II CR 436/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia A. Nalewajko.Sędziowie SN: T. Ereciński, J. Gudowski (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 1 marca 1991 r. sprawy z powództwa Miejskiej Dyrekcji Rewaloryzacji Miasta W. w W. przeciwko Henrykowi G. i Przedsiębiorstwu Zagranicznemu R. w L. o zapłatę na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 2 listopada 1989 r. sygn. akt I C 476/89uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i rozstrzygającej o kosztach - o ile dotyczy pozwanego Przedsiębiorstwa Zagranicznego R. w L. (pkt I i III) - i w tym zakresie przekazuje sprawy Sądowi Rejonowemu dla (…) w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach za instancję rewizyjną.Uzasadnienie faktycznePowód - Miejska Dyrekcja Rewaloryzacji Miasta W. - domagał się zasądzenia od pozwanego Henryka C. oraz Lucyny M. - Przedsiębiorstwa Zagranicznego R. w L. - kwoty 2.404.059 zł. W uzasadnieniu żądania podał, że pozwany R. jako generalny wykonawca - na podstawie umowy zawartej w dniu 18 sierpnia 1987 r. - wykonywał remont piwnic w budynku przy pl. T. w W., przy czym część prac została wykonana przez podwykonawcę, pozwanego Henryka G., właściciela zakładu stolarskiego. Na podstawie faktur przedłożonych przez R. powód wypłacił wynagrodzenie za prace objęte umową, w świetle kontroli przeprowadzonej przez Izbę Skarbową okazało się jednak, że wynagrodzenie to zostało zawyżone w stosunku do wartości robót o kwotę dochodzoną w pozwie.Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa zarzucając, że ustalenia Izby Skarbowej, na których powód opiera swoje żądanie, są wadliwe.Wyrokiem z dnia 2 listopada 1989 r. Sąd Wojewódzki w W. oddalił powództwo, albowiem roszczenia zgłoszone przez powoda uznał za przedawnione. Odwołując się do poglądów judykatury, Sąd stwierdził, że do roszczeń zamawiającego o zwroty wynagrodzenia uiszczonego wykonawcy nie stosuje się przepisu art. 646 k.c., lecz przepis art. 541 k.c. w związku z przepisami art. 628 § 2 k.c. Do roszczenia powoda ma zatem zastosowanie roczny termin przedawnienia, który został przekroczony, skoro wynagrodzenie zostało wypłacone w dniach 23 marca i 17 maja 1988 r., natomiast pozew wniesiony w dniu 2 czerwca 1989 r. Zarazem Sąd Wojewódzki przyjął, że jeśli chodzi o żądanie skierowane przeciwko pozwanemu Henrykowi G., to jest ono bezzasadne ze względu na brak po stronie tego pozwanego - nie związanego z powodem żadnym węzłom prawnym legitymacji biernej.Rewizja powoda dotyczy oddalenia powództwa w stosunku do pozwanego Przedsiębiorstwa R. Powołując się na podstawy z art. 368 pkt 1 k.p.c., skarżący zakwestionował trafność zastosowania przez Sąd przepisu art. 541 k.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd prawny, do którego przy ferowaniu zaskarżonego wyroku odwołał się Sąd Wojewódzki, został wyrażony w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1981 r. (IV CR 583/80, OSNCP 1981, nr 10, poz. 197). Wynika z niego, że użyte w przepisie art. 646 k.c. określenie "roszczenia wynikające z umowy o dzieło" nie obejmuje roszczenia zamawiającego o zwrot różnicy między wynagrodzeniem przewidzianym w obowiązujących cennikach a zapłaconym przez wykonawcę. Wszelkie roszczenia rozliczeniowe wynikające z przepisów o sztywnych, maksymalnych i minimalnych stawkach wynagrodzenia ulegają bowiem przedawnieniu nie z upływem wskazanych w nim lat dwóch od dnia oddania dzieła, lecz z upływem roku od dnia zapłaty (art. 541 k.c. w związku z art. 628 § 2 k.c.).Recypując powyższy pogląd, przeoczył jednak Sąd Wojewódzki, że stawki wynagrodzenia między stronami miały charakter umowny - nie reglamentowany cennikami urzędowymi - co wynika ze złożonych do akt dokumentów oraz twierdzeń strony powodowej. W tej sytuacji przyjęcie wskazanego wyżej zapatrywania judykatury i oparcie na nim rozstrzygnięcia co do istotny sporu było błędne, trzeba się bowiem zgodzić ze stanowiskiem rewizji, że przepis art. 541 k.c. - i określony w nim termin przedawnienia - nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.W tym stanie rzeczy, skoro u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia leży naruszenie prawa materialnego przez jego wadliwe zastosowanie, nie ma jednak z uwagi na brak stosownych ustaleń możliwości wydania orzeczenia reformatoryjnego, Sąd Najwyższy ustalił zaskarżony wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania (art. (…) § 1 i art. 108 § 2 k.p.c.).