zadość wezwanie raz do roku właścicieli (zarządców) nieruchomości do odśnieżania chodników i jezdni i zabezpieczenia ich przed gołoledzią. Rada narodowa bowiem powinna sprawować kontrolę nad przestrzeganiem przez właścicieli (zarządców) nieruchomości tego obowiązku.Sposób zorganizowania tej kontroli należy do odpowiedniego organu rady narodowej. Kontrola nie musi nosić charakteru stałego, co angażowałoby nadmierne środki osobowe i finansowe, powinna być jednak na tyle efektywna, aby właściciele (zarządcy) nieruchomości zdawali sobie sprawę z zakresu ciążących na nich z mocy art. 4 ustawy obowiązków i wynikającej stąd odpowiedzialności.W rozpatrywanej sprawie pozwane Prezydium nie interesowało się w ogóle tym, czy właściciele nieruchomości wykonują swe obowiązki, co doprowadziło do takiego stanu rzeczy wynikającego z akt, że właściciele ci nie poczuwali się do obowiązku odśnieżania i czekali na wykonanie tych czynności bezpośrednio przez Prezydium.W tych warunkach przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że zachodzą przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadzie art. 417 k.c. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r., jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy.Nie ma istotnego znaczenia podniesiona w rewizji okoliczność, że solidarnie ze Skarbem Państwa powinien odpowiadać ten właściciel (zarządca) nieruchomości, przed którego domem zdarzył się wypadek. Pomijając bowiem kwestię, że nie można było dokładnie ustalić, przed czyim domem nastąpił wypadek, okoliczność, iż jest dwóch dłużników solidarnych, nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności jednego z nich. Do wierzyciela należy wybór, czy pragnie dochodzić świadczenia od wszystkich dłużników solidarnych łącznie czy też osobno od jednego z nich (art. 366 k.c.). Z tych przyczyn na mocy art. 387 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił rewizję.