IV KR 28/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: R. Młynkiewicz. M. Synoradzki (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Myczka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 marca 1990 r. sprawy Wacława O., oskarżonego o czyn określony w art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 22 § 3 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 1 grudnia 1989 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. po rozpoznaniu sprawy Wacława O., oskarżonego o to, że w dniu 10 kwietnia 1989 r. w B., przewidując możliwość pozbawienia życia Mariana C. i godząc się na to, odpierając jego zamach polegający na kopaniu w krocze, zastosował metodę obrony niewspółmierną do ataku w ten sposób, że uderzył go nożem w klatkę piersiową, czym spowodował ranę kłutą po stronie lewej z następową szybką utratą krwi do lewej jamy opłucnej i na zewnątrz - skutkującą jego natychmiastowy zgon na miejscu wydarzenia, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 22 § 3 k.k. - wyrokiem z dnia 1 grudnia 1990 r. uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia zarzuconego mu przestępstwa (...).Rewizję od tego wyroku wniósł prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadna (...).(...) Nie zachodzą w sprawie okoliczności pozwalające uznać za rzeczywiście istniejącą bezwzględną przesłankę procesową przewidzianą w art. 388 pkt 9 k.p.k. Jakkolwiek bowiem ostatni fragment postępowania rzeczywiście toczył się pod nieobecność oskarżonego w warunkach, gdy była ona z mocy art. 321 obowiązkowa, to jednak w sprawie wytworzyła się sytuacja przewidziana w art. 323 k.p.k. - stanowiąca wyjątek od zasady - pozwalająca sądowi na dokończenie rozprawy w czasie nieobecności oskarżonego, kiedy sąd nie uzna jego obecności za niezbędną - przede wszystkim ze względu na realizację prawa do obrony (...).Decyzję swoją sąd powziął na wyraźne sformułowany wniosek obrońcy oskarżonego (...).W uzasadnieniu rewizji jej autor stwierdza, że "Sąd wadliwie uznał, iż obecność na rozprawie oskarżonego nie jest niezbędna i przeprowadził szereg dowodów z zeznań świadków - pozbawiając oskarżonego możliwości ustosunkowania się do nich". Sąd Najwyższy, badając, czy w myśl art. 388 pkt 9 k.p.k. "rozpoznawanie sprawy pod nieobecność oskarżonego pozbawiło go prawa i możliwości obrony", dokonał analizy treści dowodów przeprowadzonych w czasie jego nieobecności.Analiza ta prowadzi do wniosku, że żaden ze świadków tego dnia słuchanych nie zeznawał co do okoliczności przebiegu zajścia - żaden ani nie brał w nim udziału, ani nie był świadkiem jego przebiegu; ich zeznania złożone na rozprawie odpowiadały treści ich zeznań złożonych w toku postępowania przygotowawczego, z którymi oskarżony był zapoznany i co do treści których w istotnych fragmentach zajmował stanowisko, składając przed sądem I instancji wyjaśnienia.Treść zeznań wymienionych świadków nie miała żadnego wpływu na rozstrzygnięcie kwestii fundamentalnej, od której zależał werdykt końcowy: czy oskarżony działał w obronie koniecznej, jak twierdzą oskarżony i jego obrońca, które to stanowisko było znane sądowi i było tak oczywiste, że nie sposób oczekiwać, by w ostatnim słowie oskarżony złożył oświadczenie wbrew temu stanowisku, co zdaje się domniemywać autor rewizji; czy też działał z przekroczeniem granic obrony, i to tak nieznacznym, że prokurator - wnosząc o uznanie oskarżonego za winnego - wniósł o odstąpienie od wymierzenia mu kary.Konkludując Sąd Najwyższy stwierdza, że w konkretnej sprawie i konkretnej sytuacji procesowej powstałej po niestawieniu się oskarżonego sąd I instancji nie pozbawił oskarżonego możliwości obrony (...).Nie stanowi obrazy art. 351 i 352 k.p.k. decyzja sądu powzięta w trybie art. 323 k.p.k., byle sytuacja taka dotyczyła oskarżonego odpowiadającego z wolnej stopy i była wynikiem realizowania woli oskarżonego nieuczestniczenia w kolejnej fazie postępowania przed sądem, który obecności oskarżonego nie uznałby za niezbędną.Zamknięcie wreszcie przewodu sądowego nastąpiło po oświadczeniu stron, w tym - działającego w interesie oskarżonego - jego obrońcy, że nie żądają takiego uzupełnienia.Tak więc nie podzielając wywodów autora rewizji Sąd Najwyższy stwierdza, że nie zachodzą w tej sprawie ani bezwzględna przesłanka rewizyjna, ani tym bardziej obraza prawa procesowego w myśl art. 387 pkt 2 k.p.k., i dlatego zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy (...).